Grzech pierwszy: niestaranne zawieranie umów
Podstawą do otrzymania prowizji jest umowa zawarta z klientem. Po stronie akwizytora pozostaje dopilnowanie, by dokument wypełniono w sposób właściwy i w oparciu o prawdziwe dane. Jeśli umowę zawarto niepoprawnie, członkostwo klienta w funduszu nie dojdzie do skutku, a tym samym z prowizją pożegnać się należy. Straty w wyniku niefrasobliwości akwizytora notuje się więc po obu stronach.
Zdaniem Komisji niestaranność oferenta OFE przybiera także inną formę. Mowa o takim podpisywaniu umowy, przy którym akwizytor nie poinformował ubezpieczonego o przysługujących mu prawach i zasadach uczestnictwa w OFE. Przypadki takie notuje się zwłaszcza wtedy, gdy umowy podpisywane są jednocześnie z kilkoma lub więcej osobami.
Uwaga: zawieranie umów drogą internetową to wygoda, pamiętaj jednak, by doczytać lub wyjaśnić z akwizytorem wszelkie wątpliwości.
Grzech drugi: fałszowanie umów
To, co mogłoby wydawać się co najwyżej incydentalną praktyką, jest nagminnym procederem stosowanym przez akwizytorów. Ofiarami działania, o którym mowa padają najczęściej ubezpieczeni, którzy w przeszłości podpisali już umowę z towarzystwem emerytalnym. Składając podpis, przedłożyli akwizytorowi nie tylko swoje dane, ale i wzór „parafki” znakomicie nadające się do zawierania kolejnych, tym razem nieprawdziwych umów. Podpisywanie kolejnych dokumentów na bazie podrobionego podpisu jest procederem znacznie częstszym od nieprawidłowości notowanych przy pierwszorazowych umowach o członkostwo, sygnalizuje KNF.
Uwaga: przyglądaj się wnikliwie dokumentom, jakie otrzymujesz od PTE, zwłaszcza tym, na których widnieje Twój lub wyglądający jak Twój podpis.
Grzech trzeci: korzyści materialne w zamian za przystąpienie do OFE
Podstawową korzyścią wynikającą z przystąpienia do konkretnego OFE jest możliwość oszczędzania na emeryturę zgodnie z przyjętą przez dany fundusz strategią inwestycyjną. Jaki OFE sobie wybierzemy, takie będą nasze profity. Korzyść dla akwizytora również jest oczywista – w zamian za nasz podpis przysługuje mu wspomniana wcześniej prowizja.
By reguły tej gry pozostały przejrzyste, przepisy zabraniają oferowania jakichkolwiek korzyści finansowych i materialnych w zamian za przystąpienie do OFE. Z dwóch względów jest to jednak najlepsza metoda na przyciągnięcie do siebie klienta. Po pierwsze – większość „bierze, gdy dają”. Po drugie – ryzyko, że obdarowany będzie wnosił jakiekolwiek zarzuty wobec obdarowującego jest raczej niewielkie. Co nie znaczy, że nie ma go wcale – najlepszym dowodem samo istnienie raportu, o którym mowa.
Uwaga: Gotówka, drogie kosmetyki i inne prezenty, które oferuje akwizytor w zamian za przystąpienie do funduszu powinny stać się znakiem ostrzegawczym, skłaniającym do refleksji na temat jakości praktyk stosowanych przez towarzystwo emerytalne.
Grzech czwarty: żerowanie na niewiedzy
Ubezpieczony, który niewiele wie o systemie emerytalnym to najlepszy klient akwizytora-oszusta. Pole do popisu jest niemałe. Jednym z popularniejszych nieczystych zagrań akwizytorów jest rzekome reprezentowanie kilku towarzystw, co ma stwarzać pozory obiektywnego doradztwa emerytalnego. W rzeczywistości jednak wybór zawsze pada na jedno i to samo OFE, w imieniu którego faktycznie przychodzi akwizytor. Potrzeba zatem oczu szeroko otwartych, by dostrzec, czy nasz rozmówca istotnie ma nam do zaoferowania kilka opcji, czy tylko stwarza takie pozory. Co więcej - nawet występowanie w imieniu kilku instytucji nie da gwarancji rzetelności - wysokość prowizji w każdej z nich pozostaje przecież często różna.
Uwaga: niewiedza kosztuje. Choć to akwizytor powinien być źródłem rzetelnej informacji na temat funduszu, warto zachowywać wobec niego rezerwę i na własną rękę zapoznać się z najważniejszymi choćby aspektami funkcjonowania systemu emerytalnego i oszczędzania w ramach poszczególnych filarów.
Więcej grzechów... do KNF nie zgłoszono
W ciągu ubiegłego roku do KNF zgłoszono 2,8 tys. skarg związanych z działalnością rynku OFE, rok wcześniej było ich 1,9 tys. „Na tym tle liczba skarg stricte na działalność akwizycyjną jest stosunkowo niewielka – w 2009 r. wyniosła 118, w 2008 r. było to 36 skarg. Relatywnie mała liczba skarg bezpośrednio na akwizytorów nie pokazuje skali zjawiska”, czytamy w raporcie KNF.
Co zrobi nadzór z nieuczciwymi akwizytorami? Wątpliwości rozwiewa Katarzyna Biela z Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego.
"- W przypadku złożenia do KNF skargi na akwizytora, skarga taka jest przekazywana do właściwego OFE (ewentualnie także do innych właściwych w sprawie organów), który następnie przesyła nam informacje dotyczące sprawy oraz informuje o sposobie jej załatwienia. Zgodnie z przepisami ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (art. 94 ust. 4) czynności jakie KNF może podjąć, dotyczące konkretnej osoby wykonującej czynności akwizycyjne polegają na wykreśleniu jej z rejestru w przypadku, gdy:
1. przestała spełniać warunki konieczne do uzyskania wpisu do rejestru (skazanie wyrokiem sądu, utrata zdolności do czynności prawnych, brak rękojmi, brak średniego wykształcenia)
2. wykonuje czynności akwizycyjne z naruszeniem przepisów prawa."
"- W przypadku złożenia do KNF skargi na akwizytora, skarga taka jest przekazywana do właściwego OFE (ewentualnie także do innych właściwych w sprawie organów), który następnie przesyła nam informacje dotyczące sprawy oraz informuje o sposobie jej załatwienia. Zgodnie z przepisami ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (art. 94 ust. 4) czynności jakie KNF może podjąć, dotyczące konkretnej osoby wykonującej czynności akwizycyjne polegają na wykreśleniu jej z rejestru w przypadku, gdy:
1. przestała spełniać warunki konieczne do uzyskania wpisu do rejestru (skazanie wyrokiem sądu, utrata zdolności do czynności prawnych, brak rękojmi, brak średniego wykształcenia)
2. wykonuje czynności akwizycyjne z naruszeniem przepisów prawa."
Z drugiej strony grzechem byłoby nie podkreślić, że przytoczone tu praktyki odnoszą się tylko do części z reprezentantów tej profesji a nie mają charakteru generalnego. Sama działalność nakłaniania do przystąpienia do OFE jest jak najbardziej zgodna z prawem i, jak czytamy w raporcie Komisji, „jest tym elementem systemu, który ma umożliwiać wybór OFE i tym samym zapewniać tak bardzo pożądany efekt konkurencji”.
Więcej na temat nieprawidłowości przy akwizycji do OFE w raporcie „Nieprawidłowości w akwizycji do OFE”, dostępnym na internetowej stronie Komisji Nadzoru Finansowego.
Malwina Wrotniak
Bankier.pl
Źródło:
