Każdy właściciel psa lub kota prędzej czy później będzie musiał się zmierzyć z niezwykle trudną sytuacją, jaką jest jego pożegnanie. Jednak, poza tym, że jest to emocjonalnie przykre doświadczenie, to może być również dość kosztowne. Sprawdziliśmy, ile obecnie trzeba zapłacić za pochówek zwierzęcia.
W Polsce właściciel nie może legalnie pochować psa, kota czy innego zwierzęcia domowego w dowolnym miejscu, np. w lesie, parku czy na przydomowej działce. Zwłoki zwierząt są bowiem traktowane przez prawo jako materiał uboczny pochodzenia zwierzęcego i podlegają przepisom sanitarnym oraz weterynaryjnym. W praktyce legalne są trzy rozwiązania:
- przekazanie zwłok do utylizacji,
- kremacja w wyspecjalizowanym krematorium,
- pochówek na zarejestrowanym grzebowisku dla zwierząt.
Czy psa można pochować w ogródku?
Samodzielne zakopanie zwierzęcia - nawet na własnej posesji - formalnie może zostać uznane za naruszenie przepisów sanitarnych i środowiskowych. Problemem jest m.in. ryzyko skażenia gleby i wód gruntowych oraz kwestie epidemiologiczne. Choć w praktyce przepisy te bywają różnie interpretowane różnie przez samorządy, to jednak inspekcje weterynaryjne podkreślają, że zwierzęta domowe powinny trafiać do legalnych podmiotów zajmujących się kremacją lub utylizacją.
Według Głównego Inspektoratu Weterynarii padłe zwierzęta domowe są zaliczane do „ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego”, których sposób usuwania regulują przepisy sanitarne UE. Dlatego również lecznice weterynaryjne mają obowiązek zapewnienia zgodnego z przepisami odbioru zwłok zwierząt przez uprawnione firmy. Właściciel może zdecydować, czy wybiera standardową utylizację, czy odpłatną kremację indywidualną z możliwością późniejszego odbioru prochów.
Grzebowiska dla zwierząt także podlegają regulacjom. Ich prowadzenie wymaga m.in. zgody odpowiednich organów administracyjnych, spełnienia wymogów sanitarnych oraz zachowania odpowiednich odległości od zabudowań i ujęć wody. Dlatego legalne cmentarze dla zwierząt działają głównie na obrzeżach miast.
„Pies i kot to członkowie rodziny”
Tymczasem rynek usług pogrzebowych dla zwierząt domowych w Polsce rozwija się coraz bardziej dynamicznie, choć wciąż jeszcze pozostaje niszą. Właściciele coraz częściej decydują się na kremację, pochówek na cmentarzu dla zwierząt lub organizację symbolicznej ceremonii pożegnalnej.
– Segment pochówków dla zwierząt coraz bardziej przypomina rynek usług funeralnych dla ludzi, z silnym naciskiem na personalizację i emocjonalny charakter. Zmienia się bowiem podejście do naszych pupili, które są traktowane jak członkowie rodziny. To sprawia, że rośnie zainteresowanie usługami premium: ceremoniami pożegnalnymi, efektownymi urnami i nagrobkami, a nawet pamiątkową biżuterią – mówi Bankier.pl socjolog Maciej Domagała. – Taki rytuał pożegnania może być pomocny w poradzeniu sobie z bólem po stracie czworonożnego przyjaciela.
Coraz bardziej popularna kremacja
Coraz popularniejszą formą pochówku jest kremacja. W Polsce działa kilkadziesiąt wyspecjalizowanych krematoriów dla zwierząt, oferujących różne pakiety usług.
– Klienci coraz częściej wybierają kremację indywidualną, która umożliwia im zabranie prochów zwierzęcia do domu i ewentualne samodzielne ich pochowanie – mówi Bankier.pl Dariusz Ciaś z „Tęczowej Krainy” w Szczecinie. – Zauważyliśmy też, że właściciele coraz częściej korzystają z możliwości uroczystego pożegnania i obecności przy kremacji.
Ceny zależą głównie od masy zwierzęcia i rodzaju kremacji:
- kremacja zbiorowa: ok. 200–600 zł,
- kremacja indywidualna: ok. 700–1500 zł.
Niektóre krematoria oferują specjalne zniżki m.in. dla psów asystujących (nawet do 100 proc.) oraz psów, które pełniły służbę w policji, straży miejskiej, wojsku czy straży granicznej (około 25-50 proc.)
W cenie kremacji indywidualnej często uwzględniona jest pamiątkowa ramka z odciskiem łapki zwierzęcia oraz ekologiczna, kartonowa urna, przydatna do pochówku ziemnego.
Dodatkowo płatne mogą być:
- transport zwierzęcia (ok. 100–300 zł),
- urna (ok. 200 -700 zł),
- specjalna ceremonia pożegnalna (ok. 200-500 zł)
- pamiątki np. pamiątkowa ramka z odciskiem łapy czy biżuteria memorialna, w której znajduje się niewielka część prochów zmarłego zwierzęcia
Alternatywą dla kremacji są cmentarze dla zwierząt. W Polsce funkcjonuje kilkanaście legalnych nekropolii, głównie w dużych miastach i ich okolicach.
Koszty pochówku na cmentarzu dla zwierząt są wyższe niż samej kremacji i obejmują:
- wykupienie miejsca grzebalnego,
- przygotowanie mogiły,
- tabliczkę lub nagrobek,
- często także opiekę nad grobem przez określony czas.
Ceny zaczynają się od ok. 1500–2000 zł za indywidualny grób i mogą przekraczać tę kwotę w przypadku większych zwierząt lub bardziej rozbudowanych form upamiętnienia.
Specjalna ceremonia i nagrobek
Właściciele coraz częściej decydują się również na indywidualne pożegnania, przypominające mini-ceremonie pogrzebowe. Oferują je zarówno krematoria, jak i cmentarze dla zwierząt.
W ramach takich usług dostępne są m.in.:
- możliwość obecności właściciela przy kremacji,
- sala pożegnań,
- muzyka i symboliczne rytuały,
- certyfikaty i pamiątkowe urny.
Koszt ceremonii pożegnalnej to zwykle dodatkowe 200 – 500 zł do podstawowej usługi.
Coraz większą część rynku stanowią usługi dodatkowe:
- nagrobki granitowe i tablice pamiątkowe,
- kolumbaria dla urn,
- „ogrody pamięci” i specjalne miejsca symbolicznego pochówku.
Koszty nagrobków wahają się od kilkuset do nawet ponad 1000 zł, w zależności od materiału i formy wykonania.
Popularne pamiątki po zwierzętach
Wraz z rozwojem rynku rośnie segment produktów memorialnych. Obejmuje on:
- biżuterię z prochami lub ich symboliczną częścią,
- odciski łap w gipsie lub żywicy,
- ramki i kapsuły pamięci,
- personalizowane urny i miniaturowe nagrobki domowe.
Ile kosztuje pochówek zwierzęcia?
Szacuje się, że całkowity koszt pożegnania zwierzęcia w Polsce może wynosić od ok. 200–400 zł (kremacja zbiorowa) do ponad 2000 zł w przypadku pochówku indywidualnego z nagrobkiem i dodatkowymi usługami. Wiele wskazuje na to, że segment ten będzie nadal rósł wraz ze wzrostem liczby zwierząt domowych oraz zmieniającym się podejściem społecznym do ich roli w rodzinie.
