W Poznaniu doszło do ogromnej transakcji – parafia pw. św. Jana Jerozolimskiego sprzedała deweloperowi JHM Development teren Osiedla Maltańskiego za kwotę przekraczającą 421 mln zł. Na działce o powierzchni ponad 12 hektarów inwestor planuje postawienie około 2 tysięcy mieszkań. Problem w tym, że na terenie wciąż żyje około 250 rodzin, które od pokoleń zajmują tamtejsze domy, a Kuria jak dotąd nie odniosła się do pytań o ich przyszłość.
Historia własności tych gruntów jest skomplikowana i sięga XIX wieku, kiedy to należały one do parafii. W 1931 roku ówczesny proboszcz przekazał część terenu najuboższym mieszkańcom, a po wojnie funkcjonowały tam ogrody działkowe. Przez lata status prawny ziemi ulegał zmianom – od wpisów w księgach wieczystych, przez skreślenie z listy ogródków działkowych, aż po utworzenie oficjalnej jednostki pomocniczej miasta Poznania w latach 90 - czytamy na WP Finanse.
W procesie inwestycyjnym uczestniczy kilka podmiotów: parafia jako dawny właściciel, archidiecezja, spółka Komandoria zarządzająca terenem oraz giełdowy deweloper, który nabył działkę na początku 2026 roku. Dla mieszkańców, takich jak rodzina pani Patrycji żyjąca tam od 1949 roku, jest to dramat – ich przodkowie własnoręcznie wznosili tu domy i przez pół wieku rzetelnie opłacali podatki.
Kancelaria parafialna postawiła mieszkańców pod ścianą
Przełomem dla sytuacji prawnej lokatorów był początek XXI wieku, kiedy kancelaria parafialna postawiła ich pod ścianą. Mieszkańcom zaproponowano: albo podpiszą umowy dzierżawy, albo zostaną pozwani o ogromne odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu. Obawiając się kosztownych procesów, większość osób podpisała dokumenty, co – jak wyjaśnia prawnik stowarzyszenia – skutecznie zablokowało im drogę do zasiedzenia nieruchomości.
Mimo poczucia bezsilności wobec potężnego gracza rynkowego, niektórzy lokatorzy zapowiadają walkę do samego końca. Pani Iwona, która zainwestowała w swój dom setki tysięcy złotych, podkreśla, że choć spodziewa się ostatecznego wyburzenia osiedla, nie zamierza poddać się bez walki. Lokatorzy czują narastającą presję, widząc, jak po każdej wyprowadzce sąsiadów budynki są błyskawicznie niszczone.
Celowe "ataki" na jakość życia?
Pojawiają się oskarżenia o celowe utrudnianie życia pozostałym mieszkańcom. Według relacji, podczas wyburzeń pustostanów dochodzi do uszkodzeń infrastruktury, co skutkuje nieustannymi awariami sieci wodociągowej. Mieszkańcy dokumentują zalania piwnic i posesji, podejrzewając, że są to celowe działania mające zmusić ich do opuszczenia terenu, podczas gdy służby miejskie i policja pozostają bezczynne.
Zarząd spółki Komandoria odpiera te zarzuty, zapewniając, że wszelkie usterki techniczne są usuwane bez zwłoki. Administrator twierdzi, że awarie nie są spowodowane ich celowym działaniem, a ich częstotliwość spadła wraz z końcem zimy. Mieszkańcy pozostają jednak przy swoim, uważając, że pogarszające się warunki bytowe mają być "motywacją" do jak najszybszej wyprowadzki.
Na witrynie internetowej Osiedla Maltańskiego administrator informuje, że osoby niemające zapewnionego lokum powinny ubiegać się o wsparcie ze strony urzędu miasta. Adwokat Marcin Czachor zauważa jednak, że spora część lokatorów znajduje się w "szarej strefie" – ich dochody są zbyt wysokie, by otrzymać mieszkanie komunalne, ale jednocześnie za niskie, by mogli pozwolić sobie na zakup lub wynajem na wolnym rynku.
Z tego powodu m.in. pani Iwona i pani Patrycja nie kwalifikują się do pomocy miejskiej. Ta druga podkreśla, że wraz z małżonkiem celowo nie ubiega się o lokal od miasta, gdyż byłoby to jednoznaczne z rezygnacją z walki o dotychczasowy dom, a zamierzają oni trzymać się przyjętej strategii prawnej. Z kolei pani Iwona dodaje, że na przeprowadzkę decydują się głównie osoby przerażone sytuacją lub te, które wcześniej żyły w bardzo złych warunkach technicznych.
Z danych przekazanych przez rzeczniczkę poznańskiego magistratu, Joannę Żabierek, wynika, że mieszkańcy osiedla złożyli łącznie 205 wniosków o pomoc mieszkaniową. Jak dotąd na listy osób uprawnionych do najmu lokalu komunalnego wpisano 66 gospodarstw domowych, a w przypadkach niepełnej punktacji sytuacja każdego lokatora jest rozpatrywana indywidualnie w celu znalezienia kompromisu - czytamy dalej na WP Finanse.
Łącznie wsparciem miasta objęto 75 rodzin w ramach różnych inicjatyw, takich jak programy dla seniorów, lokale do remontu czy projekt "POZnań-i zamieszkaj".
Sytuacja prawna lokatorów pod lupą
Zarządca chwali się, że porozumiał się już z blisko 150 rodzinami, z których część opuściła już teren, a pozostałe czekają na odbiór kluczy do nowych mieszkań, pozostając na Malcie na mocy specjalnych umów. Administrator wciąż zachęca nieprzekonanych do dialogu, jednocześnie ostrzegając, że wobec osób przebywających na terenie bez tytułu prawnego i unikających kontaktu, podejmowane są kroki sądowe.
W rzeczywistości oznacza to kierowanie spraw na drogę eksmisji, co dzieje się regularnie od 2023 roku. Pełnomocnik mieszkańców, mecenas Czachor, zaznacza jednak, że w sprawach osób reprezentowanych przez jego kancelarię nie zapadły jeszcze żadne prawomocne wyroki nakazujące opuszczenie domów - czytamy dalej na WP Finanse.
oprac. WM
