Który projekt ustawy jest lepszy – pół na pół, czy jeden do dwóch?
Obywatelski projekt ustawy złożony w sejmie w grudniu 2009 roku zakładał umieszczanie na listach wyborczych liczby kobiet nie mniejszej, niż liczba mężczyzn. W praktyce oznacza to parytet 50 proc., a nawet więcej – nie przewiduje się bowiem żadnych ograniczeń odgórnych, partię mogą reprezentować same kobiety.
Posłanka Platformy Obywatelskiej, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz zaproponowała 30 proc. Przeciwnicy parytetów protestują tak samo przeciwko jednej jak i drugiej ustawie, zwolennicy mogą wyrażać swoje niezadowolenie względem zapewnienie kobietom tylko jednej trzeciej miejsc na listach wyborczych. Spory trwają, a tak naprawdę statystyki wskazują na to, że wprowadzenie w życie pomysłu PO wcale wiele nie zmieni.
Wykresy: członkowie Senatu RP wg płci, członkowie Sejmu RP według płci, stan na rozpoczęcie kadencji (2007).
Źródło: opracowanie własne na podstawie www.sejm.gov.pl, www.senat.gov.plByć może do idealnego stanu nie brakuje wiele. Według stanu na rozpoczęcie VII kadencji sejmu, kobiety zajmują 20,43 proc. miejsc, sprawując 94 mandaty. W senacie odsetek ten jest niższy, to 8 proc., ale na przykład w czasie trwania V kadencji jego członkiniami były 23 kobiety (23 proc.). Odsetek pań w reprezentacjach poszczególnych partii to m. in, PiS – 20,48 proc., PO – 22,97 proc., PSL – 3,23 proc. W projektach ustawy o ordynacji wyborczej ważne jest to, że postulują o przywileje dla kobiet na listach wyborczych, co nie jest równoznaczne z gwarancją sprawowania funkcji, o którą się ubiegają. Dlatego 30 proc. kobiet na liście wyborczej nie będzie równe 30 proc. kobiet na określonych stanowiskach.
Wykresy: członkowie Senatu RP wg ugrupowań i płci, członkowie Sejmu RP wg ugrupowań i płci, stan na rozpoczęcie kadencji (2007).
Źródło: opracowanie własne na podstawie www.sejm.gov.pl, www.senat.gov.plJaka praca, taka płaca – czy na pewno?
Czy istnieją skutki wprowadzenia parytetów, które byłyby dostrzegalne w świecie biznesu? Dyskryminacja kobiet w pracy to przede wszystkim dyskryminacja płacowa – kobiety przeciętnie zarabiają nawet do 1000 zł mniej niż mężczyźni na tych samych stanowiskach (dane z roku 2009, źródło: wynagrodzenia.pl).
Badania z 2007 roku pokazały z kolei nie tylko ogromne różnice w wysokościach wynagrodzeń, 30 proc., 40 proc., czasem nawet większe niż 50 proc. Kobiety również rzadziej mogą korzystać z dodatkowych świadczeń, służbowy komputer dwa razy częściej dostają mężczyźni, podobnie telefon komórkowy, czy służbowy samochód.
Dyskryminacja płacowa związana jest również z bezrobociem, wśród kobiet wyższym niż wśród płci przeciwnej, dodatkowo często długotrwałym i bez szans na znalezienie zatrudnienia. Nie trudno dopatrzeć się tu związku z tradycyjnym, patriarchalnym modelem rodziny. Mija już czas kobiet zamkniętych w kuchni, tylko wychowujących dzieci i zajmujących się domem, ale nie znaczy to, że te obowiązki przejęli mężczyźni. W I kwartale 2010 roku urodziło się 111 tys. dzieci, na urlop tacierzyński udało się niecałe 2,5 tys. ojców.
Dzieci do żłobków i przedszkoli, kobiety do pracy i do polityki
Magdalena Środa powiedziała o parytetach: ”To rozwiązanie przejściowe, lek na chorą sytuację. Trzy, cztery kadencje wystarczą, by w kraju całkowicie zmieniła się kultura polityczna, myślenie kobiet i priorytety. Bo teraz jest tak, że ustawa o żłobkach i przedszkolach leży w sejmie już trzeci rok i "nie daje się jej uchwalić". Za to ustawę hazardową dało się przepchnąć w 48 godzin. Sejm z dużą reprezentacją kobiet na pewno działałby inaczej.”
Gdyby przyjąć to za pewnik, czyli wyjść z założenia, że parytety mają za pomocą rozsądnie prowadzonej polityki poprawiać sytuację Polek, zadbanie o system opieki nad dziećmi przyczyni się do tego najsilniej. O ile każdy inny pozytywny skutek, czyli kruszenie szklanych sufitów czy budzenie w kobietach ambicji i aspiracji to procesy długotrwałe, w pewnym sensie trudne do zmierzenia miarami ekonomistów, tak nowe żłobki, przedszkola – to już konkrety.
Więcej miejsc gwarantujących opiekę nad dziećmi, a tym samym wyręczenie matek, to więcej pracujących kobiet. Nie jest to oczywiście zależność liniowa, ale można przyjąć to za pewną prawidłowość. Krótszy okres w życiu kobiety przeznaczony wyłącznie na opiekę nad dzieckiem przekłada się na zmniejszanie zwłaszcza długotrwałego bezrobocia. Im dłużej bez pracy, tym trudniej do niej wrócić, im krócej – tym bezpieczniej i atrakcyjniej dla pracodawcy. Dłuższy staż to z kolei większe doświadczenie, kwalifikacje - większe szanse na awans, a także wyższa emerytura.
Czy w sferze biznesu parytety mogą zaoferować coś więcej? Bezpośrednio raczej nie, chyba że wzorem Norwegów powołano by kobiety do zarządów spółek akcyjnych i przedsiębiorstw z udziałem skarbu państwa. Norweskie prawo przewiduje, że kobiety muszą zajmować w nich przynajmniej 40 proc. miejsc.
Parytet lekiem na całe zło?
Pozytywna dyskryminacja, czyli uprzywilejowanie kobiet w polityce ma je aktywizować. Aktywizacja taka nie może odbyć się inaczej, niż poprzez zdjęcie z matek i żon części ich obowiązków. By przejęli je mężowie, potrzebna rewolucja kulturowa, żeby przejęło państwo - przyjazne prawo, ułatwiające zakładanie placówek opieki nad dziećmi. Skoro więc odciążenie płci pięknej będzie skutkowało zwiększoną aktywnością w polityce, czy życiu społecznym, to dlaczego zaczynać od końca, od parytetów? Najpierw ustawy regulujące sprawę żłobków, przedszkoli, potem już wystarczy poczekać, a kobiety same zaczną angażować się w politykę.
Z drugiej strony argument przemawiający za parytetami, to opieszałość obecnej władzy. Gdyby panie miały więcej do powiedzenia, ustawy zostałyby teoretycznie szybciej wprowadzone w życie. Pytanie tylko, czy parytetowy rząd mógłby rządzić faktycznie "lepiej", niż ten zmaskulinizowany?
Katarzyna Jeznach
Bankier.pl
k.jeznach@firma.bankier.pl
Zobacz też:
» 10 wskazówek, jak nie powinno wyglądać CV
» Gap year w dwa miesiące - zrób sobie przerwę
» Pierwsza praca może zaczekać
» 10 wskazówek, jak nie powinno wyglądać CV
» Gap year w dwa miesiące - zrób sobie przerwę
» Pierwsza praca może zaczekać
Źródło:
