Co do zasady spadkobiercy podatnika zmarłego w trakcie roku podatkowego albo przed terminem do złożenia deklaracji podatkowej, którzy są jego następcami prawnymi nie maja obowiązku składania za osobę zmarłą zeznania podatkowego. Jednakże w przypadku śmierci współmałżonka, drugi małżonek zachowa pod pewnymi warunkami prawo do wspólnego rozliczenia i wtedy może złożyć wspólną deklarację obejmująca także rozliczenie zmarłego małżonka
Rozliczenie osoby zmarłej
Gdy zmarły nie był w związku małżeńskim, spadkobiercy nie składają deklaracji podatkowej. Urząd Skarbowy na podstawie wszystkich mu dostępnych informacji (np. rozliczeń od zatrudniających zmarłego, ZUS-u) wypełnia właściwy PIT.
Mając te informacje urząd powinien zawiadomić spadkobierców o wysokości dochodu lub przychodu spadkodawcy a także wysokości wpłaconych zaliczek na podatek albo zapłaconego podatku. Jednocześnie organ wskazuje, jaka kwota podatku pozostaje do zapłaty, bądź też, jaką kwotę podatku nadpłacono. Spadkobiercy w terminie 30 dni od otrzymania informacji mogą powiadomić Urząd Skarbowy o wysokości poniesionych przez spadkobiercę wydatków podlegających odliczeniu, oraz o przysługujących zmarłemu ulgach. Po upływie terminu właściwy miejscowo Urząd Skarbowy wydaję decyzję jedną bądź kilka (w przypadku wielu spadkobierców), w której określa o zakresie odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców za zobowiązanie podatkowe bądź o wysokości dokonanej nadpłaty oraz ewentualnym należnym zwrocie podatku.
Przy wydaniu tej decyzji Urząd Skarbowy określi także prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, a w przypadku wystąpienia, także poniesionej straty uprawniającej spadkobierców do skorzystania zgodnie z przepisami prawa podatkowego z ulg podatkowych. Należność podatkowa winna zostać uregulowana w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
Rozliczenie wspólnie ze zmarłym małżonkiem
Preferencyjne wspólne rozliczenie z małżonkiem już zmarłym może nastąpić po spełnieniu następujących warunków:
- małżonkowie przez cały rok podatkowy pozostawiali w związku małżeńskim
- między nimi przez okres roku podatkowego istniała wspólność majątkowa małżeńska.
Rozliczenie będzie, zatem możliwe wtedy, kiedy małżonek zmarł po upływie roku podatkowego a przed terminem złożenia deklaracji podatkowej. Rozliczenie będzie możliwe, także gdy zawarto małżeństwo przed rozpoczęciem roku podatkowego a małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego. Deklarację należy wypełnić w taki sam sposób, jak w przypadku rozliczania z żyjącym małżonkiem. Spełnione muszą zostać oczywiście wszystkie pozostałe przesłanki ustawowe umożliwiające wspólne preferencyjne rozliczenie małżonków. Żyjący małżonek ma prawo do wskazania w rozliczeniu także ulg i odliczeń, które przysługiwały zmarłem, a także poinformowania o poniesionych przez zmarłego wydatkach.
Adwokat Łukasz Wieszczeczyński, www.adwokaci-twz.pl
