Specjalny trybunał ds. zbrodni agresji, popełnionej przez Rosję przeciwko Ukrainie, zostanie utworzony w przyszłym tygodniu w Luksemburgu - poinformował w piątek we Lwowie wicepremier i minister spraw zagranicznych Luksemburga Xavier Bettel. Strona ukraińska powiadomiła, że stanie się to w dniach 13-14 maja. Trybunał ma zacząć działać w 2026 r. W pierwszej kolejności prokuratorzy skupią się na prezydencie, premierze i ministrze spraw zagranicznych Rosji. Już zgromadzono dużą liczbę dowodów w ich sprawie.
„Trybunał powstanie w przyszłym tygodniu w Luksemburgu, gdzie odbędzie się posiedzenie rady ministrów (spraw zagranicznych państw członkowskich) Rady Europy. Szef MSZ Ukrainy przedstawi wówczas oficjalnie oczekiwania (Kijowa). (...) Odbędzie się również oficjalne przekazanie dokumentów dotyczących utworzenia tego trybunału” - powiadomił szef luksemburskiej dyplomacji.
W odpowiedzi na pytanie dziennikarzy o to, jak można wyjaśnić wycofanie się Stanów Zjednoczonych ze wspierania trybunału, minister zauważył, że trybunał jest inicjatywą Rady Europy, natomiast Stany Zjednoczone nie są członkiem tej organizacji i, jak uważa Bettel, „z geograficznego punktu widzenia byłoby to (dla nich) trudniejsze”.
W pierwszej kolejności nowy sąd zajmie się prezydentem Rosji Władimirem Putinem, premierem Michaiłem Miszustinem i szefem dyplomacji Siergiejem Ławrowem. W dalszych planach ma także postępowania wobec 20-30 najważniejszych liderów wojskowych i politycznych, którzy decydowali o czynach agresji wobec Ukrainy.
Ukraiński prezydent Wołodymyr Zełenski, odnosząc się do decyzji ministrów spraw zagranicznych Ukrainy i państw europejskich, którzy na piątkowym szczycie we Lwowie poparli utworzenie trybunału ds. agresji Rosji, napisał na platformie X, że ten mechanizm zapobiegnie przyszłym wojnom.
Według Zełenskiego największe moralne dziedzictwo XX wieku to „odpowiedzialność” za wojnę, ponieważ jeśli jedna wojna pozostanie nie ukarana, nastąpią nowe wojny. „Dlatego Putin rozpoczął wojnę na pełną skalę przeciwko Ukrainie - uniknął kary za poprzednie wojny jak bandyta, który nigdy nie został pociągnięty do odpowiedzialności za swoje czyny” - ocenił polityk.
„Dzisiaj przed wami decyzja - decyzja w sprawie utworzenia mechanizmu, który może pomóc zapobiec przyszłym wojnom poprzez pociągnięcie do odpowiedzialności. To decyzja o utworzeniu trybunału ds. agresji Rosji popełnionych przeciw Ukrainie” - oznajmił prezydent.
Minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha, cytowany przez agencję Interfax-Ukraina, oświadczył podczas spotkania we Lwowie, że „dziś popłynie jeszcze jeden konkretny sygnał z Ukrainy (do Putina - PAP): niezależnie od tego, jak bardzo będziesz się uważał za tzw. zwycięzcę, kara będzie nieuchronna”.
Dodał, że centralnym elementem nowej „infrastruktury prawnej” będzie Rada Europy, przy pełnym poparciu państw europejskich. „Mamy grupę krajów, około 40 (Core Group), które są zaangażowane w sprawiedliwość. I nie można sobie wyobrazić sprawiedliwego, długoterminowego pokoju bez postawienia przestępców przed wymiarem sprawiedliwości” - zauważył Sybiha.
Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas oceniła podczas wizyty w Ukrainie, że ustanowienie specjalnego trybunału ds. zbrodni agresji popełnionej przez Rosję przeciwko Ukrainie jest sygnałem, że nikt nie stoi ponad prawem. „Ten trybunał zapewni, że osobom ponoszącym największą odpowiedzialność za agresję na Ukrainę zostanie wymierzona sprawiedliwość” – wyjaśniła Kallas w rozmowie z dziennikarzanmi.
„Rosja nie wykazuje zainteresowania pokojem, podczas gdy Ukraina już ponad dwa miesiące temu zadeklarowała i zgodziła się na bezwarunkowe zawieszenie broni. (...) Musimy zwiększyć presję na Rosję i wzmocnić Ukrainę, aby mogła się bronić. Dlatego w tym tygodniu zaproponowaliśmy 17. pakiet sankcji i mamy nadzieję, że zostanie on przyjęty przez Radę do Spraw Zagranicznych (UE) w tym miesiącu” - zaznaczyła szefowa unijnej dyplomacji.
„W celu poszerzenia (zakresu) międzynarodowego wsparcia dla Trybunału Specjalnego, wzywamy inne państwa i organizacje międzynarodowe do przyłączenia się do naszych wysiłków i aktywnego udziału w pracach (na rzecz powołania tego gremium). Ci z nas, którzy reprezentują państwa członkowskie Rady Europy, z niecierpliwością czekają na posiedzenie Komitetu Ministrów Rady Europy w Luksemburgu w dniach 13-14 maja 2025 r. Będzie ono kolejnym krokiem na rzecz sformalizowania ustanowienia Trybunału Specjalnego” - czytamy na stronie ukraińskiego MSZ.
Jak przekazał Zełenski, w piątek we Lwowie spotkało się ponad 40 przedstawicieli państw europejskich, aby omówić kształt i rolę trybunału ds. agresji Rosji przeciw Ukrainie oraz oficjalnie poprzeć jego utworzenie. Trybunał ma funkcjonować w Luksemburgu pod auspicjami Rady Europy. (PAP)
ira/ szm/
