Komisja Europejska jeszcze w tym tygodniu prześle Polsce tekst umowy pożyczkowej SAFE - poinformowało w czwartek źródło PAP. Nie wiadomo jeszcze, czy umowę uda się podpisać zgodnie z oczekiwaniami polskiego rządu do końca kwietnia.
Rozmówca PAP nie zdradził, kiedy konkretnie dokumentacja miałaby trafić do Warszawy. Prawdopodobnym dniem jest piątek, ponieważ w sobotę i niedzielę służby Komisji Europejskiej nie pracują.
Nie wiadomo też, kiedy umowa pożyczkowa z Polską zostanie podpisana i czy uda się to jeszcze w kwietniu, czy mowa raczej o początku maja. Jeszcze pod koniec ubiegłego miesiąca rzecznik KE ds. obronności Thomas Regnier zapewniał, że do podpisania porozumienia dojdzie w drugim lub trzecim tygodniu kwietnia, termin ten jednak się opóźnił. Jeśli planowany termin udałoby się utrzymać, oznaczałoby to, że umowa będzie podpisana w przyszłym tygodniu.
Jeśli chodzi o opóźnienie, to według źródeł unijnych powstało ono z winy KE, która najpierw narzuciła bardziej ambitny plan — umowa pożyczkowa miała zostać sfinalizowana jeszcze w marcu, co potwierdzał polski rząd. Potem jednak Komisja postanowiła przygotować ujednolicony wzór umowy, do którego kraje członkowskie, według informacji PAP, zgłosiły około 250 poprawek. Stąd też procedury się przedłużyły.
Na opóźnienie nie miał wpływu fakt zawetowania ustawy wdrażającej SAFE do polskiego prawa przez prezydenta Karola Nawrockiego, zwłaszcza że sama Komisja Europejska nie wymagała konkretnego ugruntowania prawnego po stronie polskiej. W miejsce ustawy rząd przyjął uchwałę w sprawie programu Polska Zbrojna, upoważniającą ministrów obrony i finansów do podpisania umowy pożyczkowej z KE.
Im szybciej zostanie podpisana umowa, tym szybciej Polsce wypłacona zostanie 15 proc. zaliczka (ok. 6,5 mld euro). KE przyznała Polsce 43,7 mld euro, z których zostaną sfinansowane projekty obronne przewidziane w polskim planie inwestycyjnym. Oznacza to, że Polska jest największym beneficjentem programu SAFE spośród 19 państw UE, które się do niego zgłosiły.
Razem z polską umową podpisane zostaną także porozumienia z 15 pozostałymi państwami, które starały się o fundusze z SAFE, a ich krajowe plany wydatków dostały już zielone światło od Komisji i Rady UE. Nie wiadomo jeszcze, czy w tym samym czasie uda się podpisać także umowy pożyczkowe z Francją i Czechami, których plany krajowe KE zatwierdziła później i które Rada UE zatwierdziła dopiero dwa tygodnie temu.
Jedynym państwem, którego plan krajowy w ramach SAFE nie został jeszcze zatwierdzony, są Węgry. Według źródła UE stało się tak dlatego, że rząd w Budapeszcie starał się o więcej środków niż przyznane im w ramach programu 16 mld euro. KE poprosiła Węgry o modyfikację planu, ale kraj nadal tego nie zrobił. Jeszcze w tym tygodniu rzecznik KE odrzucił zarzuty, jakoby decyzja ta miała podłoże polityczne.
Unijny program SAFE przewiduje 150 mld euro wsparcia w postaci m.in. nisko oprocentowanych pożyczek, przede wszystkim na zakupy sprzętu wojskowego, zwłaszcza produkowanego w Europie.
Pierwsze o sprawie poinformowało RMF.
Z Brukseli Jowita Kiwnik Pargana (PAP)
jowi/ mal/ mhr/
