Senat podejmie decyzję ws. wyboru Mateusza Szpytmy na nowego prezesa Instytutu Pamięci Narodowej prawdopodobnie na następnym posiedzeniu - poinformowała marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska. Zaznaczyła, że Senat nie jest zobowiązany konkretnym terminem podjęcia decyzji w tej sprawie.
Historyk i obecny zastępca prezesa Instytut Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma uzyskał w ubiegły piątek zgodę Sejmu na pełnienie funkcji prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Za jego kandydaturą głosowało 226 posłów, 194 było przeciw, 4 wstrzymało się od głosu.
Małgorzata Kidawa-Błońska była pytana w środę na briefingu poprzedzającym początek posiedzenia Senatu, dlaczego punkt dotyczący decyzji ws. wyboru Szpytmy na szefa Instytutu nie znalazł się w porządku obrad oraz czy możliwe jest zaakceptowanie tej kandydatury przez Izbę. - My nie mamy terminu, w którym powinniśmy to rozpatrzyć. Robimy to prawdopodobnie na następnym posiedzeniu. Zresztą Sejm dokonał tego wyboru już po czasie, kiedy ustalaliśmy porządek dzisiejszego posiedzenia - przekazała marszałek Senatu.
Stwierdziła, że w obecnej sytuacji „nie ma pośpiechu”. - W Senacie na pewno odbędzie się dyskusja o tym, jak powinien wyglądać i funkcjonować IPN. Moje zdanie jest takie, że ta kandydatura nie odpowiada moim oczekiwaniom wobec osoby, która powinna pełnić tę funkcję, ale tę decyzję podejmą senatorowie po dyskusji. Podejrzewam, że na następnym posiedzeniu będziemy już to wszystko wiedzieć - powiedziała.
Następne posiedzenie Senatu jest zaplanowane na 5-6 sierpnia br.
Wybór Szpytmy na prezesa IPN wzbudza od początku polityczne emocje, ponieważ Szpytmę popierały kluby opozycyjne PiS i Konfederacja, ale także PSL i niektórzy posłowie Polski 2050. Koalicja Obywatelska i Lewica były zdecydowanie przeciwne.
Premier Donald Tusk pytany w piątek przez dziennikarzy w Sejmie, kto jego zdaniem powinien być szefem IPN odparł: „Są ważne powody i nie muszę ich tutaj tłumaczyć, dla których Koalicja Obywatelska nie zaakceptuje tej kandydatury (Mateusza Szpytmy) w Senacie”. - Także to formalne ogłoszenie przez pana Marszałka, że został wybrany jest w tym sensie przedwczesne, bo w Senacie nie uzyska akceptacji - zaznaczył Tusk.
Mateusz Szpytma ma bardzo małe szanse na akceptację przez Senat. Popierające Szpytmę kluby PiS i Trzeciej Drogi nie mają bowiem większości: klub PiS ma 33 senatorów, a Trzecia Droga - 8. W Senacie Koalicja Obywatelska ma największy, liczący 42 senatorów klub, a klub Lewicy ma 8 senatorów. Oba kluby dysponujące wspólnie pięćdziesięcioma głosami są zdecydowane głosować przeciwko wyborowi Szpytmy. Przeciw niemu zagłosują najprawdopodobniej, jak wynika z informacji PAP, senatorowie klubu Nowa Polska-Centrum, który ma 7 senatorów. Dwóch senatorów pozostaje niezrzeszonych.
Choć niektórzy senatorowie przyznają w rozmowie z PAP, że zwłoka w głosowaniu może służyć próbom negocjowania ze strony PSL poparcia dla Szpytmy, senatorowie KO zapewniają, że na inny wynik niż odrzucenie kandydata Kolegium IPN nie ma żadnych szans. Według nich w przełożeniu głosowania na sierpień chodzi o to, żeby nie zepsuć efektu zgodnego wyboru Sylwii Gregorczyk-Abram na Rzecznika Praw Obywatelskich niezgodą w koalicji przy okazji głosowania nad Szpytmą. Senat zadecyduje ws. Gregorczyk-Abram już w środę.
Mateusz Szpytma z Instytutem Pamięci Narodowej związany jest od 2000 r. Stanowisko wiceprezesa objął dziesięć lat temu, gdy na czele Instytutu stanął Jarosław Szarek. Wcześniej był ekspertem w Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Krakowie, asystentem i wicedyrektorem sekretariatu prezesa Janusza Kurtyki. W latach 2015–2016 kierował Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II Wojny Światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej.
Sprawie ratowania Żydów przez Polaków podczas okupacji niemieckiej poświęcił kilka publikacji naukowych. Pisał też o historii polskiego ruchu ludowego po II wojnie światowej. Jeszcze podczas studiów (historia i prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim) był uczestnikiem i współorganizatorem wypraw do Ukrainy, w trakcie których przeprowadzano inwentaryzację inskrypcji i herbów (m.in. w kościołach, pałacach i na pomnikach) wykonanych przed 1945. (PAP)
iwo/ mro/
