Demokracji nie udało się złamać; wróciliśmy – mówił premier Norwegii Jonas Gahr Stoere podczas otwarcia pierwszej części nowego kompleksu rządowego w Oslo, odbudowanego po zamachu Andersa Breivika w 2011 roku. W ataku w stolicy Norwegii zginęło wówczas osiem osób, a ponad 200 zostało rannych.
Uroczystość odbyła się przed odrestaurowanym wieżowcem Hoeyblokka, dawną siedzibą premiera i symbolem norweskiej administracji. Od poniedziałku do nowych biur zaczęli wracać pracownicy kancelarii premiera oraz części ministerstw. Przez blisko 15 lat rząd pracował w rozproszonych, tymczasowych lokalizacjach w różnych częściach Oslo.
Wypełniony materiałami wybuchowymi samochód eksplodował 22 lipca 2011 roku o godz. 15.25 przed wieżowcem rządowym Hoeyblokka. Zniszczonych zostało kilkanaście biurowców. Kilka godzin później Breivik dokonał masakry na wyspie Utoya, gdzie zginęło 69 osób, a rannych zostało ponad 120, głównie młodzieży. Łącznie w obu atakach życie straciło 77 osób. Sprawca, skrajnie prawicowy terrorysta, został skazany na 21 lat więzienia z możliwością przedłużenia wyroku.
– Dziś jest wielki i podniosły dzień. Wracamy do dzielnicy rządowej po 15 latach. Dla wszystkich to szansa na nowy początek. Demokracji nie udało się złamać. Młodzieży nie udało się złamać. Wróciliśmy – powiedział podczas inauguracji premier Stoere.
Po zamachu przez lata trwał spór, czy zburzyć uszkodzone budynki, czy zachować część z nich jako symbol ciągłości państwa. Ostatecznie zdecydowano o połączeniu nowych obiektów z odrestaurowanym Hoeyblokka. Blok Y, znany z wkomponowanych dzieł Pabla Picassa, rozebrano w 2020 roku mimo protestów części opinii publicznej, ale prace hiszpańskiego artysty zachowano.
W pierwszym etapie do nowego kompleksu wprowadziło się ok. 2200 pracowników kancelarii premiera oraz sześciu ministerstw, m.in. spraw zagranicznych, sprawiedliwości, klimatu i handlu. Docelowo nowa dzielnica ma pomieścić około 4,7 tys. osób.
Koszty budowy szacowane pierwotnie na 36 mld koron (ok. 14 mld złotych) sięgnęły obecnie 50 mld koron (ok. 18 mld złotych). Ostateczne zakończenie projektu planowane jest na 2030 rok.
Z Oslo Mieszko Czarnecki (PAP)
cmm/ ap/
