Polskie banki chcą brać udział w odbudowie Ukrainy po wojnie z Rosją, ale oczekują od polskiej i ukraińskiej stronie rządowej przyjęcia określonych zabezpieczeń prawnych i organizacyjnych - poinformował w rozmowie z PAP Biznes prezes Związku Banków Polskich Tadeusz Białek.
„Związek Banków Polskich jest w dialogu z Pawłem Kowalem, pełnomocnikiem rządu do spraw odbudowy Ukrainy. Miesiąc temu zaprezentowaliśmy mu szczegółowe wyniki badania z udziałem banków, które wskazywały, że większość z nich deklaruje włączenie się w ten proces, choćby dlatego, że sami klienci banków tego oczekują” – powiedział PAP Biznes Tadeusz Białek w kuluarach Kongresu EFNI w Sopocie.
„Często są to klienci, którzy albo byli zaangażowani, albo rozważają włączenie się w ten proces odbudowy, w tym klienci o mieszanym charakterze, czyli np. spółki z udziałem częściowo polskiego, a częściowo ukraińskiego kapitału. Są to też ukraińscy klienci, którzy częściowo przenieśli swoją produkcję do Polski z uwagi na działania wojenne, którzy w dalszym ciągu są zainteresowani pozostawaniem na Ukrainie bądź finansowaniem odbudowy ośrodków, które uległy zniszczeniu” – dodał.
Banki w przeprowadzonym badaniu wskazywały pewne warunki brzegowe, w tym przejrzystość systemu prawnego i organizacyjnego na Ukrainie, wskazyway też na dużą korupcję w systemie ukraińskim.
„To są tematy, które chcielibyśmy przedyskutować na kanwie rządowej między polskim i ukraińskim rządem. Ten proces musi być bardziej zabezpieczony pewnymi warunkami prawnymi ze strony rządu ukraińskiego, bo dotyczy to nie tylko inwestorów z Polski i nie tylko inwestorów z sektora bankowego, ale wszystkich inwestorów, którzy chcieliby brać udział w odbudowie Ukrainy. W tej chwili brakuje jasnych uwarunkowań, które dawałyby stabilność i bezpieczeństwo prawne podejmowanych inwestycji” – powiedział prezes Związku Banków Polskich.
W ocenie Tadeusza Białka, polski sektor bankowy już od dłuższego czasu włącza się intensywnie w prace dotyczące odbudowy Ukrainy, a swoje dzialania rozpoczął od pomocy samym Ukraińcom w chwili rozpoczecia konfliktu zbrojnego.
„Gdy doszło do rosyjskiej agresji na Ukrainę przygotowaliśmy specjalne sposoby finansowania, specjalny rodzaj rachunku bankowego dla uchodźców, którzy nie mogli się wówczas legitymować żadnymi dokumentami do przejścia przez procedury założenia rachunku, doprowadziliśmy także do powstania specjalnego funduszu na poziomie Unii Europejskiej +EU Banks for Ukraine+” – powiedział.
„W tej chwili pracujemy głównie w specjalnym zespole, który funkcjonuje przy Związku Banków Polskich do spraw udziału banków w procesie odbudowy Ukrainy, nad włączeniem się sektora bankowego w odbudowę Ukrainy” – dodał.
Tadeusz Białek ocenia, że szersze działania na rzecz odbudowy są uwarunkowane przede wszystkim ustaniem działań wojennych, ale proces ten nie jest wykluczony już teraz w przypadku odbudowy Ukrainy zachodniej.
Zwraca uwagę, że już obecnie niektóre banki są włączone w procesy konsorcjalne dotyczące odbudowy niektórych systemów infrastruktury krytycznej. Sektor bankowy współpracuje m.in. z Kredobankiem z grupy PKO BP, który działa na Ukrainie. Polskie banki, w tym BGK, są ponadto włączone w dystrybucję specjalnego funduszu Unii Europejskiej dla odbudowy Ukrainy.
„Banki komercyjne będą współdziałać z BGK w dystrybucji tych środków. Ważna jest też rola KUKE, która jako pierwsza agencja ubezpieczeń kredytowych w tej części Europy zdecydowała się objąć gwarancjami procesy odbudowy na Ukrainie” – powiedział.
„Obecna skala zaangażowania w odbudowę zachodniej Ukrainy jest niewielka, gdyż mało jest prowadzonych projektów i nie wszystkie z nich są otwarte na zagranicznych inwestorów. We Lwowie i w kilku obwodach zachodniej Ukrainy polskie banki są zainteresowane udziałem w konsorcjach, które dotyczą projektów na etapie przetargów i składania ofert jeśli chodzi o procesy odbudowy” – dodał.
W ocenie prezesa Związku Banków Polskich za wcześnie, żeby mówić o potencjalnej skali zaangażowania polskich banków w odbudowę Ukrainy.
„Bardziej skupiliśmy się na uwarunkowaniach i potwierdzeniu samej woli, stąd te specjalne ankiety, i na pewnych rekomendacjach, które przedstawiliśmy rządowi. Liczby na razie są bardzo niepewne, bo nie wiemy, w jakie regiony możemy się włączyć” – powiedział.
„Z punktu widzenia zabezpieczeń finansowych gwarancje oferowane przez KUKE są dobre, ale nie możemy mówić tylko o zabezpieczeniach finansowych. Równie ważne są zabezpieczenia prawne i organizacyjne. Tutaj jest jeszcze wiele do zrobienia w bezpośrednich rozmowach Polski z rządem ukraińskim” – dodał Tadeusz Białek.
Podczas Kongresu EFNI w Sopocie przewodniczący Rady ds. Współpracy z Ukrainą Paweł Kowal ocenił, że przedsiębiorcom, którzy chcą inwestować na Ukrainie, trzeba dać wiarygodną rękojmię i obietnicę, że ryzyko od wojny, korupcji i przejęcia przez oligarchów będzie obniżone.
W trakcie panelu poświęconego odbudowie Ukrainy Kowal zaznaczył, że przyszłość Ukrainy to nie tylko zwykła odbudowa po zniszczeniach, ale szereg procesów modernizacyjnych np. w obszarze energetyki czy infrastruktury.
Kowal podkreślił, że w kontekście odbudowy Ukrainy ważne jest zmniejszenie ryzyka dla inwestycji w tym kraju. Jego zdaniem można zbliżyć się do tego celu poprzez udzielanie gwarancji i ubezpieczenia.
Zaznaczył, że obniżeniu ryzyka prawnego będzie sprzyjać podpisanie nowej umowy o współpracy sądów w sprawach cywilnych i karnych. W jego ocenie, to będzie dodatkowa rękojmia, czy czyjaś inwestycja będzie bezpieczna.
Podkreślił też znaczenie systemowego wsparcia dla polskiego biznesu, który będzie wkraczał na Ukrainę. Zdaniem Kowala nie będzie modernizacji Ukrainy po wojnie bez unijnego systemu prawnego i bez inwestycji gospodarczych realizowanych w oparciu o to prawo.
Piotr Rożek
