Tylko co dziesiąty Europejczyk uważa USA za sojusznika - wynika z opublikowanych w środę badań opinii publicznej think tanku European Council on Foreign Relations (ECFR). Zaufanie Europejczyków do USA spadło do rekordowo niskiego poziomu - ocenili autorzy sondażu.
Oznacza to znaczący spadek. Przed sześcioma miesiącami, za sojusznika, uważało USA 16 proc. respondentów, a w listopadzie 2024 - aż 22 proc.
25 proc. europejskich respondentów uważa obecnie Stany Zjednoczone za rywala lub wręcz za przeciwnika. We wszystkich badanych krajach tylko dwie grupy nadal postrzegają USA głównie jako sojusznika. Są to zwolennicy dwóch prawicowo-populistycznych partii politycznych – Prawa i Sprawiedliwości (PiS) w Polsce i Reform UK w Wielkiej Brytanii - podkreślili autorzy raportu z badań.
Obecnie w Polsce 24 proc. respondentów sądzi, że USA są nadal naszym sojusznikiem. W ostatnich miesiącach rządów b. prezydenta USA Joe Bidena opinię taką wyrażało 31 proc. Polaków.
Zdaniem autorów raportu wywołanie przez prezydenta USA wojny na Bliskim Wschodzie, jego pogróżki wobec Grenlandii, zapowiedzi wycofania amerykańskich żołnierzy z europejskich baz i sceptycyzm wobec NATO zmieniło podejście Europejczyków.
- W całej Europie pojawiło się wyraźne poparcie dla zmniejszenia zależności od Waszyngtonu – powiedziała Jana Kobzova, współautorka badania ECFR.
- Europejczycy są coraz bardziej otwarci na wyższe wydatki na obronność i, co kluczowe, wykazują zadziwiający poziom zaufania, że kraje sąsiednie przyjdą im z pomocą w kryzysie.
Jednocześnie w każdym z 15 badanych krajów większość respondentów nie jest przekonana, że w razie wojny z pomocą przyszłyby im Stany Zjednoczone. Jedynym wyjątkiem jest Bułgaria.
Średnio 47 proc. respondentów poparło ideę wspólnego zaciągania pożyczek przez UE na sfinansowanie wydatków na obronę. Przeciwnego zdania jest 35 proc.
W prawie każdym z ankietowanych krajów większość respondentów stwierdziła, że ich kraj powinien zmniejszyć swoją strategiczną zależność od amerykańskiego uzbrojenia. Najliczniejsi zwolennicy „kupowania europejskiego” byli w Danii (75 proc.), Holandii , Szwecji, Portugalii i Francji. Natomiast w Polsce 46 proc. badanych poparłaby zakupy broni w USA.
Mimo rosnących kosztów energii 44 proc. europejskich badanych uważa, że powrót do importu ropy i gazu z Rosji byłby kiepskim pomysłem. Europejczycy opowiadają się przede wszystkim za rozbudową instalacji czystej, odnawialnej energii. W Polsce pogląd ten wyznaje 55 proc. respondentów. Przeciwną opinię wyraziło 16 proc. polskich respondentów.
Europejczycy nadal wspierają Ukrainę w jej obronie przed Rosją: większość respondentów w większości krajów postrzega Ukrainę jako sojusznika lub niezbędnego partnera, z którym Europejczycy powinni strategicznie współpracować. Nie oznacza to jednak zaangażowania militarnego na Ukrainie.
Rozszerzenie Unii Europejskiej na wschód budzi silny sprzeciw w Austrii, Bułgarii i na Węgrzech. Bardziej zróżnicowane opinie panują w Estonii, Francji, Niemczech i Polsce. Co zaskakujące, w Holandii, zazwyczaj sceptycznie nastawionej do rozszerzenia, opinia publiczna (nieznacznie) opowiada się za rozszerzeniem UE na wschód - podkreślili autorzy raportu. Jednocześnie wielu uczestników badania nie wyraziło zdecydowanego stanowiska w tej sprawie. Istnieje zatem pole do zmiany opinii – w jednym lub drugim kierunku. Niepokojące jest to, że europejscy populiści coraz bardziej asertywnie głoszą poglądy antyukraińskie.
Pytani o kwestie budzące lęk Europejczycy najczęściej wymieniają kryzys gospodarczy. Pogląd ten wyraził średnio co trzeci respondent. Natomiast w Polsce najwięcej osób - 34 proc. - obawia się nowej wojny w Europie.
Raport opiera się na badaniu opinii publicznej przeprowadzonym w maju 2026 r. wśród dorosłych (w wieku 18 lat i starszych) w 15 krajach europejskich: Austrii, Bułgarii, Danii, Estonii, Francji, Niemczech, na Węgrzech, we Włoszech, w Holandii, Polsce, Portugalii, Hiszpanii, Szwecji, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii. Badanie zrealizowały Mandate Research i YouGov. (PAP)
os/ kj/
