Przestępcy nie zwalniają tempa. Lawinowo rośnie liczba transakcji oszukańczych z wykorzystaniem przelewów – informuje Narodowy Bank Polski. W pierwszym kwartale 2022 r. takich incydentów odnotowano o 50 proc. więcej niż w ostatnich trzech miesiącach ubiegłego roku. Istotnie wzrosła liczba oszustw dokonywanych przez aplikacje.
Narodowy Bank Polski co kwartał publikuje raport na temat transakcji oszukańczych dokonywanych m.in. za pomocą kart płatniczych czy przelewów. Najnowsze opracowanie obejmuje dane za I kwartał 2022 r. Nie wszystkie wnioski płynące z lektury raportu są optymistyczne. Okazuje się bowiem, że o ile spadła liczba tzw. fraudów dokonywanych za pomocą kart, to mocno wzrosła liczba transakcji oszukańczych z wykorzystaniem polecenia przelewu. Może to świadczyć o zmieniających się upodobaniach przestępców – coraz chętniej atakują użytkowników bankowości elektronicznej.
W wielu przypadkach dane, które wyłudzają od nas oszuści, służą potem do zaciągania kolejnych zobowiązań – pożyczek, kredytów ratalnych, chwilówek, umów na telefon komórkowy. Każda taka operacja wiąże się zazwyczaj ze sprawdzeniem danych w Biurze Informacji Kredytowej (BIK).
I tu z odsieczą przychodzą Alerty BIK. Dzięki nim przy każdej próbie sprawdzenia naszych danych otrzymamy wiadomość SMS oraz e-mail, co w przypadku nieuprawnionego użycia naszych danych pozwoli na szybką reakcję (w alercie pojawi się nazwa instytucji, która dokonuje sprawdzenia) i uniknięcie późniejszych kłopotów.
Teraz użytkownicy Bankier.pl mogą skorzystać z dodatkowej zniżki na alerty BIK.
Co trzeba zrobić?
- Wejść na stronę https://oferta.bankier.pl/bik-rabat.
- Wprowadzić swój adres email i zaakceptować regulamin.
- Po otrzymaniu wiadomości potwierdzić adres e-mail.
- Na podany adres mail prześlemy link do wniosku (przy pomocy którego uruchomisz Alerty BIK) oraz kod rabatowy niezbędny do obniżenia ceny. Pierwszych 50 osób otrzyma rabat 50% (12 zł), a kolejnych 200 osób 30% (7,20 zł).
Aktywowanie Alertów BIK wymaga rejestracji na bik.pl wraz z potwierdzeniem tożsamości (z którym wiąże się przelew 1 zł). BIK musi być pewien, że wysyła alerty osobie, której dotyczą.
Coraz więcej oszustw „na przelew”
Jak czytamy w raporcie, w pierwszym kwartale odnotowano ponad 18 tys. przestępstw z wykorzystaniem przelewów. Jest to wzrost o 50 proc. w porównaniu do IV kwartału 2021 roku (wówczas było ich 12 tys.). Jeszcze większą różnicę zauważymy, jeśli porównamy dane rok do roku. W pierwszym kwartale 2021 r. oszustw z wykorzystaniem przelewów było jedynie 4 tys.
Wraz ze wzrostem liczby przestępstw wzrosła też wartość transakcji oszukańczych – o 32 proc. W pierwszym kwartale 2022 r. wyniosła ona blisko 54 mln zł. Dla porównania kwartał wcześniej było to 41 mln, a rok wcześniej – 22,5 mln. Średnia wartość oszukańczego polecenia przelewu wynosiła 2 982 zł.
Rośnie "popularność" oszustw dokonanych w aplikacjach
Ponad połowa wszystkich oszustw z wykorzystaniem przelewów (57 proc.) dokonana została za pomocą aplikacji mobilnych. Na drugim miejscu znalazły się przeglądarki internetowe – 42 proc. Najmniej, bo jedynie 0,1 proc., oszustw „przelewowych” dokonano przez telefon.
„Z informacji uzyskanych z sektora bankowego wynika, że transakcje oszukańcze realizowane za pośrednictwem polecenia przelewu są najczęściej wynikiem infekowania komputera przez złośliwe oprogramowanie, wyłudzenia danych od klienta za pomocą manipulacji, tj. różnych metod phishingu lub przejęcia przez przestępców kontroli nad komputerem klienta” – czytamy w raporcie NBP.
Przeczytaj także
Spadek transakcji oszukańczych kartami
Nieco bardziej optymistyczne dane płyną z sekcji poświęconej kartom płatniczym. Z danych NBP wynika bowiem, że w I kwartale 2022 r. spadła liczba oszustw kartowych. Z danych przekazanych przez banki wychodzi, że dokonano ponad 59,9 tys. operacji oszukańczych kartami płatniczymi na kwotę niespełna 17,3 mln zł, co oznacza spadek w stosunku do poprzedniego kwartału w zakresie liczby o 3,1 proc. oraz spadek w zakresie wartości o 18,8 proc. NBP podkreśla, że skala oszustw z użyciem kart płatniczych była nadal niewielka w porównaniu do całości obrotu kartami płatniczymi, stanowiąc – według danych z banków – tylko 0,003 proc. liczby i 0,007 proc. wartości wszystkich transakcji.
Z informacji przekazanych przez banki wynikało, że w I kwartale 2022 r. pod względem liczby dominowały oszustwa w kategorii Inne. Banki przekazują tu informacje o transakcjach dokonanych z wykorzystaniem danych karty bez jej fizycznej obecności. Stanowiły one 69,3 proc. ogółu oszustw i odnotowano je w 41 555 przypadkach na łączną kwotę 11 266 166 zł. Średnia wartość transakcji oszukańczej w tej kategorii wynosiła 271,1 zł i zmalała o 18,3 proc. w stosunku do poprzedniego kwartału.
Z kolei z danych przekazanych przez agentów rozliczeniowych wynika, iż w I kwartale 2022 r. odnotowano ponad 10,5 tys. operacji oszukańczych dokonanych kartami płatniczymi na kwotę blisko 6,1 mln zł, co w stosunku do poprzedniego kwartału oznacza wzrost liczby o 24,5 proc. i wartości o 27,0 proc. W tym przypadku widoczny jest wzrost, ale analitycy NBP zwracają uwagę, że 84 proc. transakcji oszukańczych dokonano kartami wydanymi poza Polską.
Bank centralny zaznacza przy tym, że dane od agentów rozliczeniowych nie obejmują transakcji dokonywanych w bankomatach kartami skradzionymi lub kartami sfałszowanymi oraz transakcji oszukańczych dokonanych poza granicami kraju kartami wydanymi w Polsce. Z kolei dane z banków nie obejmują transakcji oszukańczych dokonanych w Polsce kartami wydanymi w innych krajach.
