Testament - ostatnia wola spadkodawcy - często okazuje się nieskutecznym narzędziem rozporządzania własnym majątkiem, zwłaszcza jeżeli w jego skład wchodzi wiele elementów, a spadkodawca chce wyznaczyć innych beneficjentów, niż wynikałoby to z dziedziczenia ustawowego. W skutecznym przekazaniu majątku przeszkodzić może niewłaściwe sporządzenie testamentu, uznanie go za nieważny, wystąpienie o zachowek osób upoważnionych do dziedziczenia czy, w najgorszym wypadku, zaginięcie testamentu skutkujące uznaniem go za nieistniejący.
O co zadbać mając testament
Sporządzenie ważnego testamentu to tylko jeden z elementów zarządzania majątkiem. Drugim jest jego przechowywanie – różne, w zależności od rodzaju dokumentu (notarialny, własnoręczny). Testament notarialny przechowuje notariusz (przez 10 lat w kancelarii, po czym przekazuje do archiwum ksiąg wieczystych właściwego sądu rejonowego). Notariusz może, za zgodą spadkodawcy, bezpłatnie zarejestrować jego ostatnią wolę w Notarialnym Rejestrze Testamentów (NORT). Jeżeli testator nie zdecyduje się na zarejestrowanie testamentu, powinien zadbać o bezpieczeństwo jego przechowywania - jako pojedynczy dokument, którego nie można przepisać w komputerze i wydrukować w kilku kopiach, jest zdecydowanie bardziej podatny na zniszczenia.
Ważną kwestią jest zrobienie porządku w dokumentach związanych z majątkiem (aktami własności posiadanych nieruchomości, numerami kont osobistych, kart kredytowych, rachunków maklerskich, polis ubezpieczeniowych, NIP-ów, REGON-ów itp.) oraz sporządzenie spisu zaciągniętych i udzielonych pożyczek, kredytów, lokat. Wśród dokumentów warto również zawrzeć listę osób, które należy powiadomić na wypadek śmierci. Te informacje można zapisać w specjalnych programach komputerowych (mogą blokować, ukrywać i szyfrować pliki lub foldery, a zmiany można odwrócić wyłącznie poprzez chronioną hasłem aplikację) i dodatkowo zabezpieczyć specjalnym hasłem (trzykrotne wprowadzenie błędnego hasła spowoduje, że wszystkie informacje zostaną zniszczone).
Sporządzony testament wraz z uporządkowanymi dokumentami warto trzymać w jednym, bezpiecznym miejscu, np. w skrytce bankowej, pocztowej lub domowym sejfie. O tym fakcie należy poinformować bliskich, gdyż po śmierci spadkodawcy przyspieszy to ustalenie i uporządkowanie pozostawionego majątku.
Rozporządzanie swoją spuścizną to planowanie spadkowe
 |
Prawo co dnia |
Planowanie spadkowe to kompleksowe zaplanowanie swojej spuścizny przy pomocy narzędzi prawnych, podatkowych i finansowych. Z reguły dotyczy: rozporządzenia majątkiem na wypadek śmierci, pokierowania jego losem zgodnie z wolą spadkodawcy oraz zabezpieczenia go w dłuższej perspektywie czasowej. Planowanie spadkowe powinno bowiem uwzględniać plany emerytalne i aspekty związane z dostatnim życiem na emeryturze, pomimo zamiaru przekazania majątku pokoleniom.
Polskie prawo daje kilka możliwości rozporządzenia własnym majątkiem. Obok klasycznego testamentu (w którym można zawrzeć polecenia, zapis zwykły, zapis windykacyjny, utworzyć fundację) najczęściej spotykane są polisy ubezpieczeniowe (dotyczą uposażenia rodziny czy też rozwiązują kwestię podziału majątku pomiędzy wspólników po śmierci jednego z nich), rzadziej dyspozycje na wypadek śmierci, umowy z bliskimi, darowizny i zarząd powierniczy. Coraz częściej mamy możliwość skorzystania z zagranicznych rozwiązań, takich jak trusty i fundacje prywatne czy rodzinne.
Bez względu na to, na jakie rozwiązanie się zdecydujemy, ważne, by sięgnąć po nie odpowiednio wcześnie i zaplanować swoją spuściznę w momencie, kiedy jest na to czas i zdrowie, a nie gdy zmusza nas konieczność.
Zuzanna Brud, z.brud@bankier.pl
Zobacz też:
» Jak skutecznie przekazać majątek w spadku?
» Jak poprawnie napisać testament?
» Trust i fundacja prywatna jako narzędzie planowania podatkowego
» Jak skutecznie przekazać majątek w spadku?
» Jak poprawnie napisać testament?
» Trust i fundacja prywatna jako narzędzie planowania podatkowego
Źródło:
