Świadectwo pracy ważne nie tylko dla pracownika

Ustanie zatrudnienia wiąże się z wydaniem świadectwa pracy. Jego terminowe sporządzenie i prawidłowe wypełnienie ma istotny wpływ na późniejszą sytuację prawną byłego pracownika. Dlatego pracodawca przy przygotowaniu tego dokumentu musi dołożyć należytej staranności.

Świadectwo ważne dla pracodawcy i urzędu

Pracodawca jest zobowiązany wydać świadectwo pracy w dniu, w którym następuje rozwiązanie lub wygaśnięcie stosunku pracy, a jeżeli nie jest to możliwe, nie później niż w ciągu 7 dni od tego faktu. Nie ma obowiązku wydania świadectwa tylko wówczas, gdy bezpośrednio po kończącej się umowie zostanie zawarta nowa umowa o pracę z tym samym pracodawcą, a pracownik nie zażąda wydania świadectwa.

Kwestie związane ze świadectwem pracy reguluje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (Dz. U. nr 60, poz. 282 ze zm.). Określa ono nie tylko wzór świadectwa (zawarty w załączniku do rozporządzenia), ale również objaśnia jak należy rozumieć poszczególne jego ustępy. Rozwiązanie stosunku pracy w większości wypadków nie oznacza końca aktywności zawodowej. Nowy pracodawca istotne dla niego informacje o poprzednim zatrudnieniu czerpie właśnie ze świadectwa. Dotyczą one m.in:

• okresu zatrudnienia dla celów ustalenia stażu pracy, od którego zależą uprawnienia urlopowe oraz niektóre inne świadczenia, jak np. nagroda jubileuszowa,
   
• w przypadku podjęcia zatrudnienia w tym samym roku, w którym ustało poprzednie:

• liczby dni urlopu wypoczynkowego wykorzystanego w danym roku kalendarzowym (jeżeli pracownik wykorzystał więcej niż wynikałoby to z okresu pracy, w razie potrzeby nowy pracodawca zredukuje przysługujący urlop),
   
• liczby dni urlopu na żądanie (4 dni na dany rok kalendarzowy, niezależnie od liczby pracodawców),

• liczby dni, za które pracownik otrzymał wynagrodzenie w związku z niezdolnością do pracy (obowiązuje roczny limit),
   
• liczby dni zwolnienia od pracy przewidzianego w art. 188 K.p. (można wykorzystać tylko dwa dni w ciągu danego roku kalendarzowego),
   
• zajęcia wynagrodzenia, które nakłada na nowego pracodawcę obowiązek zgłoszenia organowi egzekucyjnemu oraz poprzedniemu pracodawcy faktu zatrudnienia dłużnika oraz (w przypadku otrzymania dokumentów dotyczących zajęcia) kontynuację potrąceń z wynagrodzenia.

Świadectwo pracy ważne jest także dla urzędów. Organ rentowy (głównie Zakład Ubezpieczeń Społecznych) m.in. na podstawie świadectwa pracy ustala staż ubezpieczeniowy. Dla Powiatowego Urzędu Pracy ważne są natomiast okresy zatrudnienia oraz ewentualne urlopy bezpłatne bezrobotnego. Dane zawarte w świadectwie pracy są więc podstawą ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Odszkodowanie za zwłokę w wydaniu świadectwa

Obowiązek niezwłocznego wydania świadectwa pracy powstaje z chwilą rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, z jednym wyjątkiem, o którym mowa była wcześniej. Jeżeli wskutek niedopełnienia obowiązku terminowego wydania świadec­twa pracy lub wydania wadliwego świadec­twa pracownik poniesie szkodę, to w myśl art. 99 Kodeksu pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.) przysługuje mu roszczenie o jej naprawienie.

Odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy z tego powodu, jednak nie dłuższy niż 6 tygodni. Sposób jego obliczenia reguluje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań… (Dz. U. nr 62, poz. 289 ze zm.). Do obliczania odszkodowania nakazuje ono stosować zasady obowiązujące przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop.

W razie błędu wniosek o sprostowanie

Od zapisów świadectwa pracy zależy prawidłowe ustalenie wielu uprawnień przysługujących byłemu pracownikowi. Dlatego też błędne zapisy w treści świadectwa mogą mieć poważne i negatywne konsekwencje dla posiadacza tego dokumentu. Pracownik, który nie zgadza się z poszczególnymi zapisami świadectwa pracy, może wystąpić do pracodawcy z wnioskiem o jego sprostowanie. Termin na złożenie wniosku o sprostowanie świadectwa pracy jest tylko siedmiodniowy. Trzeba więc uważnie przeczytać świadec­two od razu po jego otrzymaniu, tak aby w razie wystąpienia nieścisłości w jego treści, dotrzymać terminu sprostowania. W razie odmowy uwzględnienia wniosku przez pracodawcę, wniosek o sprostowanie świadectwa może zostać złożony do sądu pracy, w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia o odmowie sprostowania świadectwa przez pracodawcę. W przypadku uwzględnienia wniosku przez sąd, pracodawca będzie zobowiązany wydać nowe, prawidłowe świadectwo pracy w terminie 3 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.

Trzeba podkreślić, że pracownik nie może „ominąć” etapu złożenia wniosku o sprostowanie świadectwa do pracodawcy. Jest to warunek konieczny, aby można było skorzystać z drogi sądowej. Złożenie omawianego wniosku z opóźnieniem może więc zablokować byłemu pracownikowi drogę do sądu. Pracodawca może bowiem w takiej sytuacji odmówić rozpatrzenia wniosku jako złożonego po terminie, a brak rozstrzygnięcia pracodawcy uniemożliwia złożenie pozwu o sprostowanie świadectwa do sądu pracy.

Źródło: