Europejska Agencja Kosmiczna opracowała Space Safety Programme, w którym proponuje szereg działań pozwalających na wykrywanie, przewidywanie i zmniejszanie zagrożeń związanych z przestrzenią kosmiczną. Chodzi np. o asteroidy czy burze słoneczne.
Przestrzeń kosmiczna stwarza Ziemi różnorodne zagrożenia – przypominają eksperci ESA. Mówią np. o niezerowym ryzyku uderzenia asteroidy, o groźnych burzach słonecznych czy upadkach kosmicznych śmieci.
W trakcie planowanej na listopad, organizowanej co kilka lat Konferencji Ministerialnej ESA 2025 przedstawiony zostanie Space Safety Programme (program bezpieczeństwa kosmicznego) obejmujący trzy główne obszary – obronę planetarną, pogodę kosmiczną oraz aktywne usuwanie śmieci z orbity.
W ramach Planetary Defence Cornerstone mają być kontynuowane prace nad zdolnościami do zmiany trajektorii niebezpiecznych asteroid. Na przykład wysłana w 2024 roku sonda Hera zbada z bliska skutki pierwszego w historii przesunięcia asteroidy Dimorphos dokonanego w amerykańskiej misji DART. W 2029 roku ESA razem z japońską agencją kosmiczną JAXA, w ramach misji Ramses, przeprowadzi kosmiczne obserwacji asteroidy Apophis, która - mimo, że nie stwarza zagrożenia - przeleci bardzo blisko Ziemi.
W ramach Space Weather Cornerstone, w punkcie Lagrange’a L5, umieszczona zostanie sonda Vigil, która pozwoli obserwować zjawiska zachodzące na powierzchni Słońca, w miejscu, które na Ziemię będzie oddziaływało dopiero 4 dni później. Umożliwi to przewidywanie kosmicznej pogody z kilkudniowym wyprzedzeniem.
W ramach ADRIOS (Active Debris Removal & In-Orbit Servicing) Cornerstone planowane są dwie główne misje. ClearSpace-1 to pierwszy program, w którym, w ramach demonstracji, z orbity zostanie zdjęty nieprzygotowany do tego element. W komercyjnej misji RISE wysłany z Ziemi pojazd dokona połączenia z satelitą znajdującym się na geostacjonarnej orbicie.
Pozostałe działania Programu Bezpieczeństwa Kosmicznego umieszczono w sekcji o nazwie COSMIC i podzielono na sześć obszarów. Pierwszy obejmuje rozwijanie różnych usług prognozowania pogody kosmicznej. W drugim będą prowadzone prace nad nowymi sensorami do obserwacji kosmicznej pogody, np. działającymi na nanosatelitach. Trzeci segment obejmuje prognozowanie uderzeń asteroid oparte głównie na ich wczesnym wykrywaniu. Kolejny obszar dotyczy technologii dla rosnącego ruchu w przestrzeni, w tym metod śledzenia kosmicznych obiektów i unikania kolizji.
W ramach podejścia "Zero Debris" ESA wprowadza natomiast rygorystyczne standardy i polityki dla przyszłych misji, w celu zmniejszenia problemu kosmicznych śmieci.
Kolejny obszar to rozwój konkurencyjności. W związku z nim ESA mówi m.in. o wspieraniu innowacji, które już zaowocowało 15 projektami o różnej skali, przyspieszającymi proces przekształcania nowych technologii w pełnowartościowe produkty i usługi.
Marek Matacz (PAP)
mat/ zan/
