Wrzesień nie bez kozery owiany jest sławą „najgorszego giełdowego miesiąca roku”. Ale tegoroczny wrzesień może okazać się wyjątkowy. Tak się stanie, jeśli tym razem WIG20 zakończy ten miesiąc na plusie. Jakie są na to szanse?
W potocznej opinii wrzesień to miesiąc przeważnie przynoszący spadki cen akcji. I ta opinia nie wzięła się znikąd. W latach 1994-2025 średnia wrześniowa stopa zwrotu z indeksu WIG20 wyniosła -2,0% i był to zdecydowanie najgorszy wynik ze wszystkich miesięcy roku. Co więcej, spadki giełdowych indeksów we wrześniu przytrafiają się częściej niż w prawie wszystkich innych miesiącach. 18 z 32 poprzednich wrześni przyniosło spadek WIG20. Gorszy w tej statystyce jest tylko maj.
Stara giełdowa mądrość mówi, aby akcje sprzedać w maju i zrobić sobie wolne od rynku aż do listopada. Sezonowość tak przy Książęcej jak i na Wall Street jest zdecydowanie sprzyjająca dla posiadaczy akcji w okresie listopad-kwiecień i wyraźnie słabsza od maja do października. A że ten ostatni uchodzi za miesiąc giełdowych krachów to czasem też lepiej omijać go z daleka.
Zobacz także
Czy historyczne analogie odeszły do lamusa?
Lecz doświadczenia ostatnich paru lat przeczą historycznym statystykom. Od jesieni ’22 WIG20 pnie się w górę, robiąc sobie przerwy na korekty w niezbyt oczywistych momentach. O ile jeszcze w roku 2023 czy 2024 zaobserwowaliśmy zwyczajową wakacyjną słabość polskich blue chipów, tak już w zeszłym roku WIG20 przerwę od wzrostów zrobił sobie tylko w sierpniu, a w tym roku jak dotąd jedynymi spadkowymi miesiącami w jego wykonaniu były tylko marzec i czerwiec.
Przeczytaj także
Co więcej, w tym roku w tradycyjnie niezbyt sprzyjającym sierpniu WIG20 wreszcie pobił swój historyczny rekord z 2007 roku i w całym poprzednim miesiącu zyskał 2,6% po imponującej zwyżce z lipca (+9,3%). Postanowiłem zatem sprawdzić, kiedy po raz ostatni przydarzyła się nam podobna seria. Tj. zwyżka WIG20 zarówno w lipcu jak i sierpniu. Statystyki ujawniają aż 11 takich przypadków w poprzednich 32 latach: w 1994, 1999, 2003, 2005, 2009, 2013, 2016, 2017, 2018, 2020 i2021. Czyli dość sporo zważywszy na raczej nieszczególne średnie wyniki dla sierpnia.
Jednakże kluczowe pytanie brzmi: jaki był giełdowy wrzesień po wakacyjnych zwyżkach? I tu okazuje się, że w 9 na 11 przypadków był on spadkowy. Tylko dwa razy WIG20 zakończył wrzesień na plusie po wzrostach w lipcu i sierpniu. Pierwszy raz było to w roku 2005, gdy po fenomenalnym lecie we wrześniu zyskał prawie 11%. A drugi raz w nieszczególnie sprzyjającym giełdowym bykom roku 2013. Wtedy WIG20 rósł jeszcze w październiku i listopadzie. I wbrew wszelkim sezonowym wzorcom zanotował przeszło 7-procentową przecenę w przeważnie wzrostowym grudniu.
Przeczytaj także
Jesteśmy zatem w statystycznie interesującej sytuacji. 9 z 11 poprzednich wrześni WIG20 zakończył pod kreską. A w całej swej historii w 9 z 11 przypadków we wrześniu przynosił straty po zwyżkach w sierpniu i lipcu. Estymowane prawdopodobieństwo spadkowego września w tym roku jest więc nadzwyczajnie wysokie. Gdybym wierzył w numerologię, to dodałbym, że za kilka dni wypada 25. rocznica ataków z 11 września (9/11).
Gra pod mniejsze prawdopodobieństwo
Jeśli brać pod uwagę grę pod większe prawdopodobieństwo estymowane z historycznych statystyk, to na najbliższe kilka tygodni można by śmiało postawić na spadki. Wszakże 81,81% (9 na 11) piechotą nie chodzi. Za jakąś korektą przemawiałoby też wyraźne wykupienie rynku oraz już dość wysokie wyceny polskich blue chipów. Jak również brak jakiejkolwiek istotnej korekty od niemal dwóch lat.
| Miesięczne stopy zwrotu z WIG 20 w latach 1994-2026 | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Rok/Miesiąc | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | ROK |
| 1994 | 9,2% | -35,3% | 37,5% | 4,0% | -17,9% | -15,5% | 1,6% | -5,7% | |||||
| 1995 | -17,2% | 4,4% | -4,1% | 40,7% | -8,8% | 9,3% | -4,1% | 1,2% | 7,3% | -9,9% | 4,6% | -5,0% | 8,2% |
| 1996 | 38,6% | 6,0% | 3,5% | 7,9% | -3,7% | 15,2% | -6,2% | 6,7% | 5,2% | -8,9% | 1,8% | 2,5% | 82,1% |
| 1997 | 14,8% | 7,5% | -7,4% | -1,2% | -1,4% | -7,2% | -0,9% | 12,4% | 4,2% | -10,8% | -8,7% | 5,5% | 3,1% |
| 1998 | 0,9% | 20,2% | -3,5% | 7,7% | -13,7% | -0,2% | 5,2% | -31,1% | 0,2% | 4,4% | -7,0% | 9,0% | -16,5% |
| 1999 | 8,8% | -7,1% | 11,8% | 5,4% | 0,4% | 9,5% | 0,2% | 0,3% | -15,9% | 4,0% | 9,1% | 14,8% | 44,1% |
| 2000 | 6,8% | 22,6% | -2,8% | -10,2% | -1,4% | -0,8% | -2,8% | -1,5% | -11,7% | -7,1% | 3,5% | 11,9% | 1,5% |
| 2001 | -2,4% | -15,9% | -7,7% | 4,7% | 1,9% | -13,4% | -7,7% | -3,0% | -10,2% | 20,9% | 1,3% | -3,5% | -33,5% |
| 2002 | 19,6% | -5,4% | -2,1% | -1,3% | 3,6% | -11,2% | -12,3% | 5,3% | -7,0% | 12,9% | 3,4% | -3,6% | -2,7% |
| 2003 | -5,1% | -1,4% | -0,6% | 1,6% | 7,3% | 5,0% | 10,8% | 18,1% | -9,8% | 7,1% | -8,4% | 8,6% | 33,9% |
| 2004 | 3,7% | 6,0% | 1,9% | -0,3% | -3,8% | 2,1% | -3,0% | 3,0% | 4,8% | 0,7% | 1,2% | 6,5% | 24,6% |
| 2005 | -3,7% | 10,9% | -4,5% | -7,0% | 3,1% | 6,8% | 7,6% | 3,1% | 10,9% | -7,1% | 8,0% | 5,1% | 35,4% |
| 2006 | 5,6% | 1,1% | 1,0% | 11,5% | -11,9% | 2,8% | 10,4% | -7,2% | -1,4% | 6,4% | 3,6% | 2,1% | 23,7% |
| 2007 | 6,0% | -6,9% | 8,6% | 2,0% | 1,6% | 3,0% | -0,6% | -3,6% | 0,9% | 6,7% | -8,6% | -2,5% | 5,2% |
| 2008 | -14,6% | -0,8% | 1,8% | -2,0% | -0,6% | -10,8% | 6,2% | -5,6% | -8,2% | -23,4% | -4,6% | 2,7% | -48,2% |
| 2009 | -10,9% | -13,9% | 10,2% | 19,0% | 0,2% | 3,3% | 14,8% | 3,5% | -0,9% | 3,8% | 3,4% | 1,5% | 33,5% |
| 2010 | -0,3% | -4,9% | 10,2% | 2,1% | -4,5% | -6,7% | 9,0% | -1,8% | 7,6% | 1,4% | -1,5% | 5,1% | 14,9% |
| 2011 | -1,4% | 0,5% | 3,6% | 3,4% | -0,3% | -3,5% | -2,7% | -10,1% | -10,7% | 8,4% | -3,5% | -6,3% | -21,9% |
| 2012 | 8,8% | -0,6% | -1,3% | -2,0% | -6,4% | 8,5% | -3,9% | 3,3% | 5,0% | -2,3% | 4,5% | 6,7% | 20,4% |
| 2013 | -3,5% | -1,6% | -3,3% | -2,1% | 7,2% | -9,7% | 3,6% | 2,5% | 0,3% | 5,7% | 2,2% | -7,1% | -7,0% |
| 2014 | -1,9% | 6,9% | -2,2% | -0,9% | -0,4% | -0,9% | -3,7% | 4,1% | 3,4% | -1,5% | -1,9% | -4,2% | -3,5% |
| 2015 | 1,1% | 1,1% | 1,2% | 5,0% | -3,1% | -4,9% | -3,9% | -2,9% | -4,5% | -0,3% | -6,5% | -3,5% | -19,7% |
| 2016 | -4,2% | 2,5% | 9,5% | -5,1% | -4,7% | -3,2% | 0,5% | 1,9% | -4,7% | 6,2% | -0,9% | 8,3% | 4,8% |
| 2017 | 5,6% | 6,5% | -0,7% | 9,2% | -4,0% | 0,8% | 3,2% | 6,0% | -2,5% | 2,9% | -4,6% | 2,2% | 26,4% |
| 2018 | 3,8% | -7,4% | -6,5% | 3,7% | -5,9% | -1,0% | 7,8% | 1,6% | -2,3% | -5,8% | 6,5% | -0,6% | -7,5% |
| 2019 | 4,5% | -2,0% | -0,9% | 1,0% | -4,1% | 3,9% | -2,2% | -6,2% | 1,8% | 1,0% | -1,6% | -0,4% | -5,6% |
| 2020 | -3,9% | -14,4% | -14,5% | 9,0% | 4,5% | 2,1% | 0,5% | 1,8% | -4,9% | -11,5% | 20,7% | 8,4% | -7,7% |
| 2021 | -1,8% | -2,1% | 1,7% | 5,1% | 9,6% | -0,7% | 1,6% | 5,1% | -2,4% | 4,1% | -8,8% | 3,3% | 14,3% |
| 2022 | -2,5% | -9,5% | 6,7% | -12,9% | -0,8% | -8,0% | 1,5% | -11,2% | -9,8% | 11,5% | 13,0% | 3,2% | -20,9% |
| 2023 | 6,2% | -2,9% | -4,8% | 9,4% | -1,5% | 8,8% | 6,5% | -7,6% | -5,51% | 12,2% | 3,0% | 5,8% | 30,7% |
| 2024 | -2,7% | 6,1% | 0,7% | 1,7% | 0,4% | 3,0% | -5,46% | -0,4% | -3,7% | -5,1% | -0,7% | 0,0% | -6,4% |
| 2025 | 11,0% | 6,0% | 4,3% | 1,8% | 1,2% | 2,7% | 3,69% | -5,3% | 1,2% | 5,7% | 0,5% | 0,7% | 37,8% |
| 2026 | 5,5% | 2,4% | -2,9% | 4,4% | 5,7% | -2,7% | 9,28% | 2,6% | YTD 26,2% | ||||
| Średnia 1995-2025 | 2,3% | 0,4% | 0,2% | 3,5% | -1,3% | 0,2% | 1,1% | -0,6% | -2,0% | 1,0% | 0,7% | 2,5% | 7,8% |
| Min | -17,2% | -15,9% | -14,5% | -12,9% | -13,7% | -13,4% | -12,3% | -31,1% | -15,9% | -23,4% | -8,8% | -7,1% | -48,2% |
| Max | 38,6% | 22,6% | 11,8% | 40,7% | 9,6% | 15,2% | 14,8% | 18,1% | 10,9% | 20,9% | 20,7% | 14,8% | 82,1% |
| Mediana | 0,9% | -0,6% | -0,6% | 2,0% | -0,8% | 0,8% | 0,5% | 1,2% | -2,3% | 2,9% | 1,2% | 2,5% | 4,8% |
| Liczba spadków | 15 | 16 | 16 | 11 | 19 | 15 | 14 | 14 | 18 | 12 | 14 | 10 | 13 |
| Odsetek spadków | 48,4% | 51,6% | 51,6% | 35,5% | 59,4% | 46,9% | 43,8% | 43,8% | 56,3% | 37,5% | 43,8% | 31,3% | 41,9% |
| Źródło: Bankier.pl | |||||||||||||
Z drugiej strony cóż szkodziłby jeszcze jeden miesiąc giełdowych wzrostów, prowadzący do rozpaczy i kapitulacji giełdowych niedźwiedzi? J Tym bardziej, że obecna hossa nie przypomina żadnej z poprzednich – za wyjątkiem tej wielkiej z lat 2003-07. Wtedy WIG20 zanotował cztery fenomenalne lata z rzędu, zyskując odpowiednio 33,9%, 24,6%, 35,4% oraz 23,7%. Teraz ma za sobą 30,7% wykręcone w roku 2023, -6,4% rok później, zeszłoroczne 37,8% oraz 26,2% jak dotąd w tym roku. Dlatego też może nie warto skreślać scenariusza sprzed dwóch dekad, gdy rozpędzona GPW gnała przez siebie przez kolejne dwa lata.
Nie twierdzę, że tamta historia się powtórzy. Mówię tylko, że nawet statystycznie mało prawdopodobny wzrostowy wrzesień nie powinien stanowić sensacji. Tym bardziej w myśl zasady, że mamy do czynienia z silnym trendem wzrostowym przy wciąż względnie sprzyjającym otoczeniu makroekonomicznym. O ile wielu wytrawnych inwestorów już wypatruje szczytu tej hossy, to nikt nie potrafi przewidzieć, kiedy dokładnie on się pojawi. Warto tylko mieć plan i być przygotowanym na sytuację, gdy wiatr na GPW obróci się przeciwko posiadaczom akcji.
