Od 1 stycznia 2004 r. weszły w życie przepisy ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych, regulujące zasady zatrudniania pracowników tymczasowych przez pracodawcę będącego agencją pracy tymczasowej oraz zasady kierowania tych pracowników i osób niebędących pracownikami takiej agencji do wykonywania pracy tymczasowej na rzecz pracodawcy użytkownika.
Pomimo tego, że pośrednictwo pracy od jakiegoś czasu jest już stosowane w praktyce, to jednak coraz częściej pojawiają się wątpliwości dotyczące ubezpieczeń społecznych osób kierowanych do pracy za granicę przez agencje pracy tymczasowej, zwłaszcza teraz - w okresie wzmożonych wyjazdów za granicę związanych z pracą sezonową.
Zdefiniujmy na wstępie pojęcie "pracy tymczasowej" i "pracownika tymczasowego".
Pracą tymczasową jest wykonywanie na rzecz danego pracodawcy użytkownika, przez okres nie dłuższy niż wskazany w ustawie, zadań:
1) o charakterze sezonowym, okresowym, doraźnym lub
2) których terminowe wykonanie przez pracowników zatrudnionych przez pracodawcę użytkownika nie byłoby możliwe, lub
3) których wykonanie należy do obowiązków nieobecnego pracownika zatrudnionego przez pracodawcę użytkownika.
Natomiast za pracownika tymczasowego uważa się pracownika zatrudnionego przez agencję pracy tymczasowej wyłącznie w celu wykonywania pracy tymczasowej na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy użytkownika.
Kto jest płatnikiem składek na ubezpieczenia?
Pracownicy tymczasowi zatrudniani są przez agencje pracy tymczasowej na podstawie umowy o pracę na czas określony lub umowy o pracę na czas wykonania określonej pracy. A zatem płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne za zatrudnionych pracowników tymczasowych skierowanych do pracy za granicą będzie agencja pracy tymczasowej.
Oznacza to, że agencja będzie zobowiązana zgłosić takiego pracownika do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz rozliczać i opłacać za niego składki na przedmiotowe ubezpieczenia.
Z uwagi na to, iż przepisy ww. ustawy nie zakazują, aby agencja pracy tymczasowej nie mogła kierować pracowników tymczasowych do pracy wykonywanej u pracodawcy użytkownika mającego siedzibę za granicą, dlatego pracowników skierowanych przez agencję do pracy za granicą powinno traktować się jak tzw. pracowników wysłanych (zgodnie z postanowieniami obowiązującego od 1 maja 2004 r. rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. o stosowaniu systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się w obrębie Wspólnoty).
Niemniej jednak, aby pracę wykonywaną za granicą można było uznać za wysłanie, muszą wystąpić pewne okoliczności:
- po pierwsze - agencja pracy, która wysyła pracownika tymczasowego do pracy za granicą, powinna prowadzić swoją podstawową działalność w tym państwie, w którym ma siedzibę,
- po drugie - wysłanie powinno nastąpić w ramach zatrudnienia na podstawie umowy o pracę,
- po trzecie - pracownicy wysłani powinni kierować roszczenie o wypłatę wynagrodzenia do pracodawcy wysyłającego, czyli w naszym przypadku - do agencji pracy tymczasowej.
Agencja płaci składki - ale od jakiej podstawy?
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników skierowanych do pracy za granicę przez agencje pracy tymczasowej stanowić będzie przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych osiągany przez pracownika w ramach stosunku pracy. Przy ustalaniu podstawy wymiaru agencja pracy tymczasowej - jako płatnik składek - powinna uwzględnić przychody wyłączone z oskładkowania na podstawie przepisów rozporządzenia regulującego szczegółowe zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Nie podlega bowiem oskładkowaniu część wynagrodzenia pracowników zatrudnionych za granicą u polskich pracodawców, w wysokości równowartości diety przysługującej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, za każdy dzień pobytu, określonej w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży poza granicami kraju. Tak ustalony miesięczny przychód tych osób stanowiący podstawę wymiaru składek nie może być niższy od kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy. Oznacza to, że w roku 2004 r. podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników skierowanych do pracy za granicą przez agencje pracy tymczasowej nie może być niższa niż 2.290 zł.
Reasumując agencja pracy tymczasowej, kierując do pracy za granicą zatrudnionych pracowników tymczasowych ma obowiązek zgłosić te osoby do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz naliczyć i opłacić składki na wymienione ubezpieczenia.
Podstawa prawna:
- ustawa z dnia 9.07.2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (Dz. U. nr 166, poz. 1608),
- ustawa z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.),
- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. nr 161, poz. 1106 ze zm.).
Twoja Gazeta Podatkowa nr 36/2004, strona 8
Dorota Wyderska
