Wyniki finansowe nie pokazują pełnej wartości przedsiębiorstwa. Znacznie trudniej zmierzyć to, co dzięki jego działalności zmienia się w gospodarce i życiu ludzi. Jak daleko sięga rzeczywisty wpływ biznesu? O tym dyskutowano podczas Europejskiego Forum Nowych Idei w Sopocie, analizując wnioski z badania poświęconego Totalizatorowi Sportowemu.
Partnerem publikacji jest Totalizator Sportowy
Wpływ dużego przedsiębiorstwa na gospodarkę przypomina sieć powiązań. Jego działalność generuje przychody dla dostawców i partnerów biznesowych, wspiera zatrudnienie, a pieniądze trafiające do pracowników i innych odbiorców wracają na rynek w postaci kolejnych wydatków. Do tego dochodzą efekty społeczne, których nie da się wyrazić wyłącznie w złotych. Jak uchwycić wszystkie te zależności? Odpowiedzi szukali eksperci Szkoły Głównej Handlowej, prezentując dane dotyczące wpływu Grupy Kapitałowej Totalizatora Sportowego na polską gospodarkę i społeczeństwo. Ustalenia stały się punktem wyjścia do panelu „Więcej niż podatki. Jak mierzyć realny wpływ firm na gospodarkę i społeczeństwo” podczas EFNI. W dyskusji uczestniczyli Beata Stelmach, prezeska zarządu Totalizatora Sportowego, oraz przedstawiciele świata nauki i biznesu.
Miliardy w gospodarczym obiegu
Blisko 7 tys. pracowników, ponad 29 tys. naziemnych punktów sprzedaży i niemal 6 mld zł wpłat do budżetu państwa w 2025 r. – te liczby pokazują skalę działalności Grupy Kapitałowej Totalizatora Sportowego. Jak przypomniała podczas debaty Beata Stelmach, prezeska spółki, jeszcze w 2017 r. wpłaty do budżetu państwa wynosiły około 2 mld zł. W ciągu ośmiu lat wzrosły trzykrotnie. To jednak niejedyny wymiar finansowego oddziaływania firmy. W 2025 r. grupa wypłaciła graczom 82,6 mld zł wygranych i nagród, wobec niespełna 23 mld zł cztery lata wcześniej. Tylko w ubiegłym roku padły 154 wygrane o wartości co najmniej miliona złotych. To nie tylko ciekawostka statystyczna, lecz także jeden z przykładów tego, jak działalność Totalizatora Sportowego przyczynia się do wzrostu zamożności Polaków.
– Nasza kampania nosi hasło „Dajemy miliardy powodów do szczęścia”, ale to szczęście nie kończy się na samych wygranych. Pieniądze, które trafiają do graczy, mają swoje drugie życie. Niezależnie od tego, czy są przeznaczane na konsumpcję, czy na inwestycje, nadal zasilają polską gospodarkę – mówiła Beata Stelmach.
Wygrane mają więc znaczenie nie tylko dla samych graczy, lecz także dla tych, którzy korzystają z pieniędzy wydawanych przez nich później.
Wpływ poza granicami firmy
Jak zmierzyć wkład przedsiębiorstwa w gospodarkę, także poza jego własną działalnością? Badacze SGH wykorzystali model przepływów międzygałęziowych Leontiefa, który pozwala uwzględnić efekty działalności firmy w jej otoczeniu gospodarczym oraz skutki wydatków konsumpcyjnych. Dzięki temu można określić, jaka część wartości dodanej powstaje bezpośrednio w przedsiębiorstwie, a jaka dzięki jego działalności jest tworzona w innych sektorach gospodarki. W 2025 r. łączna wartość dodana wygenerowana w polskiej gospodarce dzięki działalności Grupy Kapitałowej Totalizatora Sportowego wyniosła około 8,96 mld zł. Z tej kwoty 5,82 mld zł stanowił efekt bezpośredni, 2,58 mld zł – efekt pośredni, a kolejne 566 mln zł wiązało się z wydatkami konsumpcyjnymi. Wpływ działalności grupy wykracza poza nią samą również w przypadku zatrudnienia. W 2025 r. łączny wpływ działalności GK Totalizatora Sportowego na wielkość zatrudnienia w gospodarce wyniósł ponad 17 tys. miejsc pracy, czyli ponad dwukrotnie więcej, niż grupa zatrudniała pracowników.
– Wyniki badania dostarczają wielu argumentów potwierdzających, że przyjęty przez państwo model funkcjonowania rynku gier hazardowych jest dobrze zorganizowany. Co istotne, nie mamy tu do czynienia z przypadkowymi wahaniami wyników, jakie obserwujemy czasem w innych przedsiębiorstwach, zależnych od koniunktury czy presji konkurencyjnej. W naszym przypadku notujemy systematyczny wzrost, a niezależnie od tego, jaki okres poddamy analizie, widzimy korzyści dla państwa – zaznaczała Beata Stelmach.
Ekonomiczne korzyści to jednak tylko jeden z wymiarów oddziaływania przedsiębiorstwa. Równie istotne jest jego znaczenie społeczne.
Pieniądze, które systematycznie budują możliwości
Kiedy mówimy o społecznym zaangażowaniu firm, zwykle myślimy o przedsięwzięciach, które wspierają one z własnej inicjatywy. Tymczasem finansowanie ważnych społecznie celów może być również wpisane w zasady funkcjonowania przedsiębiorstwa. Tak jest w przypadku Totalizatora Sportowego, którego ustawowe dopłaty stanowią jedno ze źródeł finansowania polskiego sportu i kultury. W latach 2022–2025 na Fundusz Rozwoju Kultury Fizycznej i Fundusz Promocji Kultury trafiło łącznie 5,95 mld zł. Środki te pomagają finansować przedsięwzięcia o długofalowym znaczeniu.
– Wspieranie sportu, kultury czy lokalnych inicjatyw mamy zapisane w ustawie. To nie jest więc kwestia naszej dobrej woli, lecz powinność wobec społeczeństwa. Jednocześnie dokładamy do tego własne środki, angażując się w kolejne przedsięwzięcia, które zasługują na wsparcie – podkreślała Beata Stelmach.
O przeznaczeniu pieniędzy z funduszy decydują właściwe instytucje publiczne, a działalność spółki i jej fundacji stanowi dodatkowe źródło wsparcia. Jak wskazywano podczas prezentacji badania SGH, szczególne znaczenie ma regularność finansowania. Dzięki niej beneficjenci mogą planować działalność w dłuższej perspektywie, a nie ograniczać się do pojedynczych projektów. Pozwala im to systematycznie rozwijać ofertę i docierać do większej liczby odbiorców, bez konieczności każdorazowego poszukiwania środków.
Liczby to nie wszystko
Społeczna wartość przedsięwzięć wspieranych przez biznes nie sprowadza się do liczby projektów czy ich uczestników. Równie ważne jest to, co udział w nich daje konkretnym osobom. Zajęcia sportowe, wydarzenia kulturalne czy lokalne inicjatywy mogą rozwijać zainteresowania i pomagać w nawiązywaniu relacji. Szczególnego znaczenia nabiera to w przypadku dzieci i młodzieży. Jak wynika z badania SGH, które analizowało program Fundacji LOTTO im. Haliny Konopackiej „Kumulacja Aktywności”, w 2022 r. aż 72,4 proc. jego uczestników nie brało wcześniej udziału w innych zorganizowanych pozalekcyjnych zajęciach sportowych. Dla wielu była to więc pierwsza okazja do regularnej aktywności poza szkołą. Poprawę kondycji fizycznej deklarowało 92 proc. badanych, a 86,5 proc. zauważyło poprawę nastroju. Zajęcia sprzyjały też budowaniu pewności siebie, poczucia przynależności i więzi z rówieśnikami. Wobec wyzwań związanych ze zdrowiem psychicznym młodego pokolenia trudno przecenić znaczenie takich doświadczeń. Troska o dobrostan uczestników wspieranych programów to jednak tylko jedna strona społecznej odpowiedzialności Totalizatora Sportowego. Druga wiąże się z samym charakterem jego działalności i zobowiązaniami wobec osób korzystających z oferty spółki.
– Choć realizujemy monopol państwa, musimy konkurować z nielegalnym hazardem i przekonywać graczy do korzystania z naszej oferty. Naszym zadaniem jest również troska o zdrowie psychiczne klientów i zapewnienie im takiej ochrony, by nie szukali rozrywki w szarej strefie. Dlatego tworzymy warunki do odpowiedzialnej rozrywki i stosujemy mechanizmy, które pozwalają ograniczać ryzyko związane z grą – mówiła Beata Stelmach.
Siła sprawdzonego modelu
Odpowiedzialność biznesu może przybierać różne formy. Wiele zależy od charakteru działalności przedsiębiorstwa, jego relacji z innymi podmiotami i zasad, na jakich działa. Niezależnie od tych różnic istotny pozostaje wpływ, jaki firma wywiera na swoje otoczenie.
– Od lat dyskutujemy o tym, jaką odpowiedzialność wobec społeczeństwa powinien ponosić biznes. Ważne jest, aby nie sprowadzać jej do samego zysku. Trzeba brać pod uwagę cały ekosystem, w którym funkcjonuje przedsiębiorstwo – pracowników, klientów, lokalne społeczności i środowisko. Liczy się również umiejętność dzielenia się tym, co wypracowaliśmy, z szacunkiem dla ludzi i otoczenia, w którym działamy – mówiła Beata Stelmach.
W przypadku Totalizatora Sportowego odpowiedzialność społeczna jest wpisana w zasady funkcjonowania spółki. Jej działalność rynkowa zapewnia regularne wpływy do budżetu państwa i środki na realizację zadań publicznych, a jednocześnie wspiera inne sektory gospodarki. Badanie SGH pozwoliło pokazać skalę i trwałość tych korzyści. Zdaniem Beaty Stelmach to mocny argument za utrzymaniem obecnego modelu, który od 70 lat sprawdza się w praktyce i pozwala godzić cele biznesowe z interesem społecznym.
Partnerem publikacji jest Totalizator Sportowy
