Zaobserwowaliśmy, że w Europie Środkowo-Wschodniej mamy do czynienia z dwiema transformacjami - opowiada podczas Konferencji Wall Street Adam Czyżewski z Orlenu.
Orlen przygotował analizę i zarysował w niej ścieżki transformacji energetycznej w 11 krajach Europy Środkowo-Wschodniej, które przystąpiły o UE po 2004 r. W analizie ujęte zostały także Niemcy i Austria jako kraje odniesienia.
Zaobserwowaliśmy, że w zasadzie mamy do czynienia z dwiema transformacjami w tym regionie. Jedna to zielona transformacja (technologie, regulacje), druga to transformacja bezpieczeństwa, czyli zmiana kierunków dostaw.
W raporcie przeanalizowaliśmy dwa scenariusze. 1. Scenariusz odzwierciedlający obecne obowiązujące i zadeklarowane polityki STEPS. 2. Scenariusz APS zadeklarowanych zobowiązań.
Scenariusz STEPS (Obecne Plany) zakłada redukcję udziału paliw kopalnych do 41% w 2050 r., wzrost OZE do 41% i atomu do 11%, natomiast scenariusz APS (Wyższe Ambicje) zakłada redukcję udziału paliw kopalnych do 14% w 2050, wzrost OZE do 62% i atomu do 20%.
W analizie szacuje się, że do 2050 r. całkowita podaż energii będzie się obniżać, dzięki postępującej elektryfikacji oraz stosowaniu bardziej efektywnych technologii.
Przeczytaj także
W zależności od scenariusza podaż energii (zużycie) spadnie od 20 do 26%. W 13 krajach objętych analizą moce zainstalowane w OZE wzrosną od 3,5 do 5 razy. Wzrost mocy OZE będzie wyższy w krajach CEE11 niż w Niemczech i Austrii.
Analiza przewiduje, że udział energii elektrycznej w transporcie wyniesie od 34 do 49% do 2050 r. Udział wodoru wyniesie od 2 do 13%. Większa rolę od wodoru pełnią biopaliwa – od 9 do 19%. Tymczasem Niemcy planują, że 100% samochodów osobowych do 2050 r. wyniesie 100%.
Udział ropy naftowej spadnie do poziomu od 52 do 13%.
Zużycie biopaliw w transporcie osiągnie najwyższy poziom w 2040 r. a następnie z postępującą elektryfikacją będzie spadać.
Dekarbonizacja w segmencie samochodów osobowych nastąpi prawdopodobnie znacznie szybciej i na większą skalę, niż w wypadku pojazdów ciężarowych.
Transformacja bezpieczeństwa ma dwa elementy. Przed wybuchem wojny w Ukrainie z Rosji trafiało do krajów CEE11 35% dostaw ropy. W I połowie 2023 r. było to 8%. Jeśli chodzi o gaz, przed wojną 61% z Rosji, w 2023 r. 12%.
Morze Bałtyckie będzie odgrywać kluczową rolę zarówno w kontekście zielonej, jak i bezpiecznej transformacji. Chodzi tu np. o morską energetykę wiatrową, energetykę jądrową (budowa elektrowni jądrowej w Polsce nad Bałtykiem).
