Analiza pomysłu na innowację pod kątem możliwości dofinansowania z Funduszy Europejskich, rekomendacje dotyczące konkursów, w których przedsiębiorca może zawnioskować o unijne środki czy wreszcie pomoc coacha innowacji w wypracowaniu pomysłu na innowacyjny rozwój. Między innymi na takie wsparcie mogą liczyć polscy przedsiębiorcy w ramach usług STEP oraz Innovation Coach, które realizowane są w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki. Przedsiębiorco, sprawdź, czy i Ty możesz skorzystać.
Coraz więcej przedsiębiorców dostrzega potrzebę rozwoju i inwestycji w innowacyjne projekty. Coraz więcej jest również narzędzi czy programów pozwalających zdobyć środki na ich realizację. Nie każdy jednak wie, od czego zacząć poszukiwania takiego wsparcia. Z pomocą przychodzi program Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, który nie tylko dostarcza środków finansowych na inwestycje, lecz także zapewnia pomoc w przygotowaniu się do aplikowania o dofinansowanie. O usługach STEP oraz Innovation Coach, a także możliwościach, jakie dają unijne środki, opowiadają Małgorzata Szczepańska, dyrektorka Departamentu Programów Wsparcia Innowacji i Rozwoju w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Katarzyna Walczyk-Matuszyk, która kieruje projektem Innovation Coach z ramienia partnera resortu – Instytutu Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk.
Od czego powinien zacząć przedsiębiorca, który ma pomysł na innowacje i szuka sposobu oraz środków na jego realizację?
MS: Przedsiębiorca, który ma pomysł na innowacje, czyli zna potencjał i możliwości swojej firmy, ma wypracowany – choćby wstępny – pomysł, a także wie, co i w jaki sposób chce osiągnąć w obszarze prac badawczych i rozwojowych, nowych technologii, zielonych rozwiązań czy w innych obszarach o potencjale rozwojowym, ale nie wie, gdzie i jak sfinansować swoje pomysły, powinien skorzystać z usługi STEP. Zgłoszenie do STEP jest proste i, co najważniejsze, bezpłatne. W pierwszym kroku przedsiębiorca wchodzi na stronę step.gov.pl lub feng.gov.pl. Następnie wybiera Punkt Informacji o Funduszach Europejskich z województwa właściwego pod względem miejsca realizacji projektu i wypełnia formularz on-line.
Jakie informacje powinny się w takim zgłoszeniu znaleźć?
MS: Przedsiębiorca powinien krótko opisać, co chce zrobić – jakie działania i wydatki przewiduje, na czym polega planowana do wdrożenia innowacja i w którym kierunku chce rozwijać swoje przedsiębiorstwo. Czy będą to na przykład prace B+R, zdobycie nowych rynków czy może dokapitalizowanie firmy. Ważne jest to, aby możliwie precyzyjnie opisać pomysł na projekt, wskazać na czym polega jego potencjał rozwojowy i innowacyjny, a także określić, w które Krajowe Inteligentne Specjalizacje (KIS) – czyli branże uznane za priorytetowe dla polskiej gospodarki i podniesienia jej konkurencyjności na arenie międzynarodowej – projekt się wpisuje. Wpisanie projektu w KIS jest warunkiem koniecznym uzyskania dofinansowania z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, a wskazanie odpowiedniej branży na etapie zgłoszenia pozwala dodatkowo dobrać najlepszego merytorycznie eksperta dla danego pomysłu.
Co się dzieje po wypełnieniu i przesłaniu formularza? Jak długo przedsiębiorca będzie czekać na informacje?
MS: Formularz najpierw trafia do Głównego Punktu Informacyjnego Funduszy Europejskich w mieście wybranym przez przedsiębiorcę. Tam zostaje sprawdzony pod kątem formalnym oraz pod względem wpisywania się pomysłu w założenia programu FENG. Ten etap trwa do 7 dni. Po tym wstępnym kroku formularz przekazywany jest do nas, do Ministerstwa i tutaj dobierany jest ekspert branżowy. Ekspert wyznaczany jest w taki sposób, aby jego wiedza i doświadczenie w ocenie projektów dofinansowanych z Funduszy były zgodne z charakterem i założeniami pomysłu na projekt. Oczywiście może się również zdarzyć, że projekt nie wpisuje się w założenia programu. Wtedy rekomendujemy, by konsultanci PIFE wskazywali przedsiębiorcom alternatywne źródła finansowania z Programów Regionalnych.
Jak wygląda dalsza praca nad pomysłem, który wpisuje się w założenia FENG i ma szansę na dofinansowanie ze środków europejskich?
MS: Dobrany ekspert branżowy podejmuje indywidualną współpracę z przedsiębiorcą w celu doprecyzowania pomysłu. W efekcie prowadzonych wspólnie prac, przedsiębiorca otrzymuje zindywidualizowany raport skrojony pod jego potrzeby i sytuację przedsiębiorstwa. W raporcie ekspert wskazuje m.in. odpowiedni konkurs, do którego pomysł się kwalifikuje oraz instytucję, do której należy złożyć wniosek, wraz z precyzyjnym wyjaśnieniem wymogów i kryteriów do spełnienia. Ponadto określa mocne i słabe strony pomysłu w kontekście kryteriów oceny rekomendowanego konkursu, a także przedstawia praktyczne i konkretne wskazówki, których wdrożenie może zwiększyć szansę przedsiębiorcy na uzyskanie dofinansowania. Dzięki współpracy z ekspertem i zdobytej w ramach STEP wiedzy, przedsiębiorca może lepiej przygotować swój wniosek do konkursu. Może przełożyć zamiary i koncepcje na wskaźniki czy mierzalne rezultaty, oszacować ryzyka, a także określić możliwości finansowe. Dzięki STEP ten proces staje się znacznie prostszy.
STEP to nie jedyna usługa wspierająca przedsiębiorców. Istnieje również usługa wsparcia dla przedsiębiorców, którzy chcą wejść na ścieżkę badań i rozwoju, ale nie mają jeszcze pomysłu na innowacyjne rozwiązania, ani doświadczenia w zdobywaniu środków na ich realizację. Jakie to rozwiązanie?
KWM: Do tych przedsiębiorstw skierowany jest Innovation Coach. Usługa polega na współpracy przedsiębiorstwa z odpowiednio wyselekcjonowanym ekspertem, a efektem tego procesu są rekomendacje dotyczące m.in.: pomysłu na innowację, planu jej wdrożenia, wymaganych zasobów czy też dostępnych w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki konkursów.
Czy zatem każdy może się zgłosić?
KWM: Innowacje nie mają granic – nie ma zatem znaczenia, w jakim województwie działa przedsiębiorstwo, ani czy jest ono małe, średnie czy duże, chociaż dotychczasowa praktyka pokazuje, że większość naszych klientów to małe firmy i mikroprzedsiębiorstwa. Istnieje jednak kilka wymagań formalnych, jakie przedsiębiorstwo musi spełnić, aby skorzystać z naszych usług. Przede wszystkim firma powinna być zarejestrowana na terenie Polski i nie może posiadać doświadczenia w realizacji projektów badawczych i innowacyjnych oraz pozyskiwaniu Funduszy Europejskich na ten cel. Tak naprawdę musi to być firma, która dopiero poszukuje pomysłu na innowacyjne rozwiązanie, które chciałaby wdrożyć.
MS: To właśnie odróżnia usługę Innovation Coach od STEP, gdzie ten pomysł przedsiębiorca już powinien mieć określony. Tak naprawdę przedsiębiorca może najpierw skorzystać z coachingu innowacji, a następnie wspólnie z ekspertem przeanalizować już konkretny pomysł na projekt w ramach STEP. Pozwoli to przeprowadzić przedsiębiorcę przez cały cykl wdrażania zmiany w przedsiębiorstwie: od wypracowania pomysłu na projekt, wsparcia przy tworzeniu korzystnych dla innowacyjności warunków, po analizę pomysłu na konkretne wdrożenie lub projekt B+R.
Jak zatem przedsiębiorcy mogą rozpocząć przygodę z Innovation Coach?
KWM: Pierwszy krok to wypełnienie formularza dostępnego na stronie www.innovationcoach.pl, który pozwala na szybką rejestrację. Na tym etapie firma identyfikowana jest przez numer REGON, następnie przedsiębiorca odpowiada na pytania dotyczące doświadczenia w realizacji projektów innowacyjnych i ich finansowania ze środków publicznych, a w ostatnim kroku określa KIS. Kolejny etap to rozmowa z jedną z naszych ekspertek. Jej celem jest m.in.: zebranie informacji na temat działalności firmy oraz jej oczekiwań. Kiedy przedsiębiorstwo zakwalifikuje się do programu, następuje wybór coacha innowacji.
Kim jest taki coach innowacji i jaka jest jego rola?
KWM: Nasi coachowie to ekspertki i eksperci branżowi, którzy łączą kompetencje naukowe z doświadczeniem biznesowym. Obecnie w naszej bazie znajduje się niemal 200 osób reprezentujących różne specjalizacje. Coach rozpoczyna pracę z przedsiębiorstwem od analizy pozyskanych w trakcie konsultacji informacji oraz poznania rynku, na którym działa firma. Potem następuje spotkanie, podczas którego zainicjowany zostaje proces kreowania pomysłu na innowacyjny projekt oraz wypracowanie możliwości jego realizacji. W ciągu minimum 20 godzin pracy coacha z przedsiębiorstwem powstają rekomendacje, które następnie weryfikujemy. Poza taką intensywną współpracą indywidualną z ekspertem, przedsiębiorcy mogą uczestniczyć także w cyklu warsztatów poświęconym zagadnieniom istotnym z punktu widzenia realizacji i finansowania projektów innowacyjnych.
Przedsiębiorcy zainteresowani wdrażaniem innowacyjnych rozwiązań mają zatem wiele możliwości, by solidnie przygotować się do wnioskowania o środki z Funduszy Europejskich. Jakiego rodzaju pomysły, zgodnie z Państwa doświadczeniem, opracowywane są najczęściej?
KWM: 25% firm, które skorzystały z usługi coachingu innowacji, działa w obszarze technologii informacyjnych i komunikacyjnych. Dużym zainteresowaniem cieszą się także inteligentne budownictwo zeroemisyjne, zdrowe społeczeństwo, automatyzacja i robotyka czy przemysł kreatywny. W zasadzie niemal w każdej branży mamy przykłady ciekawych rozwiązań, które zostały wypracowane w ramach Innovation Coach. Są to np.: trackery solarne oparte na rozwiązaniach wykorzystujących sztuczną inteligencję, dermokosmetyki dla osób po chemioterapii czy zoptymalizowane urządzenia rolnicze. Wachlarz potencjalnych możliwych pomysłów jest bardzo szeroki. Trendem, który można zaobserwować, jest coraz szersze wykorzystanie sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego w różnych obszarach. Mamy np. nowe systemy z zakresu cyberbezpieczeństwa czy urządzenie pozwalające na przewidywanie stanów emocjonalnych. Inny obecnie eksplorowany obszar to innowacje związane z ekologią, szczególnie w obszarze budownictwa czy energetyki. Myślę, że polskie firmy śmiało podejmują wyzwania związane z rozwojem innowacji, podążając przy tym za światowymi trendami rynkowymi. Aby jednak pomysł mógł zostać skutecznie zrealizowany, potrzeba wiedzy i doświadczenia, którymi dysponują coachowie innowacji.
Czy wielu przedsiębiorców decyduje się zgłosić do STEP oraz Innovation Coach i skorzystać z pomocy merytorycznej? Czy nie obawiają się dzielić swoimi pomysłami?
KWM: Od 2019 r. z usługi Innovation Coach skorzystały 1042 firmy. Szacujemy, że w aktualnej edycji, a więc do końca 2027 roku, wsparcie otrzyma dodatkowo niemal 2200 polskich przedsiębiorstw.
MS: Z kolei w ramach STEP przeanalizowaliśmy do tej pory ponad 1000 formularzy zgłoszeniowych przedsiębiorców z pomysłami na projekt. Co istotne, około 90% odbiorców usług STEP i Innovation Coach jest z nich bardzo zadowolonych i większość wykazuje potencjał do złożenia wniosku o dofinansowanie z Funduszy Europejskich. Warto tu podkreślić, że priorytetem jest dla nas bezpieczeństwo przedsiębiorców i zgłaszanych przez nich pomysłów, dlatego wszyscy nasi eksperci podpisują oświadczenia o bezstronności i poufności. Dbamy także o bezpieczny obieg informacji między ludźmi i instytucjami zaangażowanymi w realizacje obu usług, więc przedsiębiorcy mogą być spokojni, że ich pomysł nie trafi w „niepowołane” ręce. Nie muszą się także obawiać żadnych opłat czy prowizji – oferowane przez nas wsparcie jest całkowicie bezpłatne.
To istotne – wsparcie ekspertów FENG jest bezpłatne na każdym etapie. Jak zatem uchronić się przed oszustami?
MS: Ważne jest to, że jedynym sposobem, na skorzystanie z naszych usług jest wypełnienie formularzy dostępnych na naszych oficjalnych stronach internetowych. Nie udostępniamy naszych usług za pośrednictwem firm zewnętrznych i innych adresów internetowych niż step.gov.pl, feng.gov.pl, nowoczesnagospodarka.gov.pl. Jedynymi instytucjami świadczącymi usługi są – w przypadku STEP – Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej oraz – w przypadku Innovation Coach – Instytut Podstawowych Problemów Techniki Państwowej Akademii Nauk. W ramach obu usług nie wykonujemy także żadnych telefonów do przedsiębiorców, aby zaprezentować naszą ofertę czy nakłonić ich do skorzystania z usługi. Jedynymi telefonami, które przedsiębiorca może od nas odebrać, są telefony z infolinii FENG, ale wówczas konsultanci rozmawiają już o ofercie tego programu. Korzystając z oficjalnych kanałów komunikacji, przedsiębiorcy mogą mieć zatem pewność, że przesłane przez nich w formularzach dane oraz pomysły są bezpieczne i zostaną rzetelnie przeanalizowane przez naszych ekspertów.
