Inflacja CPI na Węgrzech w lutym przyspieszyła do przeszło 8% i osiągnęła najwyższy poziom od 2007 – roku – poinformował Centralny Urząd Statystyczny (KSH). Już prawie galopującej inflacji cenowej nie powstrzymała rządowa kontrola cen.
Ceny dóbr i usług konsumpcyjnych w lutym były średnio o 8,3% wyższe niż w analogicznym miesiącu roku ubiegłego – podał KSH. Tak wysokiej inflacji cenowej nad Balatonem nie widziano od sierpnia 2007 roku. Był to także rezultat wyższy niż miesiąc temu (7,9%) oraz wyższy od oczekiwanych przez ekonomistów (8,1%).
KSH informuje, że ceny artykułów spożywczych w rok poszły w górę o 11,3%. Wyroby tytoniowe i alkoholowe podrożały o 8,2%. Ceny mebli kuchennych wzrosły aż o 16,2%. Usługi zdrożały średnio o 5,5%, a paliwa były o 18,7% droższe niż przed rokiem.
Statystyki te nie oddają jednak w pełni węgierskiej rzeczywistości gospodarczej. W listopadzie rząd premiera Victora Orbana wprowadził maksymalne ceny na paliwa. W styczniu na przedwyborczy okres 3 miesięcy wprowadzono też urzędowe ceny maksymalne podstawowych produktów żywnościowych. Po wyborach i po zniesieniu tych administracyjnych restrykcji ceny zapewne pójdą ostro w górę, napędzając wskaźnik CPI.
Węgry są pierwszym krajem naszego regionu, który pokazał statystyki inflacji CPI za luty. Analogiczne wskaźniki z pozostałych państw Europy Środkowej ukażą się w najbliższych dniach. Na pierwszy ogień pójdą Czechy (czwartek), następnie Rumunia (poniedziałek, oczekuje się odczyty rzędu 8,9%), a na koniec Słowacja i Polska (oczekiwania wynoszą 8,1%). Miesiąc temu mocno zaskoczyła czeska inflacja, która na skutek powrotu do poprzednich stawek VAT za energię podskoczyła aż o 9,9%.
Od niemal roku cały region Europy Środkowej boryka się z bardzo wysoką i niewidzianą od lat inflacją cenową, która nieubłaganie zbliża się do 10%. Ten psychologiczny poziom zapewne w wielu krajach regionu zostanie przekroczony w marcu, gdy w danych w pełni zobaczymy efekty droższych paliw i żywności będących konsekwencją rosyjskiej napaści na Ukrainę.
Banki centralne reagują na inflację
Z potężną presją inflacyjną starają się walczyć banki centralne. Na początku lutego Czeski Bank Narodowy dokonał 75-puntkowej podwyżki, wynosząc stopę referencyjną do 4,5%. Węgierski bank centralny wczoraj podwyższył stopę oprocentowania kredytu lombardowego o 100 pb., do 6,4%. Stopa referencyjna dwa tygodnie temu została podniesiona o 50 pb., do 3,4%. Na zdecydowaną podwyżkę kosztów kredytu wczoraj zdecydowała się także polska Rada Polityki Pieniężnej, podwyższając stopę referencyjną NBP o 75 pb., do 3,5%. Zdaniem analityków Goldman Sachs w obecnym cyklu stopy procentowe w krajach CEE wzrosną do 5%.
Warto odnotować, że we wszystkich krajach naszego regionu stopy procentowe choć rosną, to wciąż są wyraźnie niższe zarówno od bieżącej jak i oczekiwanej inflacji CPI. Oznacza to obowiązywanie stanu finansowej represji rozumianego jako stałe utrzymywanie realnie ujemnej stopy procentowej. Skutkuje to brakiem możliwości bezpiecznej ochrony oszczędności przed inflacją. Dodajmy też, że pomimo niedawnych podwyżek Polska wciąż ma najniższe stopy procentowe w regionie (nie wliczając to krajów należących do strefy euro, którym zerowe stopy procentowe „funduje” Europejski Bank Centralny).
Krzysztof Kolany
