Prezydent Francji Emmanuel Macron wezwał w niedzielę partie polityczne i organizacje związkowe, by jednoznacznie potępiły akty przemocy, do których doszło podczas demonstracji 17 października. Podkreślił, że kraj potrzebuje obecnie spokoju, a nie eskalacji.
W wystąpieniu telewizyjnym Macron zapewnił, że sprawcy aktów przemocy poniosą odpowiedzialność. Ocenił, że należy teraz „usłyszeć gniew” protestujących i podjąć działania dotyczące jego przyczyn, ale też należy egzekwować „respektowanie porządku republikańskiego”.
- Tego wieczoru wszyscy odczuwamy gniew i wstyd – mówił Macron. – Nie do zniesienia jest widok tak splądrowanych ulic w naszych miastach - podkreślił.
Macron obiecał „przejrzystość”, jeśli chodzi o strategię przyjętą w sobotę przez siły porządku publicznego, i podkreślił, że poprosił rząd, a szczególnie MSW, o wyciągnięcie wszystkich wniosków, jeśli chodzi o oceny wywiadu i prognozy. – Oczekuję jasnych odpowiedzi – podkreślił.
Przekonywał, że należy odróżniać demonstrujących, których postulaty określił jako „uzasadnione” z „tymi, którzy niszczyli, dewastowali i plądrowali”. Zapewnił, że rozumie niepokoje wyrażane przez młodzież podczas wystąpień licealistów w ostatnich tygodniach. Zapowiedział też działania, jeśli chodzi o rosnące koszty życia, które były głównym powodem sobotnich demonstracji.
Zapewnił przy tym, że władze będą „nieugięte” wobec sprawców zamieszek. Zapowiedział, że prefekci wspólnie z merami podejmą odpowiednie decyzje, aby chronić miasta, włącznie z zakazem niektórych zgromadzeń.
– Ci, którzy niszczyli, muszą zapłacić, a ci, którzy plądrowali, muszą zwrócić straty – zapowiedział. Macron podkreślił, że doszło do „niepohamowanej” przemocy i jako sprawców wymienił „rebeliantów wywodzących się z grup skrajnej prawicy, do których dołączyło się wielu przestępców”.
Zaznaczył, że do sobotnich wydarzeń doszło na pół roku przed wyborami prezydenckimi (pierwsza tura odbędzie się w kwietniu 2027 roku). – Ci wszyscy, którzy dziś mówią wam, że najwyższy czas wychodzić na ulice, demonstrować, wywoływać chaos, mają tylko jeden cel – osłabienie Republiki i pozbawienie (was) debaty – powiedział Macron. Przekonywał, że debaty powinny odbywać się na publicznych spotkaniach, pokojowych zgromadzeniach i w mediach.
Wystąpienie szefa państwa było oczekiwane wobec gwałtowności zamieszek, które wybuchły na marginesie sobotnich demonstracji. Wielotysięczne protesty przeciwko rosnącym kosztom życia zostały przyćmione przez akty przemocy, ataki na budynki publiczne i systematyczne grabieże sklepów i punktów handlowych, przeprowadzane przez agresywnych i licznych sprawców.
Organizacje branżowe szacują, że poszkodowanych jest około 1500 firm, a straty sięgają setek milionów euro. MSW poinformowało w niedzielę wieczorem, że zatrzymanych zostało prawie 2400 osób.
W niedzielę po południu w Paryżu doszło do kolejnych prób plądrowania sklepów; w centrum pojawiły się agresywne grupki. Zatrzymano 42 osoby.
Tuż przed wystąpieniem Macrona szef prawicowej partii Republikanie (LR) Bruno Retailleau wezwał prezydenta do wprowadzenia stanu wyjątkowego.
Prezydent Macron nie przyjął rezygnacji szefa MSW po zamieszkach w weekend
Prezydent Francji Emmanuel Macron nie przyjął rezygnacji szefa MSW Laurenta Nuneza, który podał się do dymisji po zamieszkach w miniony weekend - poinformował w poniedziałek Pałac Elizejski.
Szef państwa uznał, że minister powinien pozostać na stanowisku, aby zapewnić ciągłość dowodzenia w policji i siłach bezpieczeństwa. Polecił Nunezowi, by podjął wszelkie działania w celu zapewnienia przejrzystości, jeśli chodzi o uchybienia w informacjach i prognozach przed demonstracjami, co w konsekwencji sprawiło, że nie powstrzymano zamieszek.
Szef MSW w wywiadzie w poniedziałek w radiu France Inter przyznał, że „w niektórych wielkich miastach” w sobotę policja „straciła kontrolę”. Również - jak przyznał - siły policyjne okazały się w niektórych miejscach nieadekwatne do liczby uczestników demonstracji. Nie doszacowano również - dodał Nunez „Liczby wandali” i obecności „aktywistów skrajnej lewicy”.
Minister tłumaczył, że poczuwając się do odpowiedzialności za przebieg wydarzeń podał się do dymisji.
Uznał jednak, że dyskusje na ten temat nie powinny pomijać odpowiedzialności „wandali, szabrowników i aktywistów skrajnej prawicy”, którzy - według niego - chcieli „zabijać policjantów”. Nunez mówił też o „odpowiedzialności politycznej”, którą według niego ponosi skrajnie lewicowa partia Francja Nieujarzmiona (LFI); zarzucił jej, że nie krytykuje wystarczająco energicznie aktów przemocy.
Dymisji ministra spraw wewnętrznych domagała się część partii lewicowych, a także skrajna prawica. W poniedziałek Nunez ma odwiedzić Marsylię, której mer Benoit Payan skrytykował brak odpowiednich sił policyjnych podczas sobotnich zajść.
Z Paryża Anna Wróbel (PAP)
awl/ kar/ akl/
