Liczba płatności gotówkowych w 2020 r. obniżyła się na świecie o 16 proc., szacuje firma konsultingowa McKinsey & Company w najnowszym raporcie. Zdaniem analityków nie jest to zjawisko przejściowe wynikające tylko z pandemicznych okoliczności.
Rok 2020 był niezwykły także dla globalnego rynku obsługi płatności – taki wniosek przynosi opublikowany w październiku przez McKinsey & Company raport „Global Payments Report”. Po raz pierwszy od 11 lat przychody firm i banków z obsługi transakcji spadły w porównaniu z poprzedzającym rokiem. Zgodnie z szacunkami analityków wyniosły one 1,9 bln dolarów i były o 5 proc. niższe niż w 2019 r.
Badacze spodziewają się szybkiego powrotu sektora na ścieżkę wzrostu. Spadek odnotowany w 2020 r. zostanie prawdopodobnie odrobiony w 2021 r., a do 2025 r. przychody z obsługi płatności zbliżą się do poziomu 2,5 bln dolarów. W metodologii stosowanej przez McKinsey uwzględnia się w szacunkach zarówno wpływy z opłat transakcyjnych (przelewów, kartowych itp.), jak również inne pozycje, takie jak przychody odsetkowe z limitów debetowych powiązanych z rachunkami czy opłaty za prowadzenie kont.
W raporcie wskazano, że w 2020 r. liczba płatności gotówkowych na świecie obniżyła się o 16 proc. Spadki miały różną skalę na poszczególnych rynkach – przykładowo w USA transakcje skurczyły się o 24 proc., podczas gdy w bardziej „bezgotówkowej” Wielkiej Brytanii tylko o 8 proc. Za trend spadku znaczenia gotówki nie odpowiadały wyłącznie pandemiczne obostrzenia. Analitycy wskazują m.in. na przykład polskiego rynku, gdzie wzrost opłat za wypłaty z bankomatów wsparł płatności bezgotówkowe.
Zdaniem autorów raportu w 2021 r. można oczekiwać wzrostu roli pieniądza gotówkowego w porównaniu z nietypowym 2020 r. „Oczekujemy, że użycie gotówki odbije w pewnym stopniu, za co w części odpowiada powrót do poprzednich wzorców zachowań płatników, mniej lokalnych lockdownów oraz szerokie ożywienie gospodarcze. Dane wskazują jednak, że około dwóch trzecich spadku (z 2020 r.) ma charakter trwały” – wskazują analitycy McKinsey.
„Regulatorzy w krajach, gdzie zaobserwowano dramatyczny spadek użycia gotówki, przygotowują strategie, które mają zapewnić nieprzerwany dostęp do pieniądza banku centralnego oraz odpornych i darmowych systemów płatności dla obywateli, również nieubankowionych. Sytuacja ta zwiększyła zainteresowanie banków centralnych cyfrowym pieniądzem (CBDC)” – czytamy w raporcie.
Przypomnijmy, że w Polsce NBP podjął działania, które mają zapewnić utrzymanie w obiegu pieniądza gotówkowego, a pod koniec września 2021 r. wprowadzono do ustawy o usługach płatniczych obowiązek akceptowania gotówki przez przedsiębiorców. Przewidziane w nowelizacji wyjątki obejmują m.in. sprzedaż przez internet oraz placówki samoobsługowe.
MK
