Kraków jest pierwszym miastem, które w ramach wojny ze smogiem zdecydowało się na jedną z cięższych broni – wprowadzono zakaz palenia węglem i drewnem. Mieszkańcy nie będą mogli używać paliw stałych do ogrzewania swoich domów i mieszkań od września 2019 roku. Co ich czeka w związku z nowymi przepisami?
W styczniu małopolscy radni przyjęli tzw. uchwałę antysmogową. Zakłada ona, że od 1 września 2019 na terenie Krakowa będzie obowiązywał całkowity zakaz palenia paliwami stałymi (w tym węglem i drewnem) w kotłach, piecach i kominkach. Do wymiany pozostaje jeszcze ponad 23 tysiące pieców. Mieszkańcy mają na to trzy lata. Im szybciej się zdecydują, mogą liczyć na wyższe dopłaty udzielane ze środków wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i budżetu gminy.
Kontrole pieców – czy mieszkańcy mogą spodziewać się wizyt straży miejskiej?
Na tych, którzy zlekceważą zakaz i po wyznaczonym terminie nadal będą ogrzewać swoje domostwa zabronionymi paliwami, nakładane będą kary grzywny w wysokości od 20 zł do 5 000 zł lub mandat do 500 zł. Jak dokładnie będzie wyglądało egzekwowanie nowych przepisów – tego jeszcze nie wiadomo. Wiemy natomiast, że sprawowanie kontroli przestrzegania i stosowania przepisów będzie w kompetencji Prezydenta Miasta Krakowa.
– Przestrzeganie przepisów może sprawdzać przede wszystkim krakowska straż miejska, ale uprawnienia do kontroli mają również takie organy jak policja, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – mówi wicemarszałek Małopolski Wojciech Kozak. Po szczegóły w tej sprawie zwracamy się także do Urzędu Miasta Krakowa. Potwierdzone zostaje to, co już zapisane w uchwale. Kontrolę będzie mogła wykonywać straż miejska, jednak wystawianie mandatów będzie w gestii policji lub inspektorów ochrony środowiska. – Organami uprawnionymi do nakładania mandatów na podstawie art. 334 Prawa ochrony środowiska na gruncie aktualnego stanu prawnego jest Policja i inspektorzy Inspekcji Ochrony Środowiska – podkreśla Ewa Olszewska-Dej, dyrektor Wydziału Kształtowania Środowiska UMK.
W tej sprawie trudno uniknąć analogii do przepisów z 2013 roku regulujących zasady zagospodarowania odpadami i kwestii kontrolowania segregacji odpadów przez osoby, które taką segregację zadeklarowały. W tych przypadkach zapisy ustawy Prawo ochrony środowiska wskazywały, że w ramach kontroli podmiot, który ją przeprowadza, ma prawo wstępu do kontrolowanego obiektu. Mógł żądać pisemnych albo ustnych informacji oraz przesłuchiwać osoby w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego. Mógł też żądać okazania dokumentów i innych danych związanych z przedmiotem kontroli. Czy tak będzie również w przypadku kontrolowania przestrzegania zakazu opalania węglem lub drewnem w Krakowie – tego na pewno dzisiaj nie wiadomo. – Wydział Kształtowania Środowiska UMK nie posiada informacji o podejmowanych czynnościach mających na celu ustalenie szczegółowych procedur w tej sprawie – wskazała Ewa Olszewska-Dej.
Nie tylko kary, są też zachęty
Aby stosowanie kar nie było konieczne, a coraz więcej posiadaczy pieców opalanych węglem lub drewnem decydowało się na jak najszybszą wymianę sposobu ogrzewania na bardziej ekologiczny, wprowadza się programy dopłat i dofinansowań. Na jakie kwoty mogą liczyć mieszkańcy Krakowa?
– Dotacje do zmiany systemu ogrzewania opartego na paliwie stałym na ogrzewanie niskoemisyjne są udzielane w oparciu o uchwałę Rady Miasta Krakowa. W tym roku dotacja udzielana jest w wysokości do 100% kosztów [szczegóły w tabeli – red.], w 2017 roku będzie to do 80 %, a w 2018 roku - do 60% poniesionych kosztów – wskazuje wicemarszałek Wojciech Kozak. – Pierwszeństwo w rozpatrywaniu wniosków o udzielenie dotacji mają: najemcy lokali komunalnych, osoby niepełnosprawne posiadające całkowitą niezdolność do pracy, samodzielnej egzystencji lub opiekunowie takich osób, które wspólnie z nimi mieszkają – dodaje.
| Dotacje do zmiany systemu ogrzewania w Krakowie w 2016 |
|---|
|
Do 100% poniesionych kosztów, ale nie więcej niż:
|
|
Źródło: opracowanie Bankier.pl na podstawie informacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego
|
Poza dotacjami na wymianę kotłów, Rada Miasta Krakowa przyjęła też lokalny program pomocy społecznej dla osób, które ponoszą zwiększone koszty grzewcze w związku z trwałą zmianą systemu ogrzewania na system proekologiczny. Dopłata do różnic w kosztach ogrzewania udzielona jest ze środków własnych gminy i przyznawana jest bardziej potrzebującym rodzinom. Kwota przyznanej dopłaty uzależniona jest od tego, na jaki system zostało zamienione ogrzewanie paliwami stałymi oraz od dochodów przypadających na członka rodziny. W kalkulowaniu kwoty dopłaty przyjmuje się również maksymalną powierzchnię lokalu objętą dopłatą.
| Programu ograniczenia niskiej emisji (PONE) dla Miasta Krakowa. Dopłata do różnic ogrzewania |
|---|
|
Wysokość dopłaty: 17,02 zł/m² przy przejściu na MPEC, 28,47 zł/m² przy przejściu na gaz, 41,92 zł/m² przy przejściu na olej opałowy, 65,96 zł/m² przy przejściu na ogrzewanie energią elektryczną. Maksymalne powierzchnie do dopłaty: 35 m2 – dla 1 osoby, 40 m2 – dla 2 osób, 45 m2 – dla 3 osób, 55 m2 – dla 4 osób, 65 m2 – dla 5 osób, 70 m2 – dla 6 osób, a w razie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym większej liczby osób dla każdej kolejnej osoby zwiększa sie normatywną powierzchnię tego lokalu o 5 m2 Dopłata w zależności od dochodów do różnicy kosztów ogrzewania wynosi: 100% - dochód do 1268 zł dla osób samotnych i do 1028 zł/os dla rodzin, 75% - dochód do 2219 zł dla osób samotnych i do 1799 zł/os dla rodzin, 50% - dochód do 3170 zł dla osób samotnych i do 2313zł/os dla rodzin. |
| Źródło: opracowanie Bankier.pl na podstawie informacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego |
