Pod względem tempa wzrostu liczby płatności bezgotówkowych na mieszkańca Polskę wyprzedzają tylko Rosja i Chiny. W niektórych krajach dotkniętych kryzysem odnotowano spadek liczby transakcji, ale ogólnie gotówka oddaje pola metodom konkurencyjnym. Szczególnie dobrze radzą sobie w każdym zakątku świata karty płatnicze.
Źródło: Thinkstock
Najnowsza edycja raportu „World Payments Report”, przygotowana przez CapGemini i Royal Bank of Scotland, bierze pod lupę zmiany zachodzące na globalnym rynku płatności bezgotówkowych. Zebrane przez specjalistów dane obrazują zmiany z pewnym opóźnieniem – podsumowano właśnie rok 2011 i przedstawiono prognozy na 2 kolejne lata. Podobnie jak w ostatnich latach wzrost płatności bezgotówkowych napędzają kraje rozwijające się, podczas gdy rynki dojrzałe nie przeżywają już tak widocznej ekspansji.
Kryzys finansowy dał się we znaki
W ujęciu globalnym liczba transakcji bezgotówkowych w 2011 r. wzrosła o 8,8 proc. Wzrost powyżej 20 proc. odnotowano w Europie Środkowej, Afryce, azjatyckich krajach rozwijających się oraz na Środkowym Wschodzie. Europa Zachodnia znalazła się w ogonie pod względem dynamiki wzrostu. Winę za to ponosi powolna ekspansja płatności bezgotówkowych w strefie euro – w niektórych krajach odnotowano nawet spadek liczby transakcji, np. w Irlandii (o 0,8 proc.) i Hiszpanii (o 1 proc.). Co ciekawe, kraje pozostające przy własnej walucie radziły sobie znacznie lepiej. Dobre wyniki odnotowały np. Wielka Brytania i Dania (wzrosty o 7,6 proc.).
W zestawieniu największych rynków płatności bezgotówkowych Polska świeci przykładem. W 2011 r. liczba transakcji bezgotówkowych na głowę mieszkańca wzrosła o 14,5 proc. Lepszy wynik odnotowały tylko Chiny (aż 32,1 proc.) i Rosja (17,9 proc.). W dużej mierze jest to nadal efekt niskiej bazy – przeciętny Polak płaci bezgotówkowo ok. 80 razy rocznie, podczas gdy w Finlandii ten wskaźnik przekroczył już granicę 400 transakcji.
Karty w natarciu
Kolejny rok z rzędu karty płatnicze zdobywają udziały w rynku w każdym regionie geograficznym. Obroty kartami kredytowymi wzrosły globalnie o 12,3 proc., a debetowymi o 15,8 proc. Największą popularnością plastik cieszy się w Ameryce Północnej, gdzie systematycznie zagarnia rynek należący niegdyś do czeków. Dziś 65 proc. transakcji bezgotówkowych na tym kontynencie to karty.
Europa pozostaje rynkiem, na którym widać zróżnicowanie zwyczajów płatniczych. Karty odpowiadają za 41 proc. transakcji bezgotówkowych, ale spore udziały mają polecenia przelewu (27 proc.), polecenia zapłaty (25 proc.).
Dynamiczny wzrost odnotowują płatności w handlu elektronicznym i płatności mobilne. Te pierwsze, zdaniem ekspertów CapGemini, będą rosły w tempie 18 proc. rocznie do 2014 roku. Szczególną rolę odegrają tutaj Chiny, gdzie wzrost liczby transakcji będzie bliski 30 proc. Prawdopodobnie jeszcze w tym roku Chiny staną się drugim na świecie rynkiem e-commerce.
Na rynku płatności mobilnych wzrosty są równie imponujące. Analitycy oczekują potrojenia się wartości transakcji w okresie 2012-2014 – do 796 miliardów dolarów. To nadal niewiele w porównaniu ze skalą obrotu bezgotówkowego w ogólności, ale dynamika zmian jest olbrzymia. Średni roczny przyrost liczby transakcji ma wynosić ponad 58 proc. Eksperci zwracają przy okazji uwagę, że w płatnościach mobilnych coraz ważniejszą rolę odgrywają niebankowi dostawcy. W ich przypadku przyrost liczby transakcji jest jeszcze wyższy i wynosi 92 proc.
Michał Kisiel, analityk Bankier.pl
