BAZYLEA III - na drodze do większej stabilności banków

Mianem Bazylei lub Porozumienia Bazylejskiego określa się zespół regulacji dotyczących wymogów kapitałowych i zarządzania ryzykiem w banku działających transgranicznie. Obecnie obowiązuje Bazylei II, natomiast została opracowana jej nowsza wersja nazywana Bazyleą III. Okres implementacji trzeciej Bazylei jest stosunkowo długi. Wprowadzanie jej wszystkich postanowień ma zakończyć się w styczniu 2019 roku.

 

Bazylea III została ogłoszona 26 lipca 2010 r., a jej główne założenia mają być dyskutowane na najbliższym szczycie G–20, który odbędzie się w listopadzie w Seulu.

Bazylea III wprowadza instytucję dodatkowego buforu kapitałowego (ang. Capital conservation buffer), którego rolą będzie absorpcja strat przez banki w okresie kryzysów i napięć ekonomicznych. Dla banków, których współczynniki wypłacalności (współczynnik Mc Dohana) będą zbliżone do wymaganego minimum, przewiduje się dalsze ograniczenia możliwości korzystania z przychodów banku i tym samym, zwiększenie wymogów co do samego buforu. Wskaźnik buforu ma wynosić 2,5%. Z tym, że ten pułap ma w założeniu zostać osiągnięty przez banki w styczniu 2019 roku, a datą wyjścia jest styczeń 2016 roku ze wskaźnikiem buforu na poziomie 0.625%.  Drugim buforem proponowanym przez twórców Bazylei III jest w bufor kapitałowy antycykliczny (ang. Countercyclical capital buffer). Jego wskaźniki wahają się na poziomie 0-2,5%. Implementacja tego buforu zależeć będzie od warunków ekonomicznych i bankowych w danym państwie. A wyznaczenie wskaźnika ma pozostać w gestii krajowych regulatorów. Banki, których współczynnik wypłacalności będzie zbliżony do poziomu 2,5% będą miały obowiązek stworzenia i utrzymywania takiego buforu, a ponadto będą musiały liczyć się z dodatkowymi ograniczeniami. Te ograniczenia mają przede wszystkim dotyczyć wypłaty dywidend, transakcji typu buy back akcji banku oraz przyznawania wszelkiego rodzaju bonusów.

Dodatkowo, banki uznane za kluczowe muszą liczyć się ze zwiększeniem wymogów kapitałowych. Co prawda, nie ogłoszono jeszcze jakie banki i instytucje finansowe obejmować będzie termin systematically important banks, ale trzeba będzie wziąć pod uwagę zwiększenie rezerw celowych. W założeniu autorów trzeciej Bazylei bowiem, strategiczne banki powinny z zasady legitymować się większą niż przeciętna absorpcją strat.

Zmiany dotyczą też regulacji kapitałowych. I tak współczynnik wypłacalności w drugiej Bazylei oscylował na poziomie 4% (w stosunku do funduszy podstawowych), a podstawowym minimum było 2%. Proponowane założenia podwyższają te pułapy odpowiednio do 6% i 4,5%. Przy czym osiągnięcie 4,5% ma nastąpić dopiero w styczniu 2015 roku.

Bazylea trzy wprowadza tzw. współczynnik lewarowania (ang. Leverage ratio). Jego rolą będzie ograniczanie zbytniego lewarowania czyli sensu largo udzielania finansowania przy małym udziale kapitału początkowego.

Autorzy trzeciej Bazylei podkreślają znaczenie twardego kapitału akcyjnego (tzw. equity) dla funduszy własnych banku. Oparcie kapitału banku na equity pozwoli skorzystać z equity do odpisywania strat. Tym samym, z equity wyłączone zostają m.in. goodwill czy udziały mniejszościowe. Wzmocnienie roli equity ma służyć też właściwej gospodarce rachunkowej banku i zaprzestaniu praktyk kreatywnego księgowania z wykorzystaniem transakcji opartych na długu.

Na pierwszy rzut oka rozwiązania proponowane w ramach trzeciej Bazylei wydają się być wynikiem troski specjalistów bankowych o dobrą kondycję rynku bankowego. Z założenia Bazylea III ma służyć wzmocnieniu stabilności banków i zwiększenia gwarancji bezpieczeństwa środków. Wskazuje się na konieczność ograniczenia ekspozycji derywatowych, w szczególności instrumentów typu OTC (ang. Over the counter) pozwalających na większą swobodę umowną. Intencje są może i szlachetne, ale nie brak jest krytyków takich rozwiązań.

Przeczytaj całość! Pobierz Przegląd Finansowy.