Wstęp
Od kilku lat polski rynek kart kredytowych rozwija się niezwykle szybko. Jest to związane z ogromnym zapóźnieniem, jakiego doznała nasz gospodarka przez ponad 45 lat socjalizmu. Nasz rynek powoli nadrabia stracony czas. Dzieje się to także na rynku kart płatniczych.Kilka ostatnich lat to czas ogromnego rynkowego sukcesu kart VISA i MasterCard. Rozwój polskiego systemu bankowego oraz bogacenie się społeczeństwa spowodowały, że karty płatnicze stają się ogólnie akceptowanym i powszechnym sposobem płatności za towary i usługi. Łatwość, z jaką banki mogły rozpocząć wydawanie kart VISA i MasterCard spowodowała, że to właśnie te karty stanowią zdecydowaną większość kart na polskim rynku.
Jednak wraz z bogaceniem się społeczeństwa na nasz rynek zaczynają wchodzić pozostali wydawcy kart kredytowych. Kartami o charakterze ogólnoświatowym są bowiem poza VISA i MasterCard także Diners Club i American Express. Są to karty o innym charakterze i pod wieloma względami różnią się one dość znacząco od kart dwóch dominujących w Polsce systemów.
Karty American Express z racji rzadkiego występowania na naszym rynku nadal posiadają elitarny charakter. Wkrótce powinno to się zmienić gdyż są już banki, które umożliwiają wyrobienia sobie takich kart osobom średniozamożnym. Są to jednak wyjątki i nadal zdecydowana większość oferty American Express to prestiżowe karty złote i platynowe.
Historia American Express
Historia American Express, jako wystawcy kart, podobnie jak innych wystawców sięga lat 50-tych XX stulecia w USA. Wtedy to powstały stowarzyszenia banków które później stały się organizacjami VISA oraz MasterCard. American Express istniała już od XIX stulecia i zajmowała się wydawaniem czeków podróżnych.. American Express wydało w 1958 roku, idąc za przykładem Dinners Club, swoją pierwszą ogólnodostępną kartę kredytową. Karty Diners i AmEx, ze względu na swój charakter, zostały nazwane "T & E Cards", co jest skrótem od angielskich słów podróże i rozrywka (Travel and Entertainment). Służyły one bowiem początkowo głownie osobom podróżującym, które najłatwiej mogły docenić ich zalety. Obie te organizacje wydawnicze przyjęły charakter "klubów", a fakt wydania karty był wiązany z faktem członkostwa.American Express od początku posiadała, w przeciwieństwie do VISA i MasterCard, własne biura w Stanach Zjednoczonych a później na całym świecie. Rozwijała własną infrastrukturę, z której świadomie rezygnowały firmy konkurencyjne. Rozwinięta sieć biur, na pewnym etapie, przeszkodziła AmEx'owi w rozwoju. W pewnym momencie, nie chcąc już dzielić się swymi zyskami, bardzo ograniczyła ona swoją współpracę z bankami. Uznała, że posiadając szeroką sieć biur i przedstawicieli jest w stanie samodzielnie docierać do potencjalnych klientów. Obecnie American Express współpracuje z bankami na różnych zasadach. Niektóre banki jedynie pośredniczą w wydawaniu kart AmEx, inne nadal samodzielnie wydają karty tej sieci. Jednak taka praktyka powoduje, że AmEx cały czas zmniejsza swój udział w amerykańskim rynku. Nadal jednak 1 na 6 kart wydawanych w USA to karta systemu American Express.
Warto tu wspomnieć o procesie antykartelowym jaki amerykański Departament Sprawiedliwości wtoczył przed sądem federalnym organizacjom VISA i MasterCard. W pozwie, który był bardzo mocno wspierany prze American Express, zarzucano tym dwóm organizacjom stworzenie quasi-kartelu, który dokonał między sobą podziały rynku kart kredytowych. Koronnym argumentem pozwu, było to, że obie te organizacje zezwoliły swoim bankom-członkom na jednoczesne uczestniczenie w drugim stowarzyszeniu bez negatywnych konsekwencji. Banki, które chciały wydawać karty AmEx na rynku amerykańskim musiały jednocześnie zrezygnować z członkostwa w VISA. Pozew został odrzucony, bowiem sąd nie dopatrzył się w działalności VISA i MasterCard niczego, co wskazywałoby na zmowę tych podmiotów. Sąd stwierdził jednak, że firmy powinny zmienić politykę i zezwolić swoim członkom na wydawanie kart innych systemów płatniczych.
American Express w Polsce
W Polsce biuro American Express istnieje od 1990 roku. Początkowo zajmowało się ono obsługą turystów przyjeżdżających do Polski i używających kart AmEx. Biuro organizuje i zarządza siecią punktów akceptujących płatności kartami American Express. Biuro wydaje także karty dolarowe American Express dla najzamożniejszych klientów.Z Polskich banków jedynie Bank Millennium wydaje własne karty American Express. Pozostałe banki albo pośredniczą pomiędzy klientem a American Express lub tez podpisują specjalną umowę wydawniczą i oferują pod własnym logiem gotowy produkt American Express.
Bank Millennium wydaje dwa typy kart Amex - zwykłą i złotą. Zwykłą - zieloną kartę Amex może mieć każdy czyje zarobki netto przekraczają sumę około 1500 zł. Karta Banku Millennium jest tez stosunkowo tania, bo kosztuje 70 zł. Niestety karta musi być przypisana do rachunku wiec trzeba także założyć sobie, płatny już oddzielnie rachunek w Banku Millennium. Oprocentowanie kredytu wynosi 30%, a spłata kredytu bez odsetek może nastąpić nawet 50 dni po dokonaniu transakcji. Karta Złota wymaga zarobków ponad 12.000 zł netto a koszt jej utrzymania to 400 zł rocznie.
Obie karty posiadają bardzo rozbudowany zestaw usług dodatkowych, dużo bogatszy niż w przypadku wydawanych w Polsce kart Visa czy MasterCard. Po pierwsze posiadacze kart Amex mogą korzystać z sieci biur i przedstawicielstw Amex na całym świecie, poza tym mogą korzystać z całodobowych serwisów turystycznego, medycznego i prawnego. Po drugie do karty dodawany jest bardo rozbudowany pakiet ubezpieczeń, który zapewnia ubezpieczenie kosztów leczenia zagranicą, car assistance, ubezpieczenia od niewygód w podróżach lotniczych (zagubienie bagażu, opóźnienie lotu itp.), ubezpieczenie karty i ubezpieczenie od rabunku gotówki.
Jak już wcześniej wspomniałem biura American Express wydają także samodzielnie karty dolarowe. W bezpośredniej ofercie American Express znajdują się 3 karty kredytowe. Oferta ta jest tożsama z oferta kilku banków, które pośredniczą w kontaktach swych klientów z Amexem. Wśród tych banków znajdują się LG PetroBank i Fortis Bank. Trzy oferowane karty to karty Zielona, Złota i Platynowa. Zapewniają one podobne usługi dodatkowe jak karty Banku Millennium. Dodatkowo bardzo rozbudowana jest oferta w przypadku zakupu biletów lotniczych przy użyciu kart Amex. W przypadku zakupu biletu lotniczego kartą Amex posiadacz karty oraz jego małżonek i dzieci zostają ubezpieczeni od następstw nieszczęśliwych wypadków. Jeśli płatność była dokonana Złotą Kartą, i bilet został zakupiony bez zniżek, to jest możliwe jest otrzymanie biletu w wyższej klasie lub biletu dla osoby towarzyszącej. Umożliwia to członkostwo w Międzynarodowym Programie Linii Lotniczych.
Posiadanie karty American Express ułatwia także dokonywanie wypożyczenia samochodów w USA i na całym Świecie. Dzięki ubezpieczeniu, przy wypożyczaniu samochodu za pomocą karty Amex, nie jest konieczne wykupywanie dodatkowego ubezpieczenia samochodu, które nieraz podnosi cenę wypożyczenia o 100%.
W sklepach w Polsce karty American Express są coraz częściej akceptowane. Od czasu, gdy Bank Millennium zaczął wydawać te karty ilość punktów przyjmujących karty Amex dość gwałtownie wzrosła. Zniknęły też miejsca, gdzie naklejka o akceptowalności Amexa wisiała tylko "pro forma", a w rzeczywistości te karty nie były akceptowane. Z moich ostatnich doświadczeń wynika, że 40% punktów akceptujących karty płatnicze w Warszawie, akceptuje karty American Express. Ponieważ American Express stale rozszerza sieć punktów akceptujących karty, należy się spodziewać, że wkrótce ten stan będzie jeszcze lepszy.
Dodatkowym atutem karty American Express jest fakt, że nie musi być ona zawsze autoryzowana. Inaczej mówiąc w sklepach, które mają floor limit na poziomie niezerowym istnieje duże prawdopodobieństwo, że za zakupy zapłacimy bardzo szybko, nie czekając aż POS zadzwoni po autoryzację. Jest to szczególnie istotna zaleta tej karty w świetle ostatnich zmian na rynku kart płatniczych, (PolCard wprowadził przymusową autoryzację we wszystkich swoich terminalach płatniczych dla wszystkich kart płatniczych systemu Visa i EC/MC)
Warto już dziś zainteresować się kartą American Express. Na pewno zainteresuje ona wszystkie osoby dużo podróżujące, ponieważ zapewnia naprawdę bardzo kompleksowy pakiet ubezpieczeń, który będzie pomocny podczas każdej podróży. Szczególnie przyda się ta karta osobom podróżującym w dalekie, tropikalne miejsca, gdzie American Express jest akceptowana od lat, natomiast nie akceptuje się tam ani Visy ani MasterCard. Poza tym American Express to po prostu dobra karta kredytowa, odrobinę droższa od kart konkurencji, ale swym bogatym pakietem dodatkowych ubezpieczeń i usług kompensującym wyższą opłatę za jej wydanie.
Karol Żwiruk
Źródło:Informacja prasowa
