Zakończyła się pierwsza część podpisywania kontraktów na sprzęt wojskowy w ramach unijnego programu SAFE; do polskich zakładów trafi ok. 120 mld zł na wozy bojowe, artylerię czy sprzęt informatyczny. Następnym etapem będą zakupy dokonywane wspólnie z zagranicznymi partnerami.
Program SAFE przewiduje ok. 43,7 mld euro dla Polski w formie europejskich pożyczek, które mogą zostać wydane na inwestycje w obronność, przede wszystkim na sprzęt dla Wojska Polskiego; część kwoty, która pierwotnie miała zostać przekazana na potrzeby służb podległych MSWiA, ma trafić do nich ze środków MON, które zostaną uwolnione dzięki kontraktom z SAFE.
Z końcem maja sfinalizowano pierwszy etap programu, w którym państwa podpisywały kontrakt z SAFE w ramach tzw. single procurement, czyli tylko na potrzeby własnych sił zbrojnych. W przypadku Polski na tego typu zakupy przeznaczona została większość środków - ok. 120 mld z ponad 180 mld zł. W ciągu ostatnich kilku dni odpowiadająca za zakupy sprzętu dla Wojska Agencja Uzbrojenia podpisała szereg umów z polskimi producentami.
Część z nich to umowy na nowy sprzęt, a część - refinansowanie zawartych już wcześniej kontraktów, co pozwala na uwolnienie środków MON i np. przeznaczenie ich na potrzeby innych służb. Warunkiem finansowania z SAFE jest m.in. termin dostaw zakontraktowanego sprzętu do 2030 roku.
Ze 120 mld zakontraktowanych z polskim przemysłem ok. połowę otrzyma podkarpacka Huta Stalowa Wola, gdzie w sobotę delegacja rządowa m.in. z wicepremierem, szefem MON Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem, pełnomocniczką rządu ds. SAFE Magdaleną Sobkowiak-Czarnecką i szefem AU gen. Arturem Kuptelem podpisała szereg umów.
Umowy te obejmują m.in. dostawy 146 bojowych wozów piechoty Borsuk - czyli pojazdu, który ma w przyszłości stać się jednym z podstawowych pojazdów opancerzonych polskiej armii, 96 armatohaubic Krab oraz 64 samobieżnych moździerzy Rak, zbudowanych na podwoziach transporterów Rosomak.
HSW dostarczy do wojska także 1000 wozów amunicyjnych, dowodzenia i łączności dla wyrzutni rakiet Homar-K (czyli koreańskich wyrzutni K239 na podwoziach Jelcza), a także setki sztuk sprzętu towarzyszących dla pochodzących z Korei Południowej haubic K9PL. Złożone zamówienia obejmują także n.in. systemy minowania narzutowego Baobab-K oraz wozy dowodzenia na podwoziu 4x4.
Z kolei zakłady Rosomaka w Siemianowicach Śląskich mają dostarczyć 30 wozów ewakuacji medycznej oraz 18 wozów dowodzenia na platformie KTO Rosomak. Osobny kontrakt, warty ponad 13 mld, został zawarty z konsorcjum PGZ-Amunicja; zakłada dostawę setek tysięcy sztuk amunicji artyleryjskiej kalibru 155 mm, która powstanie w działających w tej branży spółkach Polskiej Grupy Zbrojeniowej.
Bydgoska Belma ma natomiast dostarczyć do wojska m.in. Systemy Sterowanych Ładunków Wybuchowych Jarzębina-S, miny przeciwpancerne, przeciwtransportowe i kasety minowe ISM z minami narzutowymi MN-123; zawarte w Bydgoszczy w piątek umowy opiewają łącznie na ok 2 mld zł.
Pierwsze umowy finansowane z programu SAFE podpisano w czwartek w południe w Dowództwie Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni w podwarszawskim Legionowie. Dotyczyły one dostaw przez polskie firmy na potrzeby Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni: postkwantowego szyfratora IP od firmy Enigma, systemu kryptograficznego wysokiego zaufania od Krypton Polska, systemu bezpiecznej wymiany danych od Filbico oraz mobilnego laboratorium cyberbezpieczeństwa od firmy Media sp. z o.o. Umowy na sprawy cyberbezpieczeństwa opiewają na ok. 3 mld zł.
Wojsko otrzyma też tzw. Średnie Terminale Satelitarne - 157 dostarczonych przez firmę GISS kosztować będzie ok. 2,4 mld zł netto. Żołnierze pododdziałów rozpoznawczych, otrzymają z kolei nowe rozpoznawcze transportery opancerzone Kleszcz, które współpracować będą z czołgami K2; dostarczy je firma AMZ Kutno za ok. 570 mln zł netto.
Kolejne dotyczą m.in. sprzętu dla żołnierzy - za ok. 740 mln zł do wojska trafi ponad 300 tysięcy hełmów HBT-02, produkowanych przez firmę Makspol, a za kolejne ok. 720 mln zł - kilkadziesiąt zintegrowanych kamizelek kuloodpornych KKZ-01.
Jeżeli chodzi o Marynarkę Wojenną, to w ramach SAFE podpisano umowę finansującą budowę w stoczni Remontowej Shipbuilding S.A dwóch okrętów hydrograficznych, wartych ok. półtora miliarda zł.
Także prywatna Grupa WB, znana m.in. z produkcji różnego rodzaju bezzałogowców, będzie mogła liczyć na środki z SAFE. Umowy z WB obejmują dostawy ponad 400 zestawów amunicji krążącej Warmate, 12 bateryjnych modułów ogniowych bezzałogowych systemów poszukiwawczo-uderzeniowych Gladius oraz 190 zestawów bezzałogowców FlyEye dla potrzeb wojsk operacyjnych i Wojsk Obrony Terytorialnej. Wszystkie umowy z WB warte są ok. 12 mld zł.
Wisła, Narew i nowe tankowce. Umowy za 120 mld zł podpisane
Łącznie od czwartku do soboty - jak przekazała w sobotę Sobkowiak-Czarnecka - podpisano 62 kontrakty na 120 mld zł; część z nich, np. na elementy systemów przeciwlotniczych Wisła i Narew czy systemy meteorologiczne dla artylerii, została podpisana przez przedstawicieli AU i przemysłu w Warszawie.
Zakontraktowany sprzęt ma sukcesywnie trafiać do wojska do 2030 roku. W najbliższych miesiącach zaplanowano jeszcze podpisanie umów z państwami partnerskimi, wśród których przedstawiciele rządu wymieniają państwa skandynawskie, Grecję, czy Kanadę, która jako jedyne państwo spoza UE dołączyła do programu SAFE. Przedstawiciele MON zapowiadali też, że wśród umów, które zostaną zawarte z zagranicznym europejskim przemysłem znajdą się tylko kontrakty na taki sprzęt, który nie mógłby powstać w Polsce.
Takim kontraktem, który był zapowiadany w ramach SAFE, jest m.in. zamówienie na powietrzne tankowce, pozwalające na tankowanie innych samolotów w powietrzu, kluczowe dla zdolności polskich Sił Powietrznych.
Łącznie unijny program SAFE przewiduje 150 mld euro do rozdysponowania między państwa w nim uczestniczące; Polska z przyznaną pulą 43,7 mld euro jest jego największym beneficjentem. W piątek premier Donald Tusk informował, że na polskiego konto zarządzane przez Bank Gospodarstwa Krajowego trafiła pierwsza zaliczka wysokości ponad 6 mld euro.
Efekt mnożnikowy nowych wydatków z SAFE powinien być względnie silny
Efekt mnożnikowy nowych wydatków w ramach programu SAFE powinien być względnie silny, ponieważ kapitał i zamówienia zaczynają płynąć do obszarów, które dotąd pozostawały poza głównym nurtem wzrostu gospodarczego - ocenił wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju, Mikołaj Raczyński.
"Wpływ programu SAFE na polską gospodarkę może okazać się istotnie większy, niż zakładają dziś prognozy. Efekt mnożnikowy nowych wydatków powinien być względnie silny, ponieważ kapitał i zamówienia zaczynają płynąć do obszarów, które dotąd pozostawały poza głównym nurtem wzrostu gospodarczego" - napisał na platformie X Raczyński.
"Skorzystać powinny nie tylko firmy zbrojeniowe, ale również hutnictwo, przemysł stalowy, maszynowy, chemiczny czy logistyka" - dodał.
(PAP)
