W III kwartale banki istotnie zaostrzyły kryteria udzielania kredytów hipotecznych – takie wnioski wypływają z ankiety przeprowadzonej przez NBP. Podobnego kierunku zmian bankowcy oczekują także w ostatnich trzech miesiącach roku.
Narodowy Bank Polski co kwartał publikuje wyniki cyklicznego badania wśród przedstawicieli komitetów kredytowych banków. Bank centralny pyta o obserwowane zmiany w polityce finansowania oraz oczekiwania na najbliższy kwartał w trzech segmentach rynku – kredytach dla przedsiębiorstw, mieszkaniowych oraz konsumpcyjnych.
Najnowsza edycja raportu przynosi interesujące informacje. W III kwartale 2018 r. banki wyraźnie zaostrzyły kryteria udzielania kredytów hipotecznych. Jak wskazują analitycy NBP, „skala zaostrzenia była znacznie większa niż przewidywana we wcześniejszej edycji ankiety”. Odczyt w tej części badania wyniósł -58 proc. NBP podaje wyniki jako „ważony procent netto” – odpowiedzi banków są ważone aktywami instytucji (głos większych banków ma większą wagę) a przeciwstawne sygnały są sumowane (w tym przypadku „plus” oznaczał złagodzenie kryteriów, „minus” zaostrzenie).
Banki jako na przyczynę zmian w podejściu do potencjalnych kredytobiorców wskazywały przede wszystkim zmiany przewidywań dotyczących przyszłej sytuacji gospodarczej. „Wpływ przewidywanej sytuacji gospodarczej na zaostrzenie polityki kredytowej banków w segmencie kredytów mieszkaniowych w III kwartale 2018 r. był największy od końca 2012 r.” – podkreślono w opracowaniu NBP.
Drugim istotnym czynnikiem były zmiany założeń przyjmowanych do kalkulacji zdolności kredytowej, uwzględniające zmiany wieku emerytalnego kredytobiorców. Może to być wynik zaleceń wydanych niektórym instytucjom przez nadzór. KNF przypomniał kredytodawcom, że przy szacowaniu finansowej wydolności klientów należy mieć na uwadze spadek dochodów w momencie przejścia na emeryturę.
Zaostrzeniu kryteriów kredytowania towarzyszyły obniżki marży kredytowej i pozaodsetkowych kosztów kredytu. Ankietowane banki obserwowały w III kw. wzrost popytu na kredyty mieszkaniowe, ale w IV kw. 2018 r. spodziewają się istotnego spadku zainteresowania zobowiązaniami hipotecznymi. Przedstawiciele komitetów kredytowych oczekują także dalszego zaostrzenia polityki kredytowej.
W przypadku kredytów konsumpcyjnych badane banki nie odnotowały istotnych zmian popytu i nie oczekują go również w ostatnich trzech miesiącach 2018 r. Zmiany polityki kredytowania nie były znaczące – część instytucji złagodziła kryteria i wydłużyła maksymalne okresy finansowania, a za korekty kursu odpowiadała przede wszystkim presja konkurencji.
