Przywódcy dwudziestu najbogatszych krajów świata spotykają się w niedzielę w Antalyi na tureckim wybrzeżu. Oczekuje się, że ten szczyt G20 zdominują tematy konfliktu w Syrii, kryzysu migracyjnego i globalnego ocieplenia - przed konferencją klimatyczną w Paryżu.
W spotkaniu po przewodnictwem prezydenta Recepa Tayyipa Erdogana wezmą udział prezydent USA Barack Obama i prezydent Rosji Władimir Putin. Nie jest jednak przewidziana ich dwustronna rozmowa.
Choć zwykle poświęcony sprawom gospodarczym, tym razem szczyt G20 mają zdominować aktualne światowe wyzwania polityczne. W tym przede wszystkim tocząca się 600 km od zamienionej w fortecę nadmorskiej Antalyi wojna w Syrii.
W ciągu czterech lat pochłonęła ona już 250 tys. ofiar śmiertelnych, a miliony ludzi wygnała z domów. Przystąpienie Rosji do wojny pod koniec września jeszcze bardziej skomplikowało sytuację, a sporne kwestie, takie jak przyszły los prezydenta Baszara el-Asada czy też rozeznanie, które z ugrupowań z nim walczących zasługują na miano opozycji, a które są grupami terrorystycznymi, są dalekie od rozstrzygnięcia.
"Przełom jest bardzo mało prawdopodobny, ale członkowie G20 będą zapewne chcieli rozstać się pozytywnie, mając spójny pogląd co do strategii, którą należy wdrożyć" - powiedział AFP Ozgur Unluhihisarcikli z think tanku German Marshall Fund.
Umocniony zwycięstwem w wyborach parlamentarnych przed dwoma tygodniami prezydent Erdogan będzie zapewne próbował umocnić pozycję Turcji jako kraju kluczowego w rozwiązaniu konfliktu w Syrii. Oczekuje się, że będzie próbował przekonać innych przywódców do tureckiego pomysłu bezpiecznej strefy w północnej Syrii, wyłączonej z wszelkiej działalności zbrojnej, gdzie schronienie znajdą uchodźcy. Nie jest to jednak idea bezinteresowna - Turcja liczy dzięki temu na zahamowanie postępów w Syrii sił kurdyjskich, sprzymierzonych z Kurdami z Partii Pracy Kurdystanu (PKK), z którą rząd w Ankarze znowu walczy na tureckiej ziemi.
Konflikt w Syrii wywołał największą od lat falę uchodźców. Turcja przyjęła ich już 2,2 mln, a nieradząca sobie z falą migrantów Unia liczy na zatrzymanie migrantów w Turcji i w krajach ościennych. Według danych unijnej agencji Frontex od początku roku do UE dostało się nielegalnie 1,2 mln osób. Ceną do zapłacenia jest pomoc finansowa dla Turcji, ale dotychczasowe unijne obietnice, w tym wynegocjowany turecko-unijny plan działań w sprawie uchodźców, Erdogan uważa za niewystarczające.
"Ich (członków UE - PAP) gospodarka jest mocniejsza niż turecka, więc dlaczego zamykają swoje drzwi? - pytał prezydent w czwartek wieczorem na antenie CNN. - Od naszych sojuszników oczekujemy więcej wsparcia".
Wreszcie, nieco ponad dwa tygodnie przed rozpoczęciem konferencji klimatycznej w Paryżu, szczyt G20 będzie ostatnią okazją zbliżenia stanowisk najbardziej rozwiniętych krajów w sprawie walki z globalnym ociepleniem, co wymaga od krajów wyłożenia pieniędzy np. na inwestycje ograniczające emisje CO2 do atmosfery.
Jeśli światowe negocjacje zakończą się sukcesem, w stolicy Francji zostanie zawarte w grudniu najbardziej ambitne porozumienie klimatyczne, które miałoby zacząć obowiązywać po 2020 roku i zastąpić protokół z Kioto, po tym gdy nie udało się porozumieć w tej sprawie w Kopenhadze w 2009 r. Społeczność międzynarodowa postawiła sobie za cel niedopuszczenie do tego, by średnia temperatura wzrosła o ponad 2 stopnie Celsjusza w stosunku do epoki przedindustrialnej. Konferencja COP21 potrwa od 30 listopada do 11 grudnia.
Szczyt w Antalyi będzie okazją do szeregu spotkań dwustronnych. Kreml zapowiedział, że Putin spotka się z prezydentem Chin Xi Jinpingiem, brytyjskim premierem Davidem Cameronem, kanclerz Niemiec Angelą Merkel, saudyjskim królem Salmanem, premierem Włoch Matteo Renzim, a także szefową Międzynarodowego Funduszu Walutowego Christine Lagarde.
Niedzielno-poniedziałkowy szczyt zgromadzi ok. 13 tys. uczestników, do których trzeba dodać 2,5 tys. akredytowanych dziennikarzy oraz rzesze lobbystów z organizacji pozarządowych i świata biznesu. Ich bezpieczeństwa pilnować będzie 12 tys. policjantów i żandarmów. Na liczącej 30 kilometrów drodze z lotniska do kompleksu 30 hoteli, gdzie zatrzymają się uczestnicy szczytu, co 50 metrów rozstawiony będzie policjant. Szyby w hotelach wymieniono na kuloodporne, a w pilnowaniu całej strefy pomoże 350 kamer. (PAP)
W związku z serią zamachów terrorystycznych w Paryżu prezydent Francji Francois Hollande odwołał wyjazd w niedzielę na szczyt G20 do Antalyi w Turcji - podał Pałac Elizejski.
kot/ mc/
