Zamrożone rosyjskie aktywa w UE zarządzane przez firmę Euroclear wygenerowały w 2023 r. miliardy euro odsetek. Unia wreszcie ma plan, na co je przeznaczyć.
W 2023 roku odsetki od środków pieniężnych z aktywów objętych sankcjami nałożonymi na Rosję wyniosły 4,4 miliarda euro – podała na początku lutego spółka Euroclear, która zarządza znaczną częścią zamrożonych rezerw walutowych Federacji Rosyjskiej.
Po inwazji Rosji na Ukrainę kraje zachodnie zamroziły aktywa o wartości około 300 mld euro. Około 200 mld euro jest zdeponowanych w bankach Unii Europejskiej. Z tej sumy 191 mld euro znajduje się pod opieką Euroclear – wyliczył CNN. Spółka podała, że 63 proc. zarządzanych przez nią rosyjskich rezerw jest utrzymywana w euro.
Jak podano w komunikacie, odsetki od rosyjskich aktywów wzrosły z 821 mln euro zaraportowanych w 2022 r. do 4,4 mld, czyli o 436 proc., i stanowiły większość całkowitych dochodów operacyjnych, jakie Euroclear pokazał za 2023 r.
W sumie w ubiegłym roku wyniosły one 7,2 mld euro wobec 2,77 mld euro w 2022 r. Przełożyło się to na zysk netto Euroclear w 2023 r. na poziomie 4,2 mld euro, z czego 3,24 mld euro było pochodzenia "rosyjskiego".
Co zrobić z miliardami? UE ma plan
Unijni urzędnicy są na dobrej drodze do wykorzystania wpływów uzyskanych przez Euroclear, by pomóc Ukrainie. 29 stycznia br. kraje UE jednomyślnie zatwierdziły nowe zasady, które mają utorować drogę do takiego kroku, wprowadzając obowiązek ich "oddzielnego" traktowania i zachowywania wypracowanych zysków. Zresztą Euroclera już to robi, wyraźnie oddzielając rosyjskie aktywa i czerpane z nich zyski od swojego "zwykłego biznesu" - pisze "Financial Times".
Od dłuższego czasu toczy się debata na temat wykorzystania nie tylko dochodów odsetkowych, ale wszystkich aktywów Rosji w zarządzaniu Euroclear. Niemcy czy Francja są za przejęciem samych zysków, ale uważają, że zajęcie głównych aktywów mogłoby mieć poważne konsekwencje dla strefy euro. Stany Zjednoczone nalegały na pełne przejęcie zarówno zysków, jak i aktywów – opisuje „Financial Times”.
Europejski Bank Centralny ostrzega, że takie posunięcie może spowodować wycofanie aktywów w euro przez inne podmioty Nawet precyzyjnie określone zasady wykorzystania aktywów mogą stać w sprzeczności z prawem międzynarodowym i zachwiać zaufaniem do euro jako drugiej co do wielkości waluty rezerwowej na świecie.
"Szczegóły wykorzystania zysków odsetkowych muszą jeszcze zostać dopracowane"- powiedział CNN unijny dyplomata. Prawnicy pracują nad dokumentem, który zostanie przedstawiony państwom członkowskim UE do ostatecznego zatwierdzenia.
Procesy w Rosji trwają
Spółka Euroclear w swoim komunikacie poinformowała o licznych postępowaniach toczących się przed sądami rosyjskimi w "celu uzyskania dostępu do zablokowanych aktywów”. Firma podejmuje odpowiednie działania prawne, ale liczy się z niekorzystnymi rozstrzygnięciami.
Mimo to deklaruje, że będzie w dalszym ciągu bronić się przed wszelkimi roszczeniami prawnymi. Utrzymanie sankcji finansowych, zarządzanie aktywami i wszystkie związane ze sprawą dodatkowe koszty spółki, w tym koszty prawne, wyniosły w 2023 r. 62 mln euro.
Euroclear z siedzibą w Brukseli jest dostawcą usług potransakcyjnych dla sektora finansowego. Firma zajmuje się rozliczaniem i przechowywaniem lokalnych i międzynarodowych papierów wartościowych, takich jak obligacje, akcje, derywaty i jednostki funduszy inwestycyjnych. Świadczy usługi dla instytucji finansowych w ponad 90 krajach świata.
W skład Grupy wchodzi Euroclear Bank, Międzynarodowy Centralny Depozyt Papierów Wartościowych, organizacje Euroclear w Belgii, Finlandii, Francji, Holandii i Szwecji, Euroclear UK & International oraz platforma MFEX by Euroclear.
Na terenie Belgii, Francji, Holandii, Irlandii i Wielkiej Brytanii oraz Szwecji i Finlandii spółki Euroclear pełnią role krajowych centralnych depozytów papierów wartościowych świadcząc usługi związane z rozliczeniami, zarządzaniem i nadzorem na danych rynkach.
Działalność grupy Euroclear charakteryzuje się znaczną awersją do ryzyka. Euroclear Bank jest systematycznie wysoko oceniany w branży finansowej otrzymując rating AA+ od Fitch Ratings i AA od Standard & Poor's.
Michał Kubicki
