Spadkobierca, który w terminie pół roku od uzyskania informacji o spadku nie złożył stosownego oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, będzie odpowiadał za ewentualne długi spadkodawcy tylko do wysokości spadku. Z projektem ograniczenia odpowiedzialności spadkobierców za długi jeszcze w październiku ubiegłego roku wystąpili posłowie KP Solidarnej Polski.
Od 8 lutego prace związane z projektem są prowadzone przez Komisję Nadzwyczajną do spraw zmian w kodyfikacji.
Prawo dziś: nie złożysz oświadczenia – odpowiadasz całym majątkiem
Obecnie, zgodnie z prawem, spadkobierca (ustawowy i testamentowy) może: przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (tzw. przyjęcie proste), przyjąć spadek z ograniczoną odpowiedzialnością za długi (tzw. przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza) bądź odrzucić spadek.
| »Jak napisać testament? |
Spadkobierca ma sześć miesięcy od momentu, w którym dowiedział się o powołaniu do spadku, na złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza lub jego odrzuceniu. Może takie oświadczenie złożyć u notariusza albo w sądzie rejonowym miejsca zamieszkania lub pobytu na specjalnie zwołanym posiedzeniu. W przeciwnym wypadku uznaje się, że przyjął spadek wprost i odpowiada za długi zmarłego całym swoim majątkiem. A więc nie tylko majątkiem spadkowym, ale też majątkiem osobistym.
Istnieją jednak pewne wyjątki. Jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a pozostali nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, to przyjmuje się, że przyjęli oni spadek w tej samej formie. Zakłada się też, że spadek przyjęto z dobrodziejstwem inwentarza, jeśli spadkobierca jest osobą prawną lub niemającą pełnej zdolności do czynności prawnych (np. dzieci, osoby ubezwłasnowolnione) i nie złoży w ustawowym terminie stosownego oświadczenia.
| »Jak nie dziedziczyć długów zmarłego? |
Czym innym jest natomiast zrzeczenie się dziedziczenia. Jest to umowa zawarta w formie aktu notarialnego między przyszłym spadkodawcą a przyszłym ustawowym spadkobiercą, której efektem jest wyłączenie z dziedziczenia tak, jakby zrzekający się nie dożył otwarcia spadku, oraz utrata prawa do zachowku.
Projekt: nie złożysz oświadczenia – odpowiadasz do wysokości spadku
Poselski projekt zmian wybranych przepisów kodeksu cywilnego zakłada, że jeśli spadkobierca w ciągu 6 miesięcy od momentu, w którym dowiedział się o spadku, nie złoży oświadczenia o jego przyjęciu bądź odrzuceniu, będzie odpowiadał za długi zmarłego jedynie do wysokości dziedziczonego majątku.
— My chcemy tę zasadę [przyjęcia spadku wprost w wyniku braku stosownego oświadczenia – przyp. red.] odwrócić, przyjąć takie oto rozwiązanie, że bierność spadkobierców wynikająca z różnych powodów będzie powodowała, że spadek będzie przyjmowany z dobrodziejstwem inwentarza. Oczywiście jeżeli spadkobierca będzie chciał dziedziczyć spadek wprost, to złoży stosowne oświadczenie i będzie ponosił odpowiedzialność ponad stan czynny spadku i będzie odpowiadał majątkiem osobistym — mówił poseł Andrzej Romanek podczas sejmowej debaty nad projektem.
| »Czy warto przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza? |
Konsekwencją powyższej zmiany miałoby być usunięcie przepisu mówiącego, że „jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.”
