121 mld 875 mln zł wyniesie kwota potrzeb oświatowych w 2027 r., będzie wyższa o 6 mld 923 mln zł, tj. o 6 proc. w stosunku do 2026 r. Tzw. standard A - kwota na jednego ucznia, wyniesie ok. 10 252 zł - podało MEN w projekcie rozporządzenia ws. sposobu podziału kwoty potrzeb oświatowych 2026 r.
Projekt rozporządzenia ministra edukacji w sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego w roku 2027, trafił do konsultacji publicznych.
Od 1 stycznia 2025 r. obowiązują nowe zasady finansowania samorządów. Zgodnie z reformą, głównym źródłem dochodów samorządów stały się dochody podatkowe, a subwencje z budżetu państwa mają charakter uzupełniający. Wprowadzono pojęcie "potrzeb finansowych jednostki samorządu terytorialnego", które są elementem kalkulacyjnym do ustalenia subwencji z budżetu państwa. Zgodnie z nowymi przepisami, potrzeby finansowe jednostek samorządu terytorialnego to suma potrzeb: wyrównawczych, oświatowych, rozwojowych, ekologicznych i uzupełniających.
Kwota potrzeb oświatowych ma być ustalana co do zasady analogicznie jak wcześniej subwencja oświatowa, czyli w oparciu o kwotę z roku poprzedniego z uwzględnieniem zmiany zakresu realizowanych zadań oświatowych. Przy obliczaniu kwoty potrzeb oświatowych oświatowej są być brane pod uwagę dane z 15 czerwca roku poprzedzającego, czyli w przypadku obliczenia potrzeb oświatowych w 2027 r. z 15 czerwca 2026 r.
W ocenie środków regulacji (OSR) do projektu rozporządzenia ministra edukacji ws. sposobu podziału kwoty potrzeb oświatowych w 2027 r. podano, że kwota potrzeb oświatowych w 2027 r. wyniesie 121 mld 875 mln zł i jest ona wyższa w stosunku do kwoty potrzeb oświatowych na rok 2026 o 6 mld 923 mln zł, tj. o 6 proc. Łączna kwota potrzeb oświatowych w 2026 r. wynosi 114 mld 952 mln zł
Kwota potrzeb oświatowych, podobnie jak subwencja oświatowa, jest dzielona między samorządy według algorytmu określanego co roku przez ministra edukacji. Punktem wyjścia w algorytmie jest tzw. standard A, czyli kwota, jaką samorząd dostaje na jednego ucznia. Standard ten obłożony jest systemem wag (mnożników), dzięki którym kwota na jednego ucznia zmienia się zależnie od typu i specyfiki szkoły, placówki lub potrzeb ucznia. Do obliczania potrzeb oświatowych włączono też wszystkie przedszkolaki.
Standard A w 2027 r. - jak podano w uzasadnieniu do projektu rozporządzenia - szacuje się, że wyniesie około 10 252 zł. W stosunku do roku 2026, w którym finansowy standard A wynosił 9 717 zł, wzrośnie on o około 535 zł, tj. o 5,5 proc.
W projektowanym rozporządzeniu, w stosunku do rozporządzenia w sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych w 2026 r. przewidziano aktualizację wartości wskaźników zwiększających i zmniejszających w zakresie liczby uczniów szkół i placówek oraz wprowadzenia wskaźników dla wychowania przedszkolnego. Zaproponowano też wprowadzenie dodatkowego finansowania dla oddziału specjalnego w podmiocie leczniczym, zorganizowanego wyłącznie dla uczniów, wobec których sąd orzekł o zastosowaniu środka leczniczego w postaci umieszczenia w zakładzie leczniczym lub środka tymczasowego w postaci tymczasowego umieszczenia w zakładzie leczniczym.
W projekcie zaproponowano również zmiany polegające na wprowadzeniu dofinansowania funkcjonowania BCU, aktualizacji zawodów w wagach dotyczących szkół prowadzących kształcenie zawodowe, zwiększeniu wysokości środków naliczanych na uczniów oddziałów o profilu mundurowym, uwzględnieniu dodatkowego finansowania z tytułu ujednolicenia pensum nauczycieli praktycznej nauki zawodu, zróżnicowaniu dofinansowania szkół mistrzostwa sportowego, zmian w zakresie finansowania domów wczasów dziecięcych (DWD), wynikających z planowanego zniesienia tego rodzaju placówki w systemie oświaty od dnia 1 stycznia 2027 r., zmian w zakresie odpraw dla nauczycieli i zmianie sposobu liczenia wskaźnika zamożności przez zastąpienie przeliczeniowej liczby mieszkańców rzeczywistą liczbą mieszkańców.
W OSR podano też, że na podstawie danych statystycznych o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków i dzieci oraz etatów nauczycieli przyjętych do podziału kwoty potrzeb oświatowych w 2027 r. szacuje się, że podział kwoty 121 mld 875 mln zł na poszczególne rodzaje jednostek samorządu terytorialnego ukształtuje się następująco: gminy - 56 mld 302 mln zł (46 proc.), miasta na prawach powiatu - 44 mld 037 mln zł (36 proc.), powiaty - 20 mld 206 mln zł (17 proc.), województwa - 1 mld 330 mln zł (1 proc.).
Projektowane rozporządzenie ma wejść w życie z dniem 31 lipca 2026 r.(PAP)
dsr/ agz/
