Przekazujemy Ukrainie dowody na współudział białoruskiego reżimu w rosyjskiej agresji od 2022 roku – powiedział PAP wiceprzewodniczący białoruskiego opozycyjnego Zjednoczonego Gabinetu Przejściowego Paweł Łatuszka. Zapowiedział, że białoruskie siły demokratyczne przekażą niebawem zbiorowy materiał dowodowy ukraińskim władzom.
- Przygotowujemy zbiorowy materiał dowodowy, który zostanie przekazany Ministerstwu Spraw Zagranicznych Ukrainy i Prokuraturze Generalnej Ukrainy, który mamy nadzieję zostanie wykorzystany w ramach śledztwa, które będzie wszczęte w ramach specjalnego trybunału odpowiedzialności za akt agresji przeciwko Ukrainie – zapowiedział.
Łatuszka zaznaczył, że najważniejszym zadaniem jest teraz ratyfikacja dokumentów statutowych organu administracyjnego Specjalnego Trybunału ds. Agresji Ukrainy. – Apelujemy do naszych partnerów z krajów demokratycznych, żeby jak najszybciej doszło do ratyfikacji, która pozwoliłaby rozpocząć pracę Komitetu Zarządzającego specjalnym trybunałem – dodał.
Celem tej instytucji ma być prowadzenie dochodzeń, ściganie i osądzanie osób ponoszących odpowiedzialność za agresję na Ukrainę, wypełniając w ten sposób lukę istniejącą w jurysdykcji Międzynarodowego Trybunału Karnego. W maju 36 państw oraz Unia Europejska poparły porozumienie, dotyczące utworzenia Komitetu Zarządzającego, który zapewni finansowanie i wsparcie administracyjne, niezbędne do funkcjonowania przyszłego sądu.
Łatuszka zaznaczył, że białoruskie siły demokratyczne liczą na to, że inne państwa wesprą wniosek Litwy do Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze. Litewskie władze skierowały 30 września 2024 r. wniosek do MTK w sprawie umożliwienia przymusowej deportacji Białorusinów z ich kraju oraz prześladowań społeczeństwa obywatelskiego, o których dopuszczenie się jest oskarżany reżim Alaksandra Łukaszenki.
12 marca 2026 r. MTK postanowił wszcząć śledztwo w sprawie możliwych zbrodni przeciwko ludzkości, popełnionych przez reżim białoruski wobec przedstawicieli białoruskiego społeczeństwa obywatelskiego oraz przeciwników politycznych.
Wiceprzewodniczący Zjednoczonego Gabinetu Przejściowego wyjaśnił, że do tej pory polskie władze „nie wsparły tego wniosku”.
Mówiąc o piątkowym spotkaniu „Rola Białorusi w agresji przeciwko Ukrainie: Pociągnięcie najwyższych władz reżimu Łukaszenki do odpowiedzialności” i konferencji „Nowa Białoruś”, która odbędzie się w sobotę i niedzielę, Łatuszka zaznaczył, że celem „białoruskich sił demokratycznych jest pociągnięcie do odpowiedzialności przywódcy Białorusi Alaksandra Łukaszenki za współudział w rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie, za zbrodnię przeciwko ludzkości i za zbrodnie wojenne związane z deportacją dzieci ukraińskich z okupowanych terytoriów Ukrainy do Białorusi i ich późniejszą indoktrynację”.
Eksperci, współpracujący z białoruskimi władzami demokratycznymi na uchodźstwie, przedstawili w piątek zebrane dowody współudziału reżimu Alaksandra Łukaszenki w rozpoczętej 24 lutego 2022 roku rosyjskiej pełnowymiarowej inwazji na Ukrainę.
Antoni Wiśniewski-Mischal (PAP)
awm/ kj/
