Tania praca przestaje być przewagą Polski. Kto się nie rozwija, ustępuje miejsca innym – przekonywał noblista Philippe Aghion.
Partnerem jest Platforma Biznes Polska Świat
- Nową przewagą jest transformacja cyfrowa – dodawał wicepremier Krzysztof Gawkowski.
– Potrzebujemy szybkich decyzji i konkretnych działań, a nie kolejnych dyskusji – apelował były premier Jan Krzysztof Bielecki.
Ale tempo ma swoją cenę: prof. Aleksander Mądry z MIT, który wrócił do OpenAI doradzać w sprawach bezpieczeństwa, ostrzegał, że cena błędu będzie rosła wraz ze wzrostem możliwości modeli AI.
„Twórcza destrukcja” – to hasło przewodnie IV edycji kongresu Biznes Polska Świat. Rozwinął je w nawiązaniu do polskich realiów prof. Philippe Aghion, laureat nagrody Nobla, w brawurowym wystąpieniu w Sali Notowań Giełdy Papierów Wartościowych w ubiegły piątek.
Gość specjalny wydarzenia spotkał się z uczestnikami kongresu.
– Rozwój gospodarczy opiera się na nieustannym procesie innowacji, w którym nowe rozwiązania zastępują dotychczasowe. (…) Firmy, które nieustannie się rozwijają, utrzymują się na rynku, a te, w których panuje stagnacja, ustępują miejsca nowym. Ma to znaczenie również dla Polski, gdzie przeważają firmy z sukcesem wdrażające innowacje i nowe technologie – mówił Philippe Aghion.
Polska ma za sobą 35 lat transformacji, którą noblista nazwał wzorcowym przykładem udanego przejścia do gospodarki rynkowej i ambicje na stałą pozycję wśród największych gospodarek świata. Jak Polska i – szerzej – Unia Europejska może uniknąć pułapki średniego dochodu, w którą wpadły wcześniej Japonia z keiretsu czy Korea Południowa, gdzie czebole blokowały konkurencję?
- Jednym z rozwiązań może być stworzenie europejskiego odpowiednika amerykańskiej agencji DARPA, który wspierałby przełomowe technologie i finansował innowacyjne projekty w obszarach obronności, sztucznej inteligencji, energetyki i biotechnologii – podpowiadał noblista.
Nowy kierunek - Krzysztof Gawkowski wicepremier i minister cyfryzacji
To, co było przewagą konkurencyjną wczoraj, czyli praca i jej wartość, nie będzie nią jutro. Nową przewagą są transformacja cyfrowa, innowacyjność, wiedza, technologia i nauka.
Europa ma znakomitych naukowców, duże zasoby oszczędności, potencjał taniej energii oraz wartości demokratyczne: wolność i praworządność oraz model społeczny pozwalający rozwijać sztuczną inteligencję w sposób zgodny z tymi wartościami.
– Szansą na przyspieszenie zmian jest współpraca państw podzielających te wartości, nie tylko członków Unii Europejskiej. W takim gronie mogłyby znaleźć się m.in. Kanada, Wielka Brytania, Szwajcaria i Korea Południowa. Chodzi o elastyczne koalicje państw gotowych do współpracy w konkretnych obszarach. Przykładem mogłaby być wspólna inicjatywa Polski, Francji, Wielkiej Brytanii i Niemiec w dziedzinie obronności i sztucznej inteligencji, oparta na modelu DARPA. Podobne porozumienia mogłyby powstawać w obszarze energetyki i innych strategicznych technologii. Takie podejście pozwoliłoby działać szybciej, bez uzależniania postępów wyłącznie od decyzji i procedur unijnych – mówił Philippe Aghion.
– Europa jest rozproszona – przedsiębiorcy z Polski, Niemiec czy Francji zbyt rzadko ze sobą rozmawiają, a środowiska biznesu i polityki często funkcjonują zupełnie osobno. Musimy stworzyć przestrzeń do spotkań i dialogu między tymi grupami, ponieważ bez zbliżenia przedsiębiorców, naukowców i decydentów nie uda się przeprowadzić potrzebnych zmian – wtórował Nobliście prof. Piotr Sankowski, dyrektor Instytutu Badawczego IDEAS.
Od słów do czynów
Platforma Biznes Polska Świat to całoroczne forum łączące biznes, naukę i administrację. Postulaty poprzedniej edycji kongresu to m.in. Centrum Strategii Długoterminowej, suwerenność cyfrowa i Narodowy Standard Cyberbezpieczeństwa. W tym roku Rada Programowa przedstawiła tezy: w pojedynkę nie mamy szans; w AI wygrywa ten, kto wdraża, energia jest warunkiem brzegowym, a kapitał ludzki – najrzadszym zasobem. Punkt ciężkości przesunął się z pytania „co zrobić” na „kto i kiedy”.
– Jak mówi amerykańskie powiedzenie, czyny mówią głośniej niż słowa. Potrzebujemy szybkich decyzji i konkretnych działań, a nie kolejnych dyskusji. Szczególnie na poziomie europejskim, gdzie proces decyzyjny trwa zbyt długo – puentował były premier Jan Krzysztof Bielecki w dyskusji z profesorami – Philippe Aghion i Piotrem Sankowskim.
Polska rośnie szybciej niż Europa (3,5 proc. PKB w 2026 r. wobec 1,1 proc. w UE), ale wygasa unijne KPO, dzietność spadła do bardzo niskiego 1,14, a nakłady na B+R (1,41 proc. PKB) i odsetek firm korzystających z AI (8 proc.) pozostają wyraźnie poniżej średniej unijnej. Skąd wziąć paliwo do wzrostu na kolejne lata?
– To, co było przewagą konkurencyjną wczoraj, czyli praca i jej wartość, nie będzie nią jutro. Nową przewagą są transformacja cyfrowa, innowacyjność, wiedza, technologia i nauka – mówił Krzysztof Gawkowski, wicepremier i minister cyfryzacji, którego resort objął kongres patronatem.
Wicepremier przekonywał, że około 2 bln zł oszczędności gotówkowych Polaków powinno trafić na długoterminowe inwestycje: komputery kwantowe, sztuczną inteligencję, centra danych i rozwój kraju.
Wąski margines błędu- Aleksander Mądry, profesor MIT
Tempo postępu w AI jest wykładnicze. Mamy przywilej uczenia się na własnych błędach, ale cena błędu będzie rosła, w miarę jak modele będą potrafiły coraz więcej.
Rośnie cena błędu
Najnowsze modele jeszcze dwa lata temu miały kłopot z matematyką na poziomie liceum. Dziś udowadniają twierdzenia, nad którymi najlepsi matematycy głowili się przez dekady. Coraz skuteczniej wykrywają też luki w oprogramowaniu. Prof. Aleksander Mądry niedawno wrócił do OpenAI, by doradzać w strategii bezpieczeństwa. W finale w rozmowie z Jarosławem Sroką, członkiem zarządu Kulczyk Investment kongresu mówił o ryzyku.
– Tempo postępu w AI jest wykładnicze. Mamy przywilej uczenia się na własnych błędach, ale cena błędu będzie rosła, w miarę jak modele będą potrafiły coraz więcej – ostrzegał Aleksander Mądry.
Profesor MIT i ojciec dwóch licealistek przypominał, że AI to tylko narzędzie. – Technologia musi zawsze pozostawać w służbie człowieka i pod jego kontrolą. Odpowiednio użyta AI to świetny nauczyciel, który nie poda gotowej odpowiedzi, tylko doprowadzi cię do niej. A rola człowieka pozostaje kluczowa: tylko my naprawdę wiemy, jaki jest cel danego działania – podkreślał.
Rozmowy przeniosły się w kuluary, gdzie Marcin Wyrwał podpisywał książkę „Wojna w Polsce.” Dyskusje będzie można kontynuować na festiwalu TECH by Handelsblatt w Heilbronn (6–8 czerwca 2027 r.), z którym Biznes Polska Świat nawiązuje współpracę i podczas kolejnej edycji kongresu.
O kongresie
Kongres, który odbył się 30 października pod hasłem „Twórcza destrukcja”, był zwieńczeniem roku pracy platformy Biznes Polska Świat – całorocznego forum łączącego biznes, naukę i administrację. Rada Programowa pod przewodnictwem prof. Piotra Sankowskiego, dyrektora IDEAS Research Institute – partnera merytorycznego i współorganizatora – obradowała w tym roku trzykrotnie, a grupy tematyczne pracowały w formule zamkniętych dyskusji.
– Łączymy biznes, naukę i administrację, aby wspólnie wypracowywać to, co najważniejsze dla przyszłości Polski i budowania jej pozycji jako jednej z najsilniejszych gospodarek świata. Nie chcemy poprzestawać na diagnozowaniu wyzwań i dyskusjach. Naszym celem jest wyznaczanie konkretnych kierunków działania, przedstawianie rekomendacji rządowi i wspólne wdrażanie rozwiązań, które będą decydować o konkurencyjności i sile polskiej gospodarki w perspektywie najbliższych dekad – podkreślała Beata Mońka, CEO Art of Networking, organizatora kongresu.
Obrady otworzyły wnioski ze śniadania ekspertów, poprzedzającego otwarcie kongresu.
– Bez kapitału trudno budować polskich liderów technologicznych. W obszarze AI szansą dla Polski jest specjalizacja w wybranych niszach – wskazywała dr Iwona Sroka, członkini zarządu Murapolu i przewodnicząca Rady GPW.
Co mówili uczestnicy
Infrastruktura: local content, finansowanie, kadry
Panel „Infrastruktura przyszłości – fundament bezpieczeństwa i konkurencyjności", moderator: Łukasz Korycki, „Puls Biznesu".
- Angelika Cieślowska (CEO Grupy DORACO) ostrzegała, że rynkowi brakuje ok. 150 tys. fachowców: „Nie rozumiem przekonania, że jako Polacy jesteśmy słabsi. Jesteśmy lepsi, zwłaszcza u siebie, za nasze pieniądze i nasze podatki. Zadbajmy, by te inwestycje zbudowały polską gospodarkę i polski kapitał".
- Leszek Hołda (prezes Bechtel Polska) podał, że umowy z polskimi firmami przy budowie elektrowni jądrowej przekroczyły miliard złotych, i zaproponował jeden ośrodek koordynujący harmonogramy największych inwestycji.
- Prof. Marta Postuła (I wiceprezes BGK): „Momentum albo się wykorzystuje, albo się je traci, a dziś o Polsce mówi cały świat".
Energia: warunek brzegowy reindustrializacji
Rozmowa „Czy Polskę stać na przemysł i AI przy obecnych cenach prądu?", prowadzący: dr Grzegorz Tchorek (Instytut Energetyki – PIB)
- Sławomir Wołyniec (prezes EC Zagłębie Dąbrowskie), „Nie da się zbudować bezpiecznego, konkurencyjnego i niskoemisyjnego systemu energetycznego w Polsce na jednym źródle. W długim terminie fundamentem powinna być energetyka jądrowa oparta na technologii SMR, wspierana przez OZE, a do czasu uruchomienia pierwszych reaktorów tylko węgiel pozostaje gwarancją bezpieczeństwa energetycznego”.
Kapitał ludzki: edukacja i zdrowie (panel „Edukacja i zdrowie", moderatorka: Katarzyna Zdanowicz, Polsat)
- Sylwia Jaczyńska-Kolasza „Powinniśmy przestać pytać, ile kosztuje zdrowie, a zacząć pytać, ile kosztuje jego brak – mówiła Sylwia Jaczyńska-Kolasza (Amgen w Polsce), wskazując, że lepsza kontrola cholesterolu LDL i skuteczne leczenie hipercholesterolemii z osiągnięciem celu terapeutycznego mogłaby do 2035 r. zmniejszyć liczbę zawałów o połowę.
- Dr Joanna Frączek-Broda zwracała uwagę na przestarzały model pracy, który przestaje inwestować w pracowników po czterdziestce.
- Kiril Marinov (Henkel Consumer Brands): „ Lider powinien być raczej kompasem niż mapą: wyznaczać kierunek, ale zostawiać ludziom przestrzeń do działania. W zmianie kluczowe są poczucie wpływu i zaufanie ".
- Damian Strzelczyk (CEO Tutlo): „ Szkoła przyszłości nie może uczyć wyłącznie odpowiedzi, które AI dostarczy szybciej od nas. Powinna rozwijać umiejętność zadawania pytań, komunikacji i swobody w językach obcych, a technologia ma nauczyciela wspierać, nie zastępować".
AI: szybkość czy zaufanie? (debata „Speed or Trust? Europe's AI Dilemma in the Middle-Tech Trap", moderator: dr Dale Rickert, TECH by Handelsblatt)
- Pamela Krzypkowska (przewodnicząca nowej Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji): „AI Act w wielu przypadkach nie reguluje technologii, lecz jej wdrożenia w najważniejszych obszarach, takich jak zdrowie i finanse. Nie obejmuje też badań. Łatwo mówić, że liczy się tylko szybkość, gdy to nie nasze dane i nie nasza praca są zagrożone".
- Jacek Dąbrowski (Synerise) przekonywał, że Europa ma świetne regulacje, ale niewiele własnych modeli, które mogłaby nimi objąć, a „bezbronni nie zasiadają przy stole".
- Wojciech Wolny (CEO Euvic): „ To, że nie produkujemy własnych samochodów, nie znaczy, że nie potrzebujemy przepisów ruchu drogowego, że polskie firmy nie naprawiają się czy nie tuningują aut. AI zmieni niemal każdą dziedzinę naszego życia. Potrzebujemy tempa, ale zaufanie tworzy legislacja".
- Dr Mariusz Cholewa (prezes BIK): „Kluczowym słowem jest współpraca. Musimy działać razem, inaczej wygrają nasi przeciwnicy".
Organizatorzy kongresu
Współorganizator i partner merytoryczny: Instytut Badawczy Ideas. Partnerzy: Henkel, Amgen, Tutlo for Business, Mokate, Murapol, Bank Gospodarstwa Krajowego, BIK, EC Zagłębie Dąbrowskie, Synerisa.
Partnerzy honorowi: Akademia Leona Koźmińskiego, Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, Minister Spraw Zagranicznych, Ministerstwo Aktywów Państwowych, Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie, Ambasada Indii w Warszawie.
Partnerem jest Platforma Biznes Polska Świat
