Prezydent USA Donald Trump wyraził w środę przekonanie, że najwyższy przywódca duchowo-polityczny Iranu ajatollah Ali Chamenei „powinien być bardzo zaniepokojony”. Przekazał jednocześnie, że Iran negocjuje z USA, a protestujący Irańczycy mają wsparcie w Amerykanach.
- Powiedziałbym, że powinien być bardzo zaniepokojony - odparł Trump, odpowiadając na pytanie dziennikarza stacji NBC News, czy lider Iranu powinien się obecnie niepokoić.
Trump powtórzył, że irański program nuklearny został zniszczony wskutek amerykańskich ataków na instalacje jądrowe w Iranie w czerwcu ub.r. Podkreślił jednak, że Irańczycy chcieliby powrócić na teren tego obiektu i myślą o utworzeniu nowej instalacji w innej części kraju. - Dowiedzieliśmy się o tym. Powiedziałem: „jeśli to zrobicie, zrobimy wam coś bardzo złego” - poinformował.
Oba kraje przygotowują się do wznowienia negocjacji nuklearnych w tym tygodniu.
USA w ostatnich tygodniach wzmocniły obecność militarną na Bliskim Wschodzie. Iran zapowiedział, że w przypadku agresji odpowie atakiem na amerykańskie instalacje wojskowe w regionie.
We wtorek siły zbrojne USA zestrzeliły tam irańskiego drona Shahed-139, który – w ocenie amerykańskich wojskowych – „agresywnie” zbliżył się do lotniskowca USS Abraham Lincoln, znajdującego się na neutralnych wodach Morza Arabskiego.
Plan rozmów USA-Iran się załamuje
USA nie zgodziły się na przeniesienie planowanych na piątek rozmów z Iranem do Omanu - podał w środę portal Axios, dodając, że może to oznaczać załamanie się negocjacji. Strony nie zgadzają się też co do zakresu rokowań: Iran chce rozmawiać tylko o programie nuklearnym, a USA także o innych tematach.
Patowa sytuacja może zablokować próbę rozwiązania napięć między USA a Iranem metodami dyplomatycznymi i skłonić prezydenta USA Donalda Trumpa do podjęcia działań militarnych - skomentował reporter Axiosa Barak Ravid.
Początkowo informowano, że wysocy przedstawiciele obu państw spotkają się w piątek w Stambule w Turcji. Axios przekazał później, że Iran chciał przenieść negocjacje do Omanu. Amerykańscy urzędnicy rozważali tę prośbę, ale w środę ją odrzucili - podał portal, powołując się na dwa źródła w Waszyngtonie.
Według informatorów Axiosa USA są nadal otwarte na spotkanie, ale musi się ono odbyć „w pierwotnym formacie”.
Sekretarz stanu Marco Rubio powiedział w środę, że wysłannik USA Steve Witkoff jest gotowy do negocjacji, ale ich miejsce jest ustalane. Pertraktacje z Iranem muszą obejmować nie tylko sprawy nuklearne, ale też irański program rakietowy, wsparcie tego państwa dla grup zbrojnych na Bliskim Wschodzie oraz to, jak Teheran traktuje własnych obywateli - podkreślił Rubio.
Iran jest gotowy do rozmów tylko na tematy nuklearne, a naciski USA na rozszerzenie zakresu rokowań zagrażają całym negocjacjom - odpowiedział anonimowy wysoki urzędnik rządu w Teheranie w wypowiedzi dla agencji Reutera.
Według mediów Trump oczekuje od Iranu całkowitego zaprzestania wzbogacania uranu, ograniczenia programu rozwoju rakiet balistycznych i zakończenia wspierania grup takich jak palestyński Hamas i libański Hezbollah. Iran sygnalizował, że odrzuca te żądania.
Iran chciał przenieść rozmowy do Omanu nie tylko po to, by ograniczyć ich zakres, ale również zmienić ich format na spotkanie dwustronne. Wcześniej informowano, że w Stambule mieli się pojawić przedstawiciele innych państw regionu.
Trump w styczniu wielokrotnie groził Iranowi interwencją, w tym atakiem militarnym. Amerykański przywódca początkowo zapowiadał, że ewentualna operacja będzie reakcją na krwawe stłumienie protestów społecznych przez irański reżim. W ostatnich dniach w swoich wypowiedziach skupił się na irańskim programie nuklearnym.
(PAP)
Z Waszyngtonu Natalia Dziurdzińska (PAP)
ndz/ akl/
