Jak zmniejszyc zatory płatnicze
Giełdy wierzytelności straciły wielu klientów. Ich miejsce zajmują obecnie firmy windykacyjne, które próbują odzyskać niezapłacone wierzytelności od dłużników, działając w imieniu pierwotnych wierzycieli. Dopływ środków finansowych do wierzyciela następuje po zakończonej pomyślnie windykacji. Dominującą funkcją w tym układzie jest zapobieżenie wystąpienia utraty należnych wierzycielowi pieniędzy w sytuacji upadłości dłużnika. Straty, której można uniknąć, prowadząc odpowiednio wczesną i profesjonalną windykację. Część przedsiębiorstw prowadzi dochodzenie przeterminowanych należności we własnym zakresie, część decyduje się zlecić ją wyspecjalizowanym firmom. To drugie rozwiązanie wydaje się bardziej godne polecenia.Windykacją wierzytelności zajmuje się w Polsce kilkaset podmiotów gospodarczych.
Jak w każdej działalności gospodarczej, także i tu trafiają się firmy - delikatnie rzecz ujmując - niewiarygodne. Bardzo często zdarza się na przykład, iż podejmująca się windykacji firma z góry pobiera prowizję - zwykle jest to 10 proc. wartości danej wierzytelności - i na tym, praktycznie rzecz biorąc, kończy się jej działalność. Po pewnym okresie zleceniodawca dowiaduje się, że windykacja nie jest możliwa. Zdarza się zresztą, iż wcale nie jest o tym zawiadamiany. Bywa również, że chcący zapoznać się z wynikami windykacji wierzyciel nie może znaleźć pod wskazanym adresem firmy, która podjęła się tej usługi.
Takich „pośredników” nie polecamy. Dlatego przed wyborem windykatora warto sprawdzić jego wiarygodność, co dziś, przy w miarę powszechnym dostępie do informacji biznesowych, nie jest wcale trudne. Renomowane firmy chętnie udostępniają zarówno swoje dane, jak listę (przynajmniej stałych) klientów korzystających z ich usług. W dodatku z zasady dysponują szczegółową ofertą usług i precyzyjnym ich cennikiem. I jeszcze jedna ważna uwaga - taka firma z zasady wszelkie wydatki w procesie windykacji finansuje na własne ryzyko, co oznacza, że nie pobiera opłat wstępnych. Usługa może dotyczyć jednorazowej transakcji, ale z reguły oferta zawiera windykację od kilku do kilkudziesięciu wierzytelności o określonej wartości nominalnej i limitowanym okresie przeterminowania (na przykład 20-50 wierzytelności o wartości nominalnej do 10-20 tys. zł każda do 360 dni przeterminowania płatności). Zlecenia takie realizowane są zatem tylko dla sporej liczby niewielkich wierzytelności wobec podmiotów gospodarczych i osób fizycznych.
Ceny takich usług z reguły są zróżnicowane i zależą zarówno od wartości windykowanej wierzytelności, jak i długości jej przeterminowania. Najtańsze są opłaty za wierzytelności „młode”, o terminie przeterminowania do 60 dni - wynoszą one od 8 do 15 proc. wartości danej wierzytelności. W przypadku wierzytelności, których wymagalność upłynęła przed 60-240 dniami, windykacja kosztuje 15-35 proc., natomiast przy dłuższym okresie przeterminowania ceny za usługę z reguły są negocjowane.
Działania prewencyjne
Coraz częściej obok podstawowych działań windykatorzy proponują firmom nowe formy usług o charakterze prewencyjnym. Z jednej strony chodzi o oddziaływanie na dłużników poprzez pisemne i telefoniczne przypominanie o upływającym terminie płatności. Komunikat płynący od zewnętrznej firmy windykacyjnej może przyczynić się do poprawy struktury przeterminowanych należności - a w każdym razie skutecznie przestrzeże dłużnika przed możliwością przekazania wierzytelności do windykacji. Z drugiej - można też oddziaływać prewencyjnie przez oklejanie swoich rachunków specjalnymi naklejkami windykacyjnymi, zawierającymi przestrogę o możliwości przekroczenia terminu płatności i informację o skierowaniu w takim przypadku wierzytelności do windykacji. Koszty takich usług są stosunkowo niewielkie - za komunikat pisemny lub telefoniczny płaci się 5-10 zł, za naklejkę (kupowaną w pakietach) - per saldo 1-2 zł. Inna forma tej usługi to pieczęć z informacją, że w przypadku braku zapłaty w terminie dochodzeniem należności zajmie się firma windykacyjna. W Kruk Systemy Inkaso nazywana jest ona pieczęcią prewencyjną, a w Coface Intercredit Polska - pieczęcią windykacyjną. Stemple takie proponuje się przybijać na kopertach, w których wysyła się faktury, a nawet na samych fakturach.Usługi renomowanych firm obejmują każdy etap windykacji - od monitoringu wierzytelności po egzekucję komorniczą włącznie. Windykacja sądowa i komornicza prowadzona jest z reguły przez własną kancelarię prawniczą firmy windykacyjnej. Ona to sporządza pozew, wnosi do właściwego sądu, reprezentuje klienta przed sądem, a w końcu - sporządza wnioski o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Ceny tych usług z zasady negocjowane są indywidualnie.
Wzmożona konkurencja
Na rynku usług windykacyjnych trwa ożywiona walka konkurencyjna. Firmy windykacyjne prześcigają się w ofertach i kampaniach promocyjnych. Spółka PRESCO była sponsorem konkursu „Księgowy Roku 2002”, którego finał odbył się w lutym 2003 r. W marcu 2003 r. przeprowadziła kampanię „Dobre imię nie ma ceny - ogólnopolska akcja dochodzenia wierzytelności”. Głównym nośnikiem informacji było 700 wielkoformatowych plakatów (billboardów), które rozmieszczone były w najatrakcyjniejszych punktach największych polskich miast - Warszawy, Krakowa, Katowic i aglomeracji górnośląskiej, Łodzi, Poznania, Trójmiasta oraz Piły, która jest siedzibą firmy. Firma Kaczmarski Inkasso wspierała program „Biała Lista”, promujący solidne firmy. Reklamy usług windykacyjnych pojawiają się w prasie. Coraz więcej firm tworzy oddziały, by oferować pomoc w całym kraju.
O pozycję lidera walczy firma Kruk Systemy Inkaso, która w centrali we Wrocławiu i 6 oddziałach (Warszawa, Poznań, Katowice, Kraków, Gdańsk, Bydgoszcz) zatrudnia 280 osób. „Dysponujemy siecią negocjatorów i windykatorów na terenie całego kraju, która pozwala na odbycie 11 tys. wizyt miesięcznie. Mamy też call center z ponad 120 stanowiskami, gdzie w systemie dwuzmianowym 7 dni w tygodniu pracuje ponad 240 operatorów. Specjalizujemy się w masowym generowaniu pism do dłużników. Jesteśmy w stanie wysłać do dłużników 20 tys. pism dziennie. Obecnie obsługujemy portfel należności w liczbie 600 tys. spraw o wolumenie 650 milionów zł. Nasza firma jako pierwsza w branży windykacyjnej otrzymała certyfikat ISO 9001: 2000 na zarządzanie, obrót i windykację należności”, chwali się Jowita Tomaszewska, kierownik Działu Marketingu i PR Kruk Sp. z o.o.
Trudno ustalić, która z firm windykacyjnych ma największe sukcesy w ściąganiu wierzytelności dla klientów. Podawane przez nie dane są bowiem kwestionowane przez konkurencję. Grupa Kapitałowa Południe-Zachód odmówiła „Finansiście” podania informacji z uwagi na brak weryfikacji danych ze strony redakcji. „Z naszych doświadczeń wynika, że niektóre firmy z branży w bardzo kreatywny sposób przedstawiają swoje osiągnięcia finansowe. Bylibyśmy bardzo zainteresowani udziałem w rankingu, gdyby fakt uczestnictwa oparty został na sprawozdaniu finansowym”, stwierdziła Magdalena Rabiega, specjalista ds. public relations z GK Południe-Zachód.
Największe firmy windykacyjne specjalizują się w obsłudze instytucji i przedsiębiorstw, które mają masowych klientów: banków detalicznych, firm telekomunikacyjnych, pośredników kredytowych, elektrowni, gazowni, telewizji cyfrowych i kablowych. Ich głównym zadaniem jest nękanie dłużników telefonami i wizytami w domu. Skuteczność tych metod jest dość duża. Większość dużych firm windykacyjnych ma polski rodowód i powstała w końcu lat 90. W krótkim okresie udało im się dogonić, a nawet wyprzedzić działającą w Polsce znacznie dłużej zagraniczną firmę windykacyjną Coface Intercredit.
Nowe, polskie firmy windykacyjne odniosły sukces, wykorzystując duże zapotrzebowanie na rynku na ten rodzaj usług i stosując agresywną strategię marketingową i cenową. Myślę, że za 2-3 lata rynek się ustabilizuje i pozostaną na nim firmy, które najlepiej dostosują się do potrzeb klientów. Ponadto wiele z nowo powstałych firm czerpie dochody z windykacji od osób fizycznych (obsługuje consumer debts), czym my się nie zajmujemy. Naszymi klientami są duże i średnie firmy krajowe i zagraniczne, dla których windykujemy należności od podmiotów gospodarczych. W tej działalności możemy wykorzystać rozległą wiedzę opartą na informacjach z naszych baz danych i wywiadowni”, mówi Katarzyna Kompowska, prezes Coface Intercredit Polska. Na polski rynek w 1999 r. weszła inna międzynarodowa firma specjalizująca się w windykacji - Intrum Justitia, która działa w 21 krajach europejskich. Wybór windykatorów jest więc duży.
MAREK MATUSIAK, SEBASTIAN PILAWA
Źródło:
