Komisja Europejska w czwartek poinformowała, że przydzieli państwom UE dodatkowe 21,3 mld euro na pożyczki obronne z programu SAFE. Pieniądze zostaną podzielone między te kraje, które zgłoszą na nie zapotrzebowanie.
Ogłoszona przez KE kwota pochodzi z niewykorzystanej przez państwa członkowskie puli środków z pierwszego przydziału, w ramach którego pomiędzy 19 państw biorących udział w programie SAFE rozdysponowano 150 mld euro.
Polska wówczas dostała najwięcej, bo 43,7 mld euro. Potem niektóre kraje uczestniczące w programie zmniejszyły swoje zapotrzebowanie: Włochy ogłosiły, że zamiast 15 mld wezmą 8 mld euro, a Węgry zamiast 16 mld - 5,4 mld euro.
Włochy i Węgry zrezygnowały z części środków. UE otwiera nowy nabór
Jak oznajmiła w czwartek KE, drugi nabór jest otwarty dla wszystkich państw UE, co oznacza, że z pożyczek mogą skorzystać kraje, które nie zrobiły tego w pierwszym naborze.
Pytany o kryteria podziału środków w sytuacji, gdy zapotrzebowanie przerośnie środki dostępne w puli, rzecznik KE Thomas Regnier powiedział, że najpierw KE chce mieć pewność, że uda się rozdysponować całe 21,3 mld euro.
Rozwiał spekulacje, jakoby warunkiem otrzymania środków było przeznaczenie ich na wsparcie Ukrainy.
Przepisy się nie zmieniły. Jest to po prostu nowy nabór, więc kryteria pozostają te same - powiedział Regnier.
- W programie SAFE chodzi o wspólne zamówienia, a Ukraina od początku jest w niego włączona. Wojna przybiera na sile, więc zdecydowanie zachęcamy państwa członkowskie, aby robiły wszystko, co w ich mocy, na rzecz realizacji wspólnych projektów (...) tak, aby dostępne zasoby mogły przynieść korzyści zarówno krajowym przemysłom obronnym, jak i Ukrainie w obecnych realiach - podkreślił Regnier.
Według niego o tym mówiła przewodnicząca KE Ursula von der Leyen w orędziu o stanie UE 16 września w Parlamencie Europejskim.
Polska największym wygranym programu SAFE
SAFE to unijny instrument finansowy stworzony w celu zwiększenia inwestycji państw członkowskich w obronność i rozwój europejskiego przemysłu zbrojeniowego. Przewiduje 150 mld euro wsparcia w postaci m.in. nisko oprocentowanych pożyczek, przede wszystkim na zakupy sprzętu.
Polska dopiero ma zdecydować, czy będzie się ubiegała o środki z drugiego naboru.
Wiceszefowa MON Magdalena Sobkowiak-Czarnecka powiedziała 8 października w Brukseli, że kwestia ta nie jest przesądzona. Zwróciła uwagę, że termin rozliczenia pieniędzy w przypadku nowej puli pozostanie ten sam, a więc 2030 r.
Polska ma złożyć w piątek do KE pierwszy wniosek o wypłatę środków z SAFE na kwotę ponad 6 mld euro. W maju br. Polska otrzymała już 6,5 mld euro zaliczki.
Sobkowiak-Czarnecka poinformowała, że Agencja Uzbrojenia, w ramach programu SAFE, zawarła już 39 umów i 12 aneksów na łączną kwotę 120 mld złotych. Podkreśliła, że udział polskiego przemysłu w tych zamówieniach to 99,5 proc.
Z Brukseli Magdalena Cedro (PAP)
mce/ mal/
