Amerykanie, opierając się na badaniach statystycznych, wykazują, że wiele zasłabnięć i ataków serca następuje na terenach klubów golfowych. I podpowiadają, jak kluby mają się przygotować do niesienia pomocy w takiej sytuacji.
Był duszny lipcowy dzień 1989 roku. Na Brayan Park Golf Course w Greensboro James Lamb, emerytowany pracownik klubu, oprowadzał jednego z gości po terenie, na którym miały się odbyć zawody. Nagle, bez żadnego ostrzeżenia, stracił przytomność, wypadł zza kierownicy meleksa i upadł na ziemię. Wezwana przez krótkofalówkę pomoc przyszła bardzo szybko. Pracownicy klubu przystąpili do reanimacji. Przyjechała karetka, jednak James umarł na środku bieżni. Gdyby pracownicy, którzy tak ofiarnie próbowali uratować życie swojego kolegi, mieli defibrylator, szanse na przeżycie Jamesa byłyby znacznie większe.
Według badań prowadzonych w USA kluby golfowe są miejscami, gdzie statystycznie występuje wiele zasłabnięć i ataków serca. Analiza miejsc w okręgu Seattle King Country w stanie Washington, w których doszło do nagłego zatrzymania krążenia, pokazuje, iż pola golfowe zajmują wysoką, szóstą, pozycję w kategorii miejsc szczególnie narażonych. Nic dziwnego, że bezpieczeństwo jest w klubach traktowane bardzo poważnie. Personel większości amerykańskich klubów golfowych został przeszkolony w zakresie udzielania pierwszej pomocy, ma apteczki i automatyczne defibrylatory. Wprowadzane są kompleksowe systemy bezpieczeństwa i schematy reagowania. Istnieje wiele programów dedykowanych specjalnie klubom golfowym, mających zapewnić jak największe bezpieczeństwo zarówno ich członkom i gościom, jak i personelowi.
Podczas jednego ze spotkań przedstawicieli Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego (American Heart Association – AHA) z właścicielami i menedżerami pól golfowych padło pytanie: Ilu z was miało do czynienia w swoim klubie z przypadkiem ataku serca? Wszyscy uczestnicy podnieśli ręce do góry. Dlaczego właśnie na polach golfowych tak ważne jest wdrażanie systemów bezpieczeństwa i udzielania pierwszej pomocy? Amerykanie zwracają uwagę na kilka rzeczy:
• Choroby układu krążenia są najczęstszą przyczyną zgonów i pochłaniają więcej ofiar niż wypadki samochodowe i nowotwory razem wzięte. Problemy kardiologiczne ma coraz więcej osób młodych.
• Pola golfowe to rozległe obszary, położone najczęściej z dala od miast, przez co należą do najgorszych miejsc, w których może człowieka dopaść atak serca – przyjazd karetki trwa dość długo.
• Z pól golfowych korzysta w Ameryce bardzo dużo osób w podeszłym wieku, potencjalnie zagrożonych atakiem serca.
Systemy ratownicze na polach golfowych
Skuteczność udzielenia pierwszej pomocy zależy od wykonania czynności, które przez AHA zostało nazwane łańcuchem przeżycia. Elementami tego łańcucha są:
1. Szybkie wezwanie pomocy.2. Szybkie rozpoczęcie masażu klatki piersiowej i sztucznego oddychania.
3. Szybka defibrylacja (najlepiej w pierwszych 3 minutach).
4. Szybka pomoc zawodowej ekipy ratunkowej – pogotowia.
Niezwykle istotny jest czas. Jeżeli człowiekowi zatrzyma się serce w tzw. mechanizmie migotania komór, jedynym sposobem ratunku jest jak najszybsze przepuszczenie przez ciało impulsu elektrycznego – defibrylacja. Jeżeli personel klubu nie będzie miał defibrylatora, szanse na przeżycie maleją 10% na minutę, czyli po 10 minutach są prawie równe zeru. Nawet w warunkach miejskich dojazd karetki w tak krótkim czasie jest rzadkością. Organizacja systemu ratowniczego dla klubu golfowego opiera się na kilku krokach. Są to:
• Analiza obiektu, która pomoże w ustaleniu koniecznej liczby przeszkolonych osób i potrzebnego sprzętu (pomoże również w jego rozmieszczeniu).
• Opracowanie procedur ratunkowych, czyli określenie krok po kroku sposobu postępowania w razie wypadku. System powinien uwzględniać wiele aspektów, jak np. czas pracy klubu, czas pracy pracowników, zmianowość, rotacja, rozmieszczenie sprzętu. Ważne jest także opracowanie systemu łączności w taki sposób, aby pomoc mogła przyjść jak najszybciej.
• Zakup sprzętu, szkolenie personelu i wdrożenie procedur.
• Kontrola działania systemu (uzupełnianie zużytej lub przeterminowanej zawartości apteczek, kontrola stanu defibrylatorów, szkolenia przypominające).
Defibrylatory są niezwykle proste w obsłudze. Same wydają polecenia, dając wskazówki, jak prowadzić akcję reanimacyjną. Defibrylatory powinny być montowane wszędzie tam gdzie przebywa dużo ludzi, czyli w miejscach publicznych, oraz tam, gdzie ludzie wykonują jakiś wysiłek fizyczny: w klubach sportowych i fitness, na basenach, siłowniach, polach golfowych – powiedział Marcin Wyczyński z firmy Medtronic. – W wielu krajach obowiązującym standardem dla takich miejsc jest posiadanie defibrylatora. Dla przykładu w hrabstwie Hillsborough na Florydzie jest zainstalowanych ponad 200 defibrylatorów, z czego aż 13 w klubach golfowych.
W Ameryce programy Golf Safe, dedykowane specjalnie klubom golfowym, oferują stworzenie systemów bezpieczeństwa. Programy takie są promowane przez organizacje zrzeszające zarówno golfistów, jak i kluby golfowe. Wszyscy pracownicy klubu muszą wiedzieć, jak zareagować, gdy są świadkami zasłabnięcia człowieka. Mają łączność radiową i bardzo szybko są w stanie wezwać przeszkolony personel zaopatrzony w apteczkę i defibrylator. Sprzęt ratunkowy znajduje się najczęściej w recepcji klubu. Część pracowników posiada certyfikaty ratownicze (w większości wypadków AHA). Muszą oni zabrać apteczkę i defibrylator i meleksem lub rowerem jak najszybciej dotrzeć do poszkodowanego. Fakt posiadania systemu bezpieczeństwa nie jest ukrywany przed członkami klubu. Muszą oni wiedzieć, do kogo i jak zwracać się o pomoc. Bezpieczne pole golfowe jest także przekazem marketingowym.
W tekście wykorzystano informacje z artykułu „Saving lives on the golf course – Join the battle against golf's deadliest enemy – sudden cardiac arrest” Scotta Smitha z Golf Digest.
Dodatkowe informacje:
www.golfsafe.com – program bezpieczeństwa dla pól golfowych
www.aed.pl – Lifepak ratunek dla serca – pierwszy w Polsce kompleksowy program powszechnego dostępu do defibrylatorów
O nagłym zatrzymaniu krążenia
Rocznie z powodu nagłego zatrzymania krążenia (NZK) ginie w Polsce około 40 tysięcy ludzi. Szanse na przeżycie osoby, u której nastąpiło zatrzymanie krążenia, spadają z każdą minutą opóźnienia akcji reanimacyjnej. W takim przypadku, jedynym skutecznym sposobem ratowania poszkodowanego jest wczesna defibrylacja, czyli przepuszczenie przez ciało krótkiego impulsu elektrycznego. Ofiarą NZK może być każdy z nas. Jeżeli defibrylacja nie nastąpi w ciągu pierwszych 10 minut, szansa na uratowanie człowieka maleje z każdą minutą o 7-10%. Dlatego tak ważne jest to, aby proste w użyciu defibrylatory automatyczne były ogólnie dostępne.
Jeszcze kilka lat temu, poszkodowany musiał czekać na przyjazd karetki zaopatrzonej w defibrylator. Dziś w całej Europie Zachodniej i Stanach Zjednoczonych odpowiedni sprzęt jest rozmieszczony w miejscach użyteczności publicznej (lotniska, dworce, muzea, stacje paliwowe, centra handlowe itp.). Także w Polsce jest ich coraz więcej. Na początku defibrylatory automatyczne były instalowane w transatlantyckich samolotach LOT-u, potem pojawiły się na stacjach benzynowych. Obecnie mamy w Polsce ok. 1000 defibrylatorów automatycznych, posiadają je m.in. muzea, przychodnie, grupy ratownicze, duże sklepy i firmy prywatne. Automatyczne defibrylatory zewnętrzne (ang. AED – Automatic External Defibrillator) są niezwykle proste w obsłudze. Dzięki zaawansowanej technologii defibrylator sam mówi, co należy wykonać i w jakiej kolejności. Diagnozuje stan poszkodowanego, analizując rytm serca. Decyduje o tym, czy przeprowadzenie defibrylacji jest konieczne, czy należałoby rozpocząć inną akcję reanimacyjną (np. sztuczne oddychanie i masaż serca). Zainteresowanie AED rośnie z roku na rok.
Więcej informacji: Piotr Kwiatkowski, Denoisers PR Agency, tel. (022) 8361233, mob. 605554929, e-mail: piotr.k@denoisers.com
