Prezydent USA Donald Trump powiedział, że do ustalenia porozumienia pokojowego zostało tylko kilka punktów spornych, wobec czego polecił swojemu wysłannikowi Steve’owi Witkoffowi spotkać się z Władimirem Putinem. Minister sił lądowych Dan Driscoll ma natomiast prowadzić rozmowy z Ukraińcami.
„Pierwotny 28-punktowy plan pokojowy, opracowany przez Stany Zjednoczone, został dopracowany dzięki dodatkowym konsultacjom z obiema stronami i pozostało tylko kilka punktów spornych. W nadziei na sfinalizowanie tego planu pokojowego poleciłem mojemu Specjalnemu Wysłannikowi Steve’owi Witkoffowi spotkanie z prezydentem Putinem w Moskwie. Jednocześnie minister sił lądowych Dan Driscoll spotka się z Ukraińcami” – poinformował Trump we wpisie na portalu Truth Social.
Trump wyraził nadzieję, że wkrótce spotka się z przywódcami obu krajów, lecz zastrzegł, że odbędzie się to „TYLKO wtedy, gdy porozumienie kończące tę wojnę będzie OSTATECZNE lub w końcowej fazie”.
Przeczytaj także
Prezydent zareagował w ten sposób na wyniki rozmów amerykańskich oficjeli w Genewie z ukraińską delegacją oraz w Abu Zabi z przedstawicielami obydwu krajów. We wtorek zarówno przedstawiciele Kijowa, jak i Waszyngtonu sugerowali, że w wyniku rozmów i dopracowania 28-punktowego planu do ustalenia zostało tylko kilka dodatkowych kwestii.
Sekretarz ukraińskiej Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Rustem Umierow powiedział, że pozostałe kwestie powinny zostać uzgodnione przez samych prezydentów USA i Ukrainy. Zarówno on, jak i Andrij Jermak, szef gabinetu Wołodymyra Zełenskiego, powiedzieli, że liczą na rychłe spotkanie prezydentów, do którego mogłoby dojść w posiadłości Trumpa na Florydzie, gdzie amerykański przywódca będzie spędzał Święto Dziękczynienia. Biały Dom stwierdził, że w chwili obecnej nie ma takich planów, a wpis Trumpa zdaje się sugerować, że do takiego spotkania nie dojdzie.
Na rozmowy ze stroną ukraińską wysłany został Driscoll, który złożył wizytę w Kijowie w ubiegłym tygodniu, przedstawiając 28-punktowy plan. Driscoll, znajomy i były kolega szkolny wiceprezydenta J.D. Vance’a, nieoczekiwanie wyrósł na jednego z głównych negocjatorów, przyćmiewając rolę swojego zwierzchnika, szefa Pentagonu Pete’a Hegsetha, oraz specjalnego wysłannika ds. Ukrainy gen. Keitha Kellogga.
Doradca Putina: wysłannik Trumpa Witkoff przyjedzie do Moskwy w przyszłym tygodniu
Doradca rosyjskiego przywódcy Władimira Putina ds. polityki zagranicznej Jurij Uszakow potwierdził w środę, że wysłannik prezydenta USA Donalda Trumpa Steve Witkoff w przyszłym tygodniu przyjedzie do Moskwy w związku z rozmowami na temat zakończenia wojny w Ukrainie - podała agencja Reutera.
- Jeśli chodzi o Witkoffa, mogę powiedzieć, że osiągnięto wstępne porozumienie, że przyjedzie on do Moskwy w przyszłym tygodniu - oświadczył doradca Putina. Dodał on, że do Moskwy przybędą również „inni przedstawiciele administracji (krajów - PAP) zaangażowanych w sprawy Ukrainy”.
Uszakow odniósł się też do ujawnionych przez agencję Bloomberga informacji, że podczas jego rozmowy telefonicznej z Witkoffem 14 października wysłannik Trumpa miał mu radzić, jak podejść do Trumpa przed jego spotkaniem z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim. W ocenie Uszakowa opublikowanie przez Bloomberga transkrypcji z tej rozmowy było próbą utrudnienia rozmów dotyczących ewentualnego porozumienia pokojowego dla Ukrainy.
- Jest mało prawdopodobne, aby miało to na celu poprawę stosunków - powiedział Uszakow, zapytany o sprawę przez dziennikarza rosyjskiej telewizji państwowej o powód ujawnienia rozmowy.
Trump: Nie ma wyznaczonego terminu osiągnięcia porozumienia w sprawie Ukrainy
– Prowadzimy dobre rozmowy. Prowadzimy rozmowy z Rosją. Ukraina dobrze sobie radzi. Myślę, że jest bardzo zadowolona (…) Czynimy postępy – powiedział prezydent dziennikarzom na pokładzie Air Force One.
Przekazał, że nie ma wyznaczonego ostatecznego terminu osiągnięcia porozumienia. – Nie mam deadline’u. Wiecie, jaki jest mój deadline? Gdy to się zakończy – oświadczył Trump.
Wcześniej prezydent zapowiadał, że czwartek, gdy w USA obchodzone jest Święto Dziękczynienia, to finalny termin na zaakceptowanie propozycji pokojowej przez prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego.
Trump dodał, że ukraiński przywódca chciałby się z nim spotkać, ale – jak dodał – najpierw powinno być osiągnięte porozumienie w sprawie zakończenia wojny. Poinformował, że trwają rozmowy na temat terytoriów, „robienia porządku na granicy” i zaznaczył, że jest to skomplikowany proces.
Zapewnił, że „to jest dobre porozumienie dla obu stron” i zaznaczył, że 28-punktowa propozycja zaprezentowana przez USA to „mapa, koncepcja”, nad którą trwają prace. Trump zapowiedział też, że Europa będzie poważnie zaangażowana w gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy.
Prezydent USA wyraził przekonanie, że Rosja „idzie na ustępstwa”, a głównym jest według niego to, że „przestaną walczyć i nie będą podbijać więcej terytorium”. Trump poinformował, że jego wysłannik Steve Witkoff prawdopodobnie w przyszłym tygodniu spotka się z Władimirem Putinem w Moskwie.
Trumpa zapytano też o wtorkową publikację agencji Bloomberga. Serwis podał, że otrzymał zapis październikowej rozmowy Witkoffa z doradcą Putina Jurijem Uszakowem, z której ma wynikać, że Witkoff radził Rosjaninowi, jak podejść do Trumpa przed jego spotkaniem z Zełenskim i sugerował, by Putin zadzwonił do prezydenta USA. Witkoff miał powiedzieć też, że ma głęboki szacunek dla Putina i że wierzy w to, że Rosja zawsze chciała układu pokojowego. Poradził Uszakowowi, by rosyjski przywódca pogratulował Trumpowi zawarcia pokoju w Strefie Gazy, pochwalił go jako „człowieka pokoju” i zaproponował, by podobny plan zastosować w sprawie Ukrainy. Wg Bloomberga Uszakow zgodził się z częścią rad.
– To jest to, co robi negocjator (…) To bardzo standardowa forma negocjacji – podkreślił we wtorek Trump w rozmowie z dziennikarzami. Zaznaczył, że nie słyszał tego nagrania. – Spodziewam się, że podobne rzeczy mówi też Ukrainie – dodał.
Pytany o to, czy nie uważa, że Witkoff jest zbyt prorosyjski, odparł: – „Ta wojna może trwać latami. Rosja ma o wiele więcej ludzi, więcej żołnierzy. Jeśli Ukraina może zawrzeć umowę, to jest dobre. Myślę, że to jest dobre dla obu” (stron – PAP).
Bloomberg: Witkoff udzielał rad doradcy Putina, jak postępować z Trumpem
Agencja Bloomberga podała we wtorek, że otrzymała zapis październikowej rozmowy Steve'a Witkoffa, specjalnego wysłannika prezydenta USA, z doradcą Władimira Putina Jurijem Uszakowem. Z rozmowy wynika, że Witkoff radził Rosjaninowi, jak podejść do Trumpa przed jego spotkaniem z Wołodymyrem Zełenskim.
Według Bloomberga, który powołał się na nagranie audio 5-minutowej rozmowy z 14 października oraz opublikował stenogram, Witkoff radził Uszakowowi m.in., by Putin zadzwonił do Trumpa przed jego spotkaniem z prezydentem Ukrainy 18 października.
- Zełenski przyjedzie do Białego Domu w piątek – powiedział Witkoff. - Pójdę, bo mnie tam chcą, ale myślę, że jeśli to możliwe, zorganizujmy z waszym szefem rozmowę przed tym piątkowym spotkaniem - dodał.
Do rozmowy doszło na tle zaostrzającej się retoryki Trumpa wobec Putina, kiedy amerykański prezydent groził wysłaniem Ukrainie pocisków Tomahawk. Ostatecznie po rozmowie z Putinem i przed spotkaniem z Zełenskim Trump zrezygnował z tego planu, zapowiadając spotkanie z Putinem w Budapeszcie, które ostatecznie zostało odwołane.
Witkoff miał powiedzieć, że ma głęboki szacunek dla Putina i że wierzy w to, że Rosja zawsze chciała układu pokojowego. Poradził Uszakowowi, by Putin pogratulował Trumpowi zawarcia pokoju w Strefie Gazy, pochwalił go jako „człowieka pokoju”, i zaproponował, by podobny plan zastosować w sprawie Ukrainy. Uszakow zgodził się z częścią rad.
- Złożyliśmy 20-punktowy plan Trumpa na rzecz pokoju (w Strefie Gazy-PAP) i myślę, że może to samo zrobimy z wami - powiedział wysłannik Trumpa doradcy Putina. - Między nami, ja wiem, czego wymaga zawarcie układu pokojowego. Donieck i może wymiana terytoriów gdzieś. Ale mówię, że zamiast tak mówić, rozmawiajmy z większą nadzieję, bo myślę, że dotrzemy tak do porozumienia - dodał.
Witkoff zaznaczył, że Trump dał mu dużo przestrzeni do zawarcia układu.
- Oto, co moim zdaniem byłoby niesamowite – powiedział. - Może on (Putin) powie prezydentowi Trumpowi: wiesz, Steve i Jurij omawiali bardzo podobny, 20-punktowy plan pokojowy i to mogłoby być coś, co naszym zdaniem mogłoby trochę ruszyć sprawę, jesteśmy otwarci na takie rzeczy - dodał. Uszakow odparł, że „to brzmi dobrze”.
Po fiasku szczytu w Budapeszcie Witkoff przyjął w Miami innego wysłannika Putina, Kiriłła Dmitrijewa, wraz z którym według doniesień m.in. portalu Axios miał wówczas opracować zaprezentowany w ubiegłym tygodniu 28-punktowy plan pokojowy. Po powrocie Dmitrijew miał odbyć rozmowę z Uszakowem, a z tekstu Bloomberga wynika, że agencja zdobyła również zapis tej rozmowy prowadzonej po rosyjsku.
Doradcy Putina mieli rozmawiać o tym, jak mocno Moskwa powinna forsować swoje żądania. Uszakow miał opowiadać się za „maksimum”.
„(Uszakow) powiedział swojemu koledze, że obawia się, iż Stany Zjednoczone mogą błędnie zinterpretować propozycje i coś z nich usunąć, a następnie twierdzić, że doszło do porozumienia, co groziłoby zakończeniem negocjacji” - relacjonował Bloomberg.
Dmitrijew miał jednak poradzić nieformalne udostępnienie rosyjskiej propozycji pokojowej i powiedział, że jest przekonany, że nawet jeśli Stany Zjednoczone nie przyjmą jej całkowicie, to „przynajmniej zrobią coś bardzo do niej zbliżonego”. Miał też zapewnić Uszakowa, że będzie trzymał się tego, co mu powiedziano, i że Uszakow będzie mógł później omówić dokument ze „Steve’em”.
Jermak, czołowy doradca Zełenskiego, potwierdził we wtorek w rozmowie z portalem Axios, że pierwotny 28-punktowy amerykański plan pokojowy – który ocenił jako nieakceptowalny – został zmieniony i zawiera 19 punktów. Zaznaczył też, że obecny tekst gwarancji bezpieczeństwa wygląda „bardzo solidnie”.
– Uważam, że danie tych silnych gwarancji bezpieczeństwa, których Ukraina nigdy wcześniej nie miała, to historyczna decyzja prezydenta Trumpa i Stanów Zjednoczonych – powiedział. Dodał, że gwarancje bezpieczeństwa będą „prawnie wiążące” i że strona amerykańska „pozytywnie zareagowała” na pomysł zapisania ich w formalnym traktacie.
Z rezerwą do sprawy podszedł natomiast szef rosyjskiego MSZ Siergiej Ławrow, który stwierdził, że jeśli z planu zostaną wykreślone „duch i litera Anchorage”, gdzie Trump spotkał się z Putinem w sierpniu, będzie to oznaczać „fundamentalnie inną sytuację”.
Zełenski: Wiele zależy od USA, bo z amerykańską siłą Rosja liczy się najbardziej
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski oświadczył we wtorek, że Ukraina pracuje wspólnie z USA nad planem pokojowym przygotowanym w Genewie. Podkreślił, że liczy na dalszą współpracę z Waszyngtonem, bo – jak się wyraził – „to z amerykańską siłą Rosja liczy się najbardziej”.
Zełenski przekazał, że ukraiński zespół do spraw negocjacji pracował we wtorek nad tekstem dokumentu, który wspólnie z delegacją USA omawiano w niedzielę w Genewie. Zaznaczył, że ogólne zasady zawarte w tym dokumencie „mogą zostać rozwinięte w bardziej szczegółowe porozumienia”.
„Jest to nasz wspólny interes – aby bezpieczeństwo było rzeczywiste. Liczę na dalszą aktywną współpracę ze stroną amerykańską i prezydentem (Donaldem) Trumpem. Wiele zależy od Ameryki, ponieważ to właśnie z amerykańską siłą Rosja liczy się najbardziej” – stwierdził ukraiński przywódca.
Wcześniej we wtorek Zełenski powiedział podczas wideokonferencji państw tzw. koalicji chętnych, że jest gotów omówić „wrażliwe punkty” planu pokojowego z prezydentem USA, a w rozmowie powinni uczestniczyć europejscy przywódcy. Wezwał też liderów państw Europy do opracowania ramowego programu rozlokowania na Ukrainie tzw. sił reasekuracyjnych oraz do wspierania Kijowa „tak długo, jak długo Moskwa nie wykazuje woli zakończenia wojny”.
Z Waszyngtonu Oskar Górzyński, Natalia Dziurdzińska (PAP)
osk/ kar/ mhr/ ndz/ piu/ bjn/ akl/
