Sejm uchwalił w piątek ustawę wzmacniającą nadzór sądowy nad kontrolą operacyjną. Regulacja wprowadza m.in. obowiązek informowania sądu o wynikach kontroli operacyjnej po jej zakończeniu, a na jego żądanie również o przebiegu tej kontroli w trakcie jej trwania.
Za projektem zagłosowało 264 posłów, jeden był przeciw, a 176 wstrzymało się od głosu.
Teraz ustawa trafi do Senatu.
Wcześniej Izba odrzuciła poprawki Koła Poselskiego Razem, które zakładały m.in. wprowadzenie instytucji Rzecznika Prywatności przy RPO oraz obowiązek informowania osoby inwigilowanej po zakończeniu kontroli operacyjnej o tym, że było ona prowadzona.
Ustawa ujednolica zasady prowadzenia kontroli operacyjnej przez wszystkie służby do tego uprawnione, w tym m.in. Policję, Żandarmerię Wojskową i służby specjalne. Zwiększa również uprawnienia sądów do nadzoru nad działaniami służb w zakresie stosowania kontroli operacyjnej.
Najważniejsze zmiany to wprowadzenie obowiązku informowania sądu o wynikach kontroli operacyjnej po jej zakończeniu, a na jego żądanie również o przebiegu tej kontroli w trakcie jej trwania – sąd otrzymuje wtedy zebrane w toku kontroli materiały. Dotychczas takie uprawnienie kontrolne przysługiwało jedynie właściwemu prokuratorowi.
Kolejna zmiana to przyznanie sądowi i prokuratorowi uprawnienia do wydania w każdym czasie postanowienia o przerwaniu stosowania kontroli operacyjnej – po uzyskaniu informacji o przebiegu kontroli operacyjnej sąd i prokurator będą mogli postanowić o zakończeniu jej stosowania.
Ustawa wprowadza ponadto obowiązek informowania sądu, a nie jak dotychczas tylko prokuratora, o wykonaniu zarządzenia o zniszczeniu materiałów, których wykorzystanie w postępowaniu karnym jest niedopuszczalne. Wprowadzono również trzymiesięczny termin na wykonanie tej czynności.
Zgodnie z regulacją sąd będzie miał zapewniony dostęp do informacji o dokonaniu zniszczenia materiałów zgromadzonych w trakcie stosowania kontroli operacyjnej, które nie stanowią informacji potwierdzającej zaistnienie przestępstwa.
W ustawie zapisano też likwidację uprawnienia Inspektora Nadzoru Wewnętrznego MSWiA do stosowania kontroli operacyjnej. Według autorów regulacji takie uprawnienie uznano za nieproporcjonalne w sytuacji, gdy inspektor jest organem, przy pomocy którego szef resortu sprawuje nadzór nad podległymi służbami.
Regulacja wprowadza również obowiązek corocznego przekazywania Sejmowi i Senatowi informacji ministra i danych o stosowaniu kontroli operacyjnej przez Straż Graniczną i Służbę Ochrony Państwa – tak jak robią inne służby stosujące ten środek.
Projekt był konsekwencją ustaleń Zespołu Programowania Prac Rządu z 11 sierpnia 2025 r., który zobowiązał projektodawcę oraz właściwe resorty do wypracowania jednego, wspólnego projektu dotyczącego kontroli operacyjnej prowadzonej przez podległe służby.
Nowa ustawa ma wejść w życie po 30 dniach od dnia ogłoszenia. (PAP)
mchom/ agz/
