Kwestia rozszerzenia systemu kaucyjnego o kolejne opakowania budzi wiele kontrowersji. Po zapowiedzi Ministerstwa Klimatu i Środowiska wiemy, że znajdą się w nim jednorazowe butelki szklane, m.in. po małpkach. W dyskusji o rozszerzeniu systemu często pojawia się pytanie, czy mogą do niego trafić opakowania po produktach mlecznych, kosmetykach i chemii gospodarczej. Ministerstwo rozwiało wątpliwości.
System kaucyjny funkcjonuje w Polsce od 1 października ubiegłego roku. Obejmuje trzy rodzaje opakowań: butelki plastikowe do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra (kaucja w przypadku obu typów opakowań wynosi 50 gr) oraz szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra (kaucja to 1 zł).
Niemal od początku działania mechanizmu kaucji toczy się dyskusja, jakie kolejne opakowania mógłby objąć. W tym kontekście najczęściej wymieniane są jednorazowe butelki szklane, w tym po tzw. małpkach.
Małpki trafią do systemu. Które opakowania będą następne?
Jeszcze przed wakacjami minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska zapowiedziała, że małpki zostaną włączone do systemu kaucyjnego. Kilka tygodni temu potwierdziła, że projekt ustawy w tej sprawie jest gotowy. Zapytana o datę wejścia małpek do mechanizmu kaucji odpowiedziała, że styczeń 2028 r. byłby możliwym terminem. Zaznaczyła jednak, że w tej sprawie konieczne będą precyzyjne ustalenia z podmiotami odpowiedzialnymi za zbiórkę opakowań, bo one muszą odpowiednio przygotować się do procesów związanych z kaucjami.
Kiedy do systemu mogłyby być włączone kolejne frakcje – plastikowe opakowania po płynnych produktach mlecznych oraz po chemii gospodarczej i środkach czystości? O to zapytał Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) w interpelacji poselskiej poseł Bartosz Józef Kownacki. Chciałby również wiedzieć, czy resort ma przyjęty harmonogram dotyczący objęcia systemem kaucyjnym kolejnych rodzajów opakowań.
Sowińska: za wcześnie na szczegóły projektu
Na pytania posła odpowiedziała Anita Sowińska, wiceminister klimatu i środowiska. Stwierdziła ona, że kierownictwo resortu nie przyjęło jeszcze zakresu projektu ustawy, w związku z czym nie ma możliwości podania dokładnych szczegółów na temat harmonogramu. W ministerstwie nadal trwają wewnętrzne prace nad nowymi przepisami.
Wiceminister potwierdziła jednak, że w projekcie ustawy uwzględnione zostanie wydłużenie okresu ważności bonów wydawanych przez automaty kaucyjne z 30 do 90 dni oraz objęcie systemem kaucyjnym małych szklanych butelek po alkoholu, czyli tzw. małpek.
Ponadto w projekcie ustawy przewidziany zostanie odpowiedni okres dostosowawczy (vacatio legis), który pozwoli producentom, sklepom i operatorom przygotować infrastrukturę do nowych wymogów w sposób sprawny i bezpieczny dla uczestników rynku.
Opakowania po mleku a system kaucyjny
Co do kwestii poszerzenia systemu kaucyjnego o plastikowe opakowania po produktach mlecznych – Anita Sowińska odpowiedziała, że ministerstwo nie ma w planach objęcia ich mechanizmem kaucji, głównie „ze względów sanitarnych”. Jednocześnie zwróciła uwagę, że unijne rozporządzenie nie nakłada obowiązku włączania do systemów kaucyjnych poszczególnych krajów tego rodzaju opakowań.
Co z opakowaniami po kosmetykach i środkach czystości?
Poseł zadał w interpelacji pytanie również o to, czy resort klimatu analizuje możliwość lub zasadność objęcia systemem kaucyjnym plastikowych opakowań po chemii gospodarczej, kosmetykach i środkach czystości, „które stanowią znaczący procent odpadów z tworzyw sztucznych w gospodarstwach domowych”. Anita Sowińska odpowiedziała: „taka możliwość lub zasadność nie jest przedmiotem analizy w Ministerstwie Klimatu i Środowiska”.
