Ulga dla młodych zwalnia część zarobków uczniów i studentów z PIT, ale nie chroni preferencji podatkowych ich rodziców. Wystarczy przekroczenie ustawowego limitu, by rodzina straciła prawo do odliczenia na dziecko, ulgi 4+ lub korzystniejszego rozliczenia samotnego opiekuna.
Wakacje to dla wielu uczniów i studentów okazja do podjęcia pierwszej pracy oraz zdobycia dodatkowych pieniędzy. Osoby, które nie ukończyły 26. roku życia, mogą korzystać z ulgi dla młodych, dzięki której określone przychody są zwolnione z podatku dochodowego. Brak PIT od wynagrodzenia dziecka nie oznacza jednak, że jego zarobki pozostają bez wpływu na rozliczenie rodziców. Dla części ulg obowiązuje odrębny limit dochodów pełnoletniego dziecka. Jego przekroczenie może pozbawić rodzinę preferencji podatkowej, nawet jeżeli sam uczeń lub student nie zapłaci podatku od otrzymanego wynagrodzenia.
Ile może zarobić pełnoletnie dziecko?
Limit dotyczy dzieci, które ukończyły 18 lat, nie mają jeszcze 25 lat i nadal się uczą. Od wysokości ich rocznych dochodów zależy m.in. możliwość skorzystania przez rodziców z ulgi na dziecko, ulgi dla rodzin 4+ oraz preferencyjnego rozliczenia przewidzianego dla samotnych rodziców.
Rodzice mogą korzystać z niektórych preferencji podatkowych związanych z ich dziećmi, o ile te nie przekroczyły limitu dochodu w danym roku podatkowym. Ulga prorodzinna, ulga dla rodzin 4+ czy rozliczenie jako samotny rodzic przysługuje na pełnoletnie dziecko (18-25 lat), jeśli się ono uczy i nie przekroczy limitu dochodów. Limit ten, stanowiący dwunastokrotność renty socjalnej, w 2026 roku wynosi 23 741,88 zł. Jeśli młoda osoba zarobi więcej niż przewidziana kwota, rodzic traci prawo do skorzystania z preferencji. W zależności od ulgi mogą to być niemałe kwoty – wyjaśnia Monika Piątkowska, doradca podatkowy w fillup.
W praktyce student może więc korzystać z ulgi dla młodych i nie płacić podatku od wynagrodzenia, a jednocześnie przekroczyć znacznie niższą granicę wpływającą na rozliczenie jego rodziców.
Rodzice mogą stracić ulgę na dziecko
Jedną z preferencji uzależnionych od zarobków pełnoletniego dziecka jest tzn. ulga prorodzinna. Roczna kwota odliczenia wynosi:
- 1112,04 zł na pierwsze dziecko,
- 1112,04 zł na drugie dziecko,
- 2000,04 zł na trzecie dziecko,
- 2700 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.
Przekroczenie limitu może zatem oznaczać utratę odliczenia w wysokości od ponad 1,1 tys. zł do 2,7 tys. zł, w zależności od tego, na które dziecko rodzic korzysta z ulgi.
Znacznie poważniejsze skutki mogą wystąpić w rodzinach, w których pełnoletni uczeń lub student jest jednym z dzieci uwzględnianych przy stosowaniu ulgi dla rodzin 4+. Przekroczenie limitu może bowiem wpłynąć na spełnienie warunku dotyczącego liczby dzieci uprawniających do zwolnienia.
Ulga dla rodzin 4+ i rozliczenie samotnego rodzica
Ulga dla rodzin 4+ pozwala każdemu z uprawnionych rodziców objąć zwolnieniem z podatku dochodowego przychody do 85 528 zł rocznie przychodów. Zarobki pełnoletniego dziecka mogą mieć również znaczenie dla osoby korzystającej z preferencyjnego rozliczenia jako samotny rodzic.
– Zwolnienie dotyczy obojga rodziców, a zatem każda z takich osób, pełniąc swoją rolę w stosunku do dziecka, ma prawo do skorzystania z niego niezależnie. Przykładowo, małżeństwo ma zatem łącznie 2x 85 528 zł przychodu bez podatku. Natomiast w przypadku rodzica samotnie wychowującego dziecko podatek oblicza się od połowy dochodów, czyli tzw. podstawy opodatkowania. W praktyce oznacza to, że jedynie od połowy kwoty dochodu ustalany jest podatek. Dodatkowo samodzielni rodzice korzystają z podwójnej kwoty wolnej od podatku, co w efekcie daje 2x 3 600 zł – dodaje Monika Piątkowska.
Utrata jednej z tych preferencji może mieć znacznie większe konsekwencje finansowe niż brak możliwości odliczenia samej ulgi prorodzinnej. Dlatego przy planowaniu wakacyjnej pracy dziecka warto brać pod uwagę jego zarobki z całego roku, a nie tylko wynagrodzenie z letnich miesięcy.
Do limitu wlicza się nie tylko wakacyjna pensja
Weryfikacja limitu nie powinna ograniczać się do jednej umowy o pracę lub zlecenia. Znaczenie mogą mieć również inne dochody i przychody osiągnięte przez dziecko od początku roku, w tym niektóre kwoty objęte zwolnieniem z PIT.
– Kłopotliwa może być również weryfikacja rzeczywistej wysokości dochodów dziecka. Do kalkulacji zaliczamy wszystkie kwoty opodatkowane według skali, z wyjątkiem renty rodzinnej, z tytułu kapitałów pieniężnych (tzw. dochodów z giełdy), a także przychody zwolnione z opodatkowania z tytułu ulgi dla młodych do 26. roku życia lub z tytułu ulgi powrotu do kraju – tłumaczy Monika Piątkowska, doradca podatkowy w fillup.
Jedną z najważniejszych pułapek jest uwzględnianie w limicie przychodów objętych ulgą dla młodych. To, że pracodawca nie pobiera od wynagrodzenia zaliczki na PIT, nie oznacza, że pieniądze te nie mają znaczenia przy ustalaniu prawa rodziców do preferencji.
