Dotychczas Sąd Najwyższy rozpatrzył merytorycznie ponad 150 skarg nadzwyczajnych, z czego ponad 90 uwzględnił, zaś około 60 oddalił - wynika z danych SN przekazanych PAP. Łącznie od 2018 r. do tego sądu wpłynęło ponad 530 takich skarg spełniających warunki do rozpoznania.
Spośród skarg nadzwyczajnych rozpoznanych od początku istnienia tej instytucji prawnej do końca bieżącego roku zdecydowana większość - ponad 100 - dotyczyło spraw cywilnych, zaś jedynie 12 spraw karnych. Po kilka lub kilkanaście skarg odnosiło się do spraw rodzinnych, pracowniczych lub z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Spośród rozpoznanych skarg w sprawach karnych uwzględniono jedynie trzy, zaś dziewięć oddalono. Natomiast spośród pozostałych dotychczas rozpoznanych skarg, głównie w sprawach cywilnych, uwzględniono 91 - z czego 64 spraw uchylono do ponownego rozpoznania, 25 rozstrzygnięto co do istoty, zaś w dwóch stwierdzono niezgodność z prawem. Natomiast 50 "niekarnych" skarg nadzwyczajnych zostało oddalonych.
"Średni czas rozpoznawania spraw ze skarg nadzwyczajnych wynosi pięć miesięcy" - wynika z danych SN.
Instytucja skargi nadzwyczajnej została wprowadzona ustawą o SN, która weszła w życie w kwietniu 2018 r. Skargi takie mogą dotyczyć prawomocnych wyroków zapadłych nawet w końcu lat 90. W kwietniu tego roku termin na wnoszenie skarg od takich dawnych orzeczeń został przedłużony do początków kwietnia 2024 r. W Sądzie Najwyższym rozpoznawaniem tych skarg zajmuje się Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
Skargi nadzwyczajne mogą składać wymienione w ustawie podmioty - przede wszystkim Prokurator Generalny, który dotychczas wniósł najwięcej takich skarg, a także na przykład Rzecznik Praw Obywatelskich.
Według danych SN od Prokuratora Generalnego wpłynęło blisko 430 skarg nadzwyczajnych - w tym 26 w sprawach karnych. Rzecznik Praw Obywatelskich skierował ich ponad 80 - w tym dwie w sprawach karnych. Spośród pozostałych podmiotów wymienionych w ustawie najwięcej skarg złożył Rzecznik Finansowy - dotychczas 13. Skargi wpłynęły także od Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, Rzecznika Praw Dziecka i Prezesa Prokuratorii Generalnej RP.
Jak przekazano skargi nadzwyczajne najczęściej dotyczą spraw o zapłatę oraz orzeczeń spadkowych i ksiąg wieczystych. W latach 2019 i 2020 rozpoznano po kilkanaście skarg nadzwyczajnych. Ponad 70 proc. zarejestrowanych w SN skarg nadzwyczajnych wpłynęło w bieżącym roku. W tym roku SN także rozpoznał najwięcej takich skarg - ponad sto. (PAP)
autor: Marcin Jabłoński
mja/ godl/
