Rok nie musi się zaczynać 1 stycznia
Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym CIT jest dochód, bez względu na rodzaj źródeł przychodów. Dochodem jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą.Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym CIT jest dochód, bez względu na rodzaj źródeł przychodów. Dochodem jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą.
Podatnicy mają możliwość zmiany roku podatkowego. W przypadku podjęcia takiej decyzji za pierwszy po zmianie rok podatkowy uważa się okres od pierwszego miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do końca roku podatkowego nowo przyjętego. Okres ten nie może być krótszy niż dwanaście i dłuższy niż dwadzieścia trzy kolejne miesiące kalendarzowe.
W przypadku zmiany roku podatkowego na taki, który nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym, należy o tym fakcie zawiadomić urząd skarbowy najpóźniej w terminie 30 dni, licząc od dnia zakończenia ostatniego roku podatkowego. Nowi podatnicy dokonują zawiadomienia o wyborze innego niż kalendarzowy roku podatkowego w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności.
Przykład 1
Dotychczasowy rok podatkowy spółki zgodny z rokiem kalendarzowym został zmieniony na rok podatkowy rozpoczynający się 1 czerwca i kończący 31 maja. Zgodnie ze stanem faktycznym zawartym we wniosku, uchwała określa pierwszy po zmianie rok obrotowy jako okres rozpoczynający się 1 stycznia 2005 r. i kończący się 31 maja 2006 r. Czy spółka ma prawo zmienić rok podatkowy?
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o CIT, rokiem podatkowym, z zastrzeżeniem ust. 2, 2a, 3 i 6, jest rok kalendarzowy, chyba że podatnik postanowi inaczej w statucie albo w umowie spółki, albo w innym dokumencie odpowiednio regulującym zasady ustrojowe innych podatników i zawiadomi o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Wówczas rokiem podatkowym jest okres kolejnych dwunastu miesięcy kalendarzowych. Zawiadomienia właściwego naczelnika urzędu skarbowego należy dokonać najpóźniej w terminie 30 dni, licząc od dnia zakończenia ostatniego roku podatkowego zgodnie z dyspozycją art. 8 ust. 4 ustawy o CIT. W myśl natomiast art. 8 ust. 3 ustawy o CIT, w razie zmiany roku podatkowego, za pierwszy po zmianie rok podatkowy uważa się okres od pierwszego miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do końca roku podatkowego nowo przyjętego. Okres ten nie może być krótszy niż dwanaście i dłuższy niż dwadzieścia trzy kolejne miesiące kalendarzowe.
Podatnicy zobowiązani składać CIT-2
Zgodnie z ogólną zasadą, podatnicy są zobowiązani bez wezwania składać miesięczne deklaracje o wysokości dochodu (straty) osiągniętego od początku roku podatkowego (CIT-2). Wraz ze złożeniem deklaracji podatnicy powinni wpłacać na rachunek urzędu skarbowego zaliczki miesięczne w wysokości różnicy między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku podatkowego a sumą zaliczek należnych za poprzednie miesiące. Deklaracje i zaliczki miesięczne za okres od pierwszego do przedostatniego miesiąca roku podatkowego składa się i uiszcza do 20 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. W przypadkach, gdy rok podatkowy pokrywa się z kalendarzowym, takie zasady opłacania zaliczek występują za okresy od stycznia do listopada.Ustawa o CIT przewiduje możliwość wpłacania zaliczek na podatek bez obowiązku składania deklaracji miesięcznych. Ich wysokość oblicza się na podstawie dochodu osiągniętego w latach poprzednich. W przypadku wyboru takiego rozwiązania wysokość zaliczki wynosi 1/12 podatku należnego wykazanego w zeznaniu złożonym w roku poprzedzającym dany rok podatkowy. Jeżeli w tym zeznaniu podatnicy nie wykazali podatku należnego, mogą wpłacać zaliczki miesięczne w wysokości 1/12 podatku należnego wynikającego z zeznania złożonego w roku poprzedzającym dany rok podatkowy o dwa lata. Jeżeli również w tym roku podatnicy nie wykazali podatku należnego, nie są możliwe wpłaty zaliczek w uproszczonej formie. Wpłacanie zaliczek na podstawie dochodu z lat ubiegłych może być bardzo korzystną formą rozliczeń. Poza uproszczeniem obowiązków ewidencyjnych w pewnych sytuacjach zaliczki wyliczane w ten sposób mogą być znacznie niższe niż wynikające z zasad ogólnych. Zasady wpłacania zaliczek na zasadach uproszczonych reguluje art. 25 ust. 6 i 6a ustawy o CIT.
Zgodnie z tymi przepisami, wysokość miesięcznej zaliczki wynosi 1/12 podatku należnego wykazanego w zeznaniu rocznym złożonym w roku poprzedzającym dany rok podatkowy. jeżeli zeznanie CIT-8 złożone w roku poprzedzającym dany rok podatkowy dotyczy roku podatkowego, który trwał krócej lub dłużej niż 12 kolejnych miesięcy - podatnicy mogą wpłacać zaliczki miesięczne za dany rok podatkowy w uproszczonej formie w wysokości podatku należnego, wykazanego w tym zeznaniu, przypadającego proporcjonalnie na każdy miesiąc tego roku podatkowego, którego zeznanie dotyczy.
Przykład 2
W przypadku gdy zagraniczny zakład spółki przynosi zyski, a spółka jako całość stratę, to jak należy taki fakt ująć w CIT-2, a także na koniec roku w CIT-8?
Zgodnie z art. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dochodem osoby prawnej jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym (art. 7 ust. 2 ustawy). Jeżeli zaś koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, to wykazana różnica jest stratą. Jednocześnie, stosownie do treści art. 7 ust. 3 ustawy, przy ustalaniu dochodu (lub ewentualnej straty) nie uwzględnia się m.in. przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku oraz kosztów uzyskania tych przychodów (zgodnie z tym przepisem nie uwzględnia się także dochodów z dywidend oraz przychodów uzyskanych przez osoby zagraniczne z tytułów wymienionych w art. 21 ustawy).
W związku z tym, że dochody uzyskane za granicą poprzez położony tam zakład Spółki podlegają opodatkowaniu tam, a w Polsce są zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym - to stosownie do postanowień art. 7 ust. 3 pkt l i 3 oraz ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - nie będą one miały wpływu na wielkość wykazywanego przez Spółkę dochodu (lub straty). Dochody uzyskane z działalności prowadzonej w formie Spółki za granicą, które tam podlegają opodatkowaniu, należy ująć w zeznaniach - CIT-2/ O i CIT-8/0 w poz. 9 oraz w CIT-2 w poz. 27 i CIT-8 w poz. 36.
Opłaty związane z recyklingiem pojazdów
Z początkiem 2006 roku miała wejść w życie nowelizacja ustawy o CIT. Jednakże taka sytuacja nie miała miejsca, co nie oznacza że od 1 stycznia 2006 nie weszły żadne zmiany regulacji dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych. Owszem weszły i wynikają one z różnych innych ustaw uchwalonych w trakcie 2005 r.Pierwszą zmianą do ustawy o CIT jest ustawa o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Wprowadzająca zmiany ustawa określa zasady postępowania z pojazdami wycofanymi z eksploatacji. Nakłada ona na producentów, importerów i podmioty dokonujące wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów obowiązek zapewnienia sieci zbierania pojazdów. Sieć ta powinna obejmować terytorium kraju w taki sposób, aby zapewnić właścicielowi możliwość oddania pojazdu wycofanego z eksploatacji do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu, położonych w odległości nie większej niż 50 km w linii prostej od miejsca zamieszkania albo siedziby właściciela pojazdu. Sieć taka może działać na podstawie umów z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu. Przedsiębiorcy wprowadzający na rynek polski nie więcej niż 1000 samochodów nie mają obowiązku zapewnienia sieci. W takim przypadku są obowiązani do wniesienia opłaty w wysokości 500 zł od każdego pojazdu. Opłata ta może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów.
Wprowadzający pojazd, który jest obowiązany do zapewnienia sieci i nie spełnia tego obowiązku, jest obowiązany do naliczenia i wpłacenia opłaty za brak sieci. Opłatę tę oblicza się jako iloczyn stawki opłaty za brak sieci i liczby pojazdów wprowadzonych w danym roku na terytorium kraju przez wprowadzającego pojazd oraz ilorazu liczby dni w roku, w których nie zapewniono sieci, i liczby dni w danym roku. Wprowadzający pojazd na rynek polski jest obowiązany do złożenia Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty za brak sieci do 31 marca roku następującego po roku, którego opłata dotyczy. Obowiązek obliczenia opłaty za brak sieci powstaje na koniec roku kalendarzowego. Opłata za brak sieci jest wpłacana na odrębny rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej do 31 marca roku następującego po roku, którego opłata dotyczy.
W razie stwierdzenia, że wprowadzający pojazd nie dokonał wpłaty opłaty za brak sieci albo dokonał wpłaty w wysokości niższej od należnej, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci. W przypadku niewykonania powyższej decyzji, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, Główny Inspektor Ochrony Środowiska ustala, w drodze decyzji, dodatkową opłatę za brak sieci w wysokości odpowiadającej 50% kwoty nie wpłaconej opłaty za brak sieci. Ta dodatkowa opłata nie może być uznana za koszt uzyskania przychodu.
Ustalenie cen transakcyjnych
W ustawie o CIT cenom transakcyjnym poświęcony jest art. 11. Od 1 stycznia 2006 r. podmioty powiązane mogą wyeliminować ryzyko dokonania szacowania dochodu wynikającego z transakcji między podmiotami powiązanymi. Do Ordynacji podatkowej wprowadzono regulacje pozwalające na urzędowe potwierdzenie prawidłowości cen stosowanych między podmiotami powiązanymi. Nowe regulacje Ordynacji podatkowej przewidują trzy rodzaje porozumień cenowych. Pierwsze są to porozumienia jednostronne zawierane pomiędzy powiązanymi ze sobą podmiotami krajowymi, podmiotem krajowym powiązanym z podmiotem zagranicznym a tym podmiotem zagranicznym, podmiotem krajowym powiązanym z podmiotem zagranicznym a innymi podmiotami krajowymi powiązanymi z tym samym podmiotem zagranicznym.Organem właściwym do zatwierdzenia prawidłowości stosowanych cen jest Minister Finansów. Jednak w przypadku porozumień dwustronnych konieczne jest uzyskanie zgody władzy podatkowej właściwej dla podmiotu zagranicznego powiązanego z wnioskodawcą.
Do czasu wydania decyzji wnioskodawca może zmienić propozycję wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej. Jeżeli w toku postępowania Minister Finansów stwierdzi istnienie przeszkód, które nie pozwalają na zaakceptowanie wyboru i stosowanie metody ustalania ceny transakcyjnej przedstawionej we wniosku, zawiadamia o tych przeszkodach wnioskodawcę oraz proponuje inną metodę ustalania ceny transakcyjnej.Wniosek o uznanie prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej między podmiotami powiązanymi oraz wniosek o przedłużenie już obowiązującego porozumienia podlega opłacie. Należy ją wpłacić w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku
.Wysokość opłaty wynosi 1% wartości transakcji będącej przedmiotem porozumienia, przy czym dla porozumienia jednostronnego:dotyczącego wyłącznie podmiotów krajowych - wynosi nie mniej niż 5000 zł i nie więcej niż 50 000 zł,dotyczącego podmiotu zagranicznego - wynosi nie mniej niż 20 000 zł i nie więcej niż 100 000 zł.W przypadku porozumień dwustronnych i wielostronnych opłata wynosi nie mniej niż 50 000 zł i nie więcej niż 200 000 zł. Wysokość opłaty od wniosku o przedłużenie terminu obowiązywania decyzji w sprawie porozumienia wynosi połowę wysokości opłaty należnej od wniosku o zawarcie porozumienia.
Wprowadzenie do Ordynacji podatkowej instytucji porozumienia w sprawie cen transakcyjnych spowodowało konieczność nowelizacji ustawy o CIT. Zgodnie z dodanym do art. 11 ust. 3a, w przypadku wydania przez właściwy organ podatkowy, na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, decyzji o uznaniu prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej między podmiotami powiązanymi, w zakresie określonym w tej decyzji, stosuje się metodę w niej wskazaną. Oznacza to, że dzięki zawarciu porozumienia podmioty dokonujące transakcji eliminują ryzyko oszacowania ich dochodów. Powyższe zmiany wynikają z ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 143, poz. 1199).Z instytucją porozumień cenowych związane są pewne obowiązki informacyjne. Podatnicy, którym Minister Finansów wydał decyzję o uznaniu prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej między podmiotami powiązanymi, dołączają do zeznania sprawozdanie o realizacji uznanej metody ustalania ceny transakcyjnej. Obowiązek ten wynika z art. 27 ust. 3 i 4 ustawy o CIT.
Obowiązki płatników wypłacających dywidendę
Od 1 stycznia 2006 r. nowelizacji uległy obowiązki informacyjne płatników podatku dochodowego od osób prawnych. Przede wszystkim wprowadzono wyraźny obowiązek informowania rezydentów, którym wypłacane są dywidendy, o wysokości pobranego podatku. W myśl nowego brzmienia przepisów, płatnicy są obowiązani przesłać urzędowi skarbowemu deklarację o pobranym podatku, sporządzoną według ustalonego wzoru, a podatnikom, o których mowa w: art. 3 ust. 1 ustawy o CIT (czyli rezydentom) - informację o wysokości pobranego podatku,art. 3 ust. 2 ustawy o CIT (czyli nie rezydentom), oraz urzędowi skarbowemu - informację o dokonanych wypłatach i pobranym podatku.Deklarację dla urzędu i informację dla rezydentów płatnicy są obowiązani przesłać w terminie przekazania kwoty pobranego podatku, a informację dla nie rezydentów w terminie do końca trzeciego miesiąca roku następującego po roku podatkowym. Na pisemny wniosek podatnika będącego nie rezydentem płatnik, w terminie 14 dni od dnia złożenia tego wniosku, jest obowiązany do sporządzenia i przesłania podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych, informację o dokonanych wypłatach i pobranym podatku. Sporządzenie takiej informacji w trakcie roku nie zwalnia z obowiązku jej sporządzenia na koniec roku.
W razie zaprzestania przez płatnika prowadzenia działalności przed upływem terminu sporządzenia rocznej informacji płatnik przekazuje ją w terminie do dnia zaprzestania działalności. Informację dla nie rezydentów sporządzają i przekazują również podmioty, które dokonują wypłat należności, gdy na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub ustawy nie są obowiązane do poboru podatku.
Ulgi innowacyjne
Kolejne zmiany do ustawy o CIT wprowadziła ustawa o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. Wprowadza ona zasadę, że poniesione koszty prac rozwojowych zalicza się do kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym, w którym zostały zakończone. Wyjątkiem są jedynie sytuacje, gdy mogą być one uznane za wartości niematerialne i prawne w rozumieniu art. 16 b ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT. W takiej sytuacji podlegają one amortyzacji, z tym że minimalny jej okres został skrócony do 12 miesięcy.Najważniejszą zmianą jest jednak wprowadzenie odliczenia dla podatników ponoszących wydatki na nowe technologie. Od 1 stycznia podatnicy mogą je odliczać od podstawy obliczenia podatku do wysokości i na warunkach określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów uwzględniającym Wytyczne w sprawie krajowej pomocy regionalnej (Dz.Urz. WE C 74 z 10 marca 1998 r. oraz Dz.Urz. WE C 258 z 9 września 2002 r.).
Za nowe technologie uważa się wiedzę technologiczną w postaci wartości niematerialnych i prawnych, w szczególności wyniki badań i prac rozwojowych, nabytą przez podatnika od jednostek naukowych w rozumieniu prawa kraju rejestracji, która umożliwia wytwarzanie nowych lub udoskonalonych wyrobów lub usług i która nie jest stosowana na świecie dłużej niż 5 lat, co potwierdza opinia niezależnej jednostki naukowej w rozumieniu ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki (Dz.U. nr 238, poz. 2390 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2005 r. nr 164, poz. 1365).
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. nr 25, poz. 202 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2005 r. nr 175, poz. 1458).
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz.U. nr 179, poz. 1484).
Źródło:
