Badania właściwości komórek pochodzących z poroża jeleni są prowadzone w laboratoriach na całym świecie. Ale tylko wrocławskim naukowcom udało się najpierw udowodnić, że w porożach tych zwierząt znajdują się komórki macierzyste, a później w warunkach laboratoryjnych wyprowadzić ich hodowlę. Kolejnym krokiem było udowodnienie niesamowitych możliwości, jakie daje stworzony na bazie komórek surowiec.
Wrocławskie odkrycie może oznaczać prawdziwy przełom w medycynie regeneracyjnej
i kosmetologii. - Jako pierwsi na świecie użyliśmy tych komórek do regeneracji tkanek. Do tej pory nie udało się to nikomu. Teraz pracujemy nad wykorzystaniem unikatowego potencjału naszego odkrycia - wyjaśnia dr hab. Marek Cegielski, lekarz weterynarii
z Akademii Medycznej, który dokonał przełomowego odkrycia wspólnie kolegami z uczelni - prof. Markiem Bochnią, dr. Wojciechem Dziewiszkiem i dr. hab. Ireneuszem Całkosińskim.
Założona przez wrocławskich naukowców Stem Cells Spin S.A. zamknęła właśnie kolejny etap badawczo-rozwojowy, który przybliża spółkę do opracowania unikalnych produktów opartych na fenomenie komórek macierzystych MIC-1.
W najbliższym czasie firma zarejestruje specjalne surowice oparte na komórkach macierzystych, które będą wykorzystywane w medycynie regeneracyjnej, weterynarii
i kosmetologii.
Droga do MIC-1
Wszystko zaczęło się w… Internecie. - W trakcie badań trafiłem na ciekawy artykuł
o niesamowitych właściwościach poroża jeleni - wspomina dr Marek Cegielski. - To jeden z najszybciej rosnących organów u ssaków. Jego przyrost wynosi nawet dwa centymetry na dobę. To fenomen w świecie biologii, dlatego postanowiłem zbadać właściwości tych komórek - dodaje.
Najprostszym sposobem okazało się pobranie wycinka do badań we wrocławskim zoo, podczas corocznej pielęgnacji jeleni szlachetnych. Wycinek trafił do laboratoriów Akademii Medycznej, gdzie rozpoczęto badania. - W ich trakcie byliśmy wielokrotnie zaskakiwani. Z każdym etapem badań coraz bardziej. Okazało się, że komórki pochodzące z poroża nie uczulają, nie są odrzucane i nie są immunogenne - mówi
prof. nadzw. dr hab. Marek Bochnia, kierownik Oddziału ORL Akademii Medycznej
we Wrocławiu.
Po zaledwie dwóch miesiącach w warunkach laboratoryjnych wyprowadzono linię pochodzących z poroża jeleni komórek macierzystych. Nazwano ją MIC-1, a sposób wyprowadzenia linii został opatentowany. - Nazwa nie jest przypadkowa. „M” to Marek, „I” to Ireneusz, a „C” to Całkosiński i Cegielski. „1” jest na cześć dr Elżbiety Gębarowskiej, która była jedyną kobietą w naszym zespole - wyjaśnia dr Marek Cegielski. Następnie przeprowadzono szereg testów, które pozwoliły stwierdzić, że komórki z poroża są rzeczywiście komórkami macierzystymi o ogromnym potencjale.
- Efekty przeprowadzonych badań były i są zaskakujące nie tylko dla nas, ale także dla większości osób, które dowiadywały się o właściwościach i możliwościach związanych z wykorzystaniem tych komórek - wyjaśniają naukowcy Stem Cells Spin S.A.
Niesamowite właściwości
Proces działania komórek macierzystych MIC-1 to przede wszystkim stymulacja innych komórek do podziału i wytwarzania białek, która odbywa się za pośrednictwem czynników wzrostu i niskocząsteczkowych białek. - Ich skuteczność polega na możliwości różnicowania się i odnawiania komórek, które uległy zniszczeniu. To procesy naprawcze prowadzące do pełnej regeneracji i odnowy uszkodzonych tkanek - wyjaśnia dr Ireneusz Całkosiński.
Działanie regeneracyjne polega w tym wypadku na odbudowie i odmłodzeniu komórek, które naturalnie się starzeją lub uległy uszkodzeniu w trakcie choroby. Komórki macierzyste MIC-1 są w stanie je aktywizować i przywracać naturalną prawidłową funkcję. - Sprawdziliśmy to w działaniu. Po dodaniu homogenatu z komórek do kremu lub maści okazało się, że łagodzi on podrażnienia, przyspiesza gojenie ran, czy zmniejsza uczucie świądu. Szybkość i skuteczność działania była wręcz niespotykana - opowiada dr Marek Cegielski.
Wykorzystanie homogenatu z komórek macierzystych z poroża jeleni do regeneracji tkanek zostało bardzo entuzjastycznie przyjęte zarówno przez polskich, jak i zagranicznych naukowców. Zwłaszcza, że ze stworzonego we Wrocławiu banku komórek można korzystać bez ograniczeń, a dostęp do własnej bazy daje ogromne możliwości ich wykorzystania. - Sposób, w jaki dzięki naszym komórkom macierzystym regenerują się tkanki, jest unikatowy. Największy potencjał widzimy w odbudowie tkanki kostnej, chrzęstnej i nabłonkowej, ale mogą być one wykorzystywane również w regeneracji mięśni i włókien nerwowych. Badania w tym kierunku chcemy prowadzić w przyszłości - mówi dr Marek Cegielski.
Unikatowy spin off
Kontynuacja prac nie byłaby możliwa, gdyby nie odważne decyzje naukowców i wsparcie inwestorów. Aby wykorzystać jego potencjał, potrzebne były dalsze kroki.
- Opatentowanie tego pomysłu na arenie międzynarodowej było niezmiernie kosztowne, uczelnia nie była w stanie ponieść tych kosztów. Postanowiliśmy wraz z autorami powołać spółkę - wyjaśnia prof. dr hab. Marek Ziętek, rektor Akademii Medycznej we Wrocławiu.
Tak powstało Stem Cells Spin, czyli pierwsza w Polsce biotechnologiczna spółka wiążąca naukowców z uczelnią, w której pracują. Naukowcy, którzy pozostają pracownikami Akademii Medycznej, przenieśli się do nowej siedziby we Wrocławskim Parku Technologicznym, gdzie Stem Cells Spin ma również swoje laboratorium. - Chcemy komercjalizować ten przełomowy wynalazek, bo nie wyobrażam sobie, że odkrycie
o takim potencjale mogłoby leżeć gdzieś na półce. Zadebiutowaliśmy na rynku NewConnect, co pozwoliło nam pozyskać kapitał na inwestycje - mówi Janisław Muszyński, prezes zarządu Stem Cells Spin S.A.
Firma jest o tyle ciekawa, że jej trzon wciąż stanowią ci sami naukowcy, którzy dokonali odkrycia i kontynuują badania nad własnym projektem. - Potencjał tego odkrycia jest niewiarygodny. Jeśli wszystkie jego możliwości zostałyby zrealizowane, to może to być panaceum na tak wiele problemów współczesnej medycyny i współczesnego świata, że trudno to sobie wyobrazić - podsumowuje prof. Marek Bochnia.
WROCŁAWSCY ODKRYWCY
- prof. nadzw. dr hab. Marek Bochnia (Kierownik Zakładu ORL Akademii Medycznej)
- ukończył studia na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej we Wrocławiu w 1975 r. Stopień naukowy doktora habilitowanego otrzymał w 2002 r. Od 2007 r. jest profesorem nadzwyczajnym. Karierę zawodową związał z medycyną i badaniami naukowymi
- obecnie jest kierownikiem zakładu Otolaryngologii AM we Wrocławiu. W przeszłości pracował jako specjalista otolaryngolog w Polskim Zespole Medycznym w Libii. Był również rzecznikiem prasowym Akademii Medycznej. - dr hab. Marek Cegielski (Katedra Histologii i Embriologii Akademii Medycznej)
- ukończył studia na Wydziale Weterynaryjnym Akademii Rolniczej w 1978 r. Doktoryzował się 1988, a w tym roku otrzymał stopień naukowy doktora habilitowanego pisząc o charakterystyce komórek porożogennych mezenchymy rosnącego poroża jelenia szlachetnego (Cervus elaphus) oraz o próbie ich wykorzystania w regeneracji chrząstki
i kości u królików. Od 1978 r. pracuje w Katedrze Histologii i Embriologii Akademii Medycznej we Wrocławiu. - dr Wojciech Dziewiszek (Katedra i Zakład Farmakologii Akademii Medycznej)
- ukończył studia na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej we Wrocławiu w 1983 r. Doktoryzował się w 2000 r. Zawodowo związany od 1985 r. z Katedrą i Zakładem Farmakologii Akademii Medycznej. - dr hab. Ireneusz Całkosiński (Katedra i Zakład Biochemii Lekarskiej Akademii Medycznej) - ukończył studia na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej Akademii Rolniczej we Wrocławiu w 1976 r. Tytuł doktora otrzymał w 1982 r. Zawodowo związany z Katedrą i Zakładem Biochemii Lekarskiej Akademii Medycznej we Wrocławiu, gdzie przez wiele lat był kierownikiem pracowni eksperymentalnej. Współpracuje z Zakładem Diagnostyki Laboratoryjnej IV Wojskowego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.
WIELKI POTENCJAŁ
Komórki macierzyste pochodzące z poroża jelenia same się namnażają, ale co najważniejsze stymulują organizm biorcy do naprawy uszkodzeń wszystkich tkanek. Unikalną cechą komórek MIC-1, które posiada laboratorium Stem Cells Spin S.A., jest to, że posiadają własności immunosupresyjne. Komórki te w zależności od miejsca aplikacji aktywnie uczestniczą w regeneracji. Otwiera to ogromne możliwości w medycynie regeneracyjnej i kosmetologii.
Medycyna
Komórki macierzyste MIC-1 mają szerokie właściwości regeneracyjne w czterech rodzajach tkanek, które budują organizm człowieka. To tkanka łączna, mięśniowa, nerwowa i nabłonkowa. Możliwości odbudowy każdej z nich są różne, a wrocławscy naukowcy największy potencjał widzą w regeneracji uszkodzonej tkanki kostnej, chrzęstnej i nabłonkowej:
- Tkanka kostna i chrzęstna - regeneracja ścięgien, szybsza odbudowa i zrost pękniętych kości.
- Tkanka nabłonkowa - regeneracja trudno gojących się ran.
W przyszłości Stem Cells Spin S.A. zamierza rozpocząć badania nad zastosowaniem
w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów i regeneracji uszkodzonych włókien nerwowych oraz układu nerwowego. Komórki macierzyste mogą mieć zastosowanie
w leczeniu konkretnych chorób, ale to wciąż wymaga wieloletnich badań.
Preparaty na bazie komórek macierzystych mogłyby z powodzeniem znaleźć zastosowanie w weterynarii, zwłaszcza przy gojeniu się ran i regeneracji ścięgien
(np. u koni).
Kosmetologia
- Porost włosów - naukowcy są przekonani, że preparaty w oparciu o komórki macierzyste mogą skutecznie przyspieszać proces, dając niespotykane dotąd efekty.
- Podrażnienia - odkrycie można wykorzystać w gojeniu się powierzchownych ran
i łagodzeniu swędzenia i pieczenia po np. ukąszeniu owadów.
- Redukcja zmarszczek - medycyna estetyczna proponuje dziś wiele rozwiązań, które pozwalają redukować zmarszczki, ale komórki macierzyste MIC-1 mogą znacznie skrócić ten proces.
- Lek na zmęczone oko i regenerację rogówki - badania in vitro pokazują, że komórki mogą w przyspieszać regenerację rogówki.
Źródło:Informacja prasowa
