REKLAMA
PILNE

Losy kredytu mieszkaniowego po śmierci kredytobiorcy

2013-05-22 06:00
publikacja
2013-05-22 06:00

Kiedy bierzemy długoterminowy kredyt, nikt z nas nie zastanawia się ani nad losem samego kredytu za 20, czy 30 lat, ani nad tym czy będziemy wystarczająco długo żyli, żeby go spłacić. Tymczasem jeśli nie zdążymy spłacić kredytu może okazać się, że nasi spadkobiercy zamiast mieszkania odziedziczą po nas poważne długi.


Zasady dziedziczenia obciążeń kredytowych



Dziedziczenie zobowiązań kredytowych nie jest uregulowane odrębnie w ustawie Prawo bankowe, ani w żadnych innych przepisach. Zasady dziedziczenia obciążeń kredytowych podlegają ogólnym regułom dziedziczenia, opisanym w art. 922 i następnych kodeksu cywilnego. Co do zasady obowiązek spłacenia kredytu ciąży zatem na spadkobiercach.


Zgodnie z ogólnymi regułami kodeksu cywilnego, w chwili śmierci spadkodawcy następuje otwarcie spadku. Od tego momentu prawa i obowiązki zmarłego przechodzą na spadkobierców. Należy pamiętać, że w skład spadku mogą wchodzić również długi (czyli pasywa) i to takie, które znacznie przekraczają czynną wartość spadku (czyli aktywów). Innymi słowy oznacza to, że spadek może składać się z gównie z długów.


»Odrzucenie spadku a renta rodzinna

W większości przypadków spadkobiercy przejmują kredyt. Może się jednak zdarzyć, że spadkobierca nie jest zainteresowany nieruchomością lub po prostu nie stać go na spłatę rat kredytu. W każdym przypadku powinien on zadbać, aby długi spadkowe (w tym kredyt) nie przerosły wartości dziedziczonych aktywów.


Przyjęcie spadku wprost



Spadkobiercami mogą być osoby, które wskazuje ustawa (dziedziczenie ustawowe) lub osoby wskazane w testamencie (dziedziczenie testamentowe). Niezależnie od trybu, w jakim spadkobierca został powołany do spadku, istnieją trzy możliwości. W sytuacji, gdy przyjęcie spadku następuje wprost, spadkobierca nabywa spadek w całości tzn. z aktywami i pasywami, bez żadnych ograniczeń. Staje się właścicielem całego majątku spadkodawcy, włącznie z dziedziczeniem jego długów. Jeżeli okaże się, że zobowiązania, (czyli np. zaciągnięty kredyt) będą większe niż wartość czynna spadku - wartość aktywów, to taki spadkobierca będzie zobowiązany do spłacenia ewentualnej różnicy z własnych środków.



Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza



Drugim rozwiązaniem jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli tzw. czynnej części spadku – aktywów z ograniczeniem odpowiedzialności spadkobierców za cudze długi. Oświadczenie musi zostać złożone w terminie 6 miesięcy od dnia w którym spadkobierca dowiedział się o tym, że odziedziczył spadek. Brak takiego oświadczenia oznacza przyjęcie spadku wprost (tzn. ze wszystkim jego długami).

»Kiedy nie zapłacisz podatku od spadku?

Wyjątkiem od tej zasady są osoby, które nie mają pełnej zdolności do czynności prawnych (np. dzieci), osoby, co do których istnieje podstawa do ich całkowitego ubezwłasnowolnienia oraz osoby prawne. Wówczas brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.



Odrzucenie spadku



Trzecie rozwiązanie, najbardziej radykalne, pozwala na odrzucenie spadku. Wówczas nie dziedziczy się żadnych praw, ani majątku po zmarłym, ale też nie obejmuje się jego długów. Z tym, że w sytuacji takiej spadek przechodzi na naszych spadkobierców. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku składa się przed sądem lub przed notariuszem. Można je złożyć ustnie lub na piśmie, a także przy pomocy pełnomocnika.



Egzekwowanie długu przez bank



Jeżeli spadkobiercy nie podejmą żadnych czynności związanych ze spadkiem (nie uzyskają potwierdzenia nabycia spadku: postanowienia o nabyciu spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia), wówczas bank może sam wystąpić do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku przez najbliższych kredytobiorcy – po to, aby potem móc odzyskać od nich swój dług.

»Komu należą się oszczędności zmarłego?

Dla ustalenia konsekwencji śmierci kredytobiorcy istotne może być również to, czy pozostawał on w związku małżeńskim. W przypadku kredytobiorcy stanu wolnego zasadą jest, że jego długi (w całości lub ograniczone do wartości spadku) płacą spadkobiercy. Jeżeli nie będą spłacać kolejnych rat kredytu, bank wypowie umowę i przystąpi do egzekucji. Kredyty związane z zakupem nieruchomości są zabezpieczane hipoteką. Zabezpieczenie hipoteczne oznacza, że bank, który udzielił kredytu może, gdy kredytobiorca lub spadkobierca nie spłaca go w terminie, ściągnąć swój dług bezpośrednio z nieruchomości, np. doprowadzając do jej licytacji. Spadkobierca traci w takiej sytuacji własność nieruchomości, a bank pobiera kwotę uzyskaną w wyniku sprzedaży. Nadwyżka z tej kwoty, po potrąceniu wszystkich kosztów komorniczych, trafia do spadkobiercy. Problem powstanie wtedy, gdy suma uzyskana ze sprzedaży nieruchomości nie zaspokaja w pełni żądań banku. W takiej sytuacji, o ile spadkobierca nie nabył spadku z dobrodziejstwem inwentarza, bank może po resztę swojego długu wystąpić bezpośrednio do spadkobiercy i egzekwować ją z innych części jego majątku.


Zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, jeżeli jeden z małżonków zaciągnął kredyt za zgodą drugiego małżonka, bank może żądać zapłaty długu także z majątku wspólnego małżonków. Zatem może skierować swoją egzekucję do majątku wspólnego i ściągnąć w ten sposób swój dług nie tylko z tego co pozostało w spadku po kredytobiorcy, ale i z części majątku wspólnego, która nie wchodzi do spadku i przypada współmałżonkowi.


Przy wstąpieniu spadkobierców do umowy kredytu wiele może zależeć od treści dotychczasowej umowy z bankiem. Sprawy dziedziczenia tego rodzaju zobowiązań nie mają jednolitej regulacji w przepisach, a rozwiązania stosowane przez poszczególne banki mogą być różne. Może okazać się, że bank zażąda dodatkowych zabezpieczeń lub będzie chciał wprowadzić zmiany do umowy, ponieważ zdolność kredytowa spadkobierców jest mniejsza, niż zdolność kredytowa zmarłego.



Zabezpieczenie przyszłości spadkobierców


Jednym z możliwych sposobów zabezpieczania interesów banku i jednocześnie przyszłości spadkobierców, jest zrobienie cesji polisy ubezpieczenia na życie. Cesja oznacza przeniesienie na bank praw z ubezpieczenia. W razie śmierci kredytobiorcy, bank otrzymuje kwotę jego ubezpieczenia na życie. Jeżeli kwota ta zaspokaja wszystkie żądania finansowe banku, wówczas bank nie ma podstaw do wszczynania egzekucji, a spadkobiercy dostają nieruchomość wolną od obciążeń. Żeby wykreślić wpis hipoteki w księdze wieczystej trzeba uzyskać zaświadczenie z banku o dokonanej spłacie kredytu i złożyć go, wraz z odpowiednim wnioskiem do sądu wieczystoksięgowego. Jeżeli kwota kredytu, jaka pozostała jeszcze do spłacenia, jest wyższa niż odszkodowanie z polisy, wówczas bank może dochodzić reszty zobowiązań. W takiej sytuacji ustalenie zasad i sposobów spłaty kredytu będzie zależeć od indywidualnych negocjacji z pomiędzy spadkobiercami a bankiem.


Paulina Wach, prawnik z kancelarii Robaszewska & Płoszka. Radcowie Prawni

Źródło:Sasal Public Relations
Tematy
Sprawdź ile możesz zyskać z Kontem Jakie Chcę

Sprawdź ile możesz zyskać z Kontem Jakie Chcę

Advertisement

Komentarze (3)

dodaj komentarz
~Raf
jasne bo przecież można dostać kredyt bez ubezpieczenia na życie? :)

tylko problem w tym, że to co oferują banki w ramach grupowego ubezpieczenia na życie to można zaraz po podpisaniu wyrzucić do kosza bo i tak ubezpieczyciel kasy nie wypłaci a bank mając cesję nie będzie zainteresowany sądzeniem się z ubezpieczycielem,
jasne bo przecież można dostać kredyt bez ubezpieczenia na życie? :)

tylko problem w tym, że to co oferują banki w ramach grupowego ubezpieczenia na życie to można zaraz po podpisaniu wyrzucić do kosza bo i tak ubezpieczyciel kasy nie wypłaci a bank mając cesję nie będzie zainteresowany sądzeniem się z ubezpieczycielem, który odmówi wypłaty.

by żyło się lepiej ... bankowi

a spróbujcie zamienić ubezpieczenie grupowe na indywidualne to zaraz wyskoczą z opłata 500zł i będzie tyle trudności i papierkologii aby tylko klienta zniechęcić
~soull
Znam kilka banków, które dopuszczają polisę indywidualna, bez żadnych dodatkowych opłat, ale trzeba się na to zdecydować przed podpisaniem umowy.

Co do samych umów ubezpieczeniowych to ich czytanie powinno zaczynać się od "wykluczeń". Wtedy od razu wiadomo czy warto.

Powiązane: Spadki i testamenty

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki