W pierwszym kwartale tego roku na rynku fuzji i przejęć odnotowano w Polsce 53 transakcje - największa przekroczyła 4 mld zł. Do akcji coraz śmielej wkracza Azja, ale także i polskie firmy mają na koncie spektakularne przejęcia - wynika z raportu przygotowanego przez Navigator Capital & FORDATA.
Najnowszy Raport M&A Index Poland, podsumowujący dynamikę polskiego rynku fuzji i przejęć w pierwszym kwartale 2017 roku, pokazuje, że w tym czasie odnotowano 53 transakcje. Jest to o 5% mniej niż kwartał wcześniej, ale to równocześnie o 15% więcej niż w analogicznym kwartale 2016 roku.
Miliardowe transakcje
W pierwszych trzech miesiącach tego roku odnotowano pięć transakcji powyżej 100 tys. euro. To o jedną mniej niż w kwartale poprzednim. Ale wśród nich aż dwie przekroczyły miliard złotych - zauważa Alicja Kukla-Kowalska z FORTDATA.
Największą transakcją było trzecie przejęcie sieci sklepów Żabka i Fresh. Największa w Polsce sieć sklepów typu convenience została sprzedana tym razem funduszowi CVC Capital Partners za 4,3 mld zł (1 mld euro) i była to największa transakcja w historii polskiego rynku handlu detalicznego oraz największa transakcja wyjścia z inwestycji przez fundusz private equity w Polsce - wynika z raportu.
| Wybrane transakcje na rynku fuzji i przejęć w Polsce w I kwartale 2017 r. | ||||
|---|---|---|---|---|
| Data | PRZEJMOWANY | KUPUJĄCY | SPRZEDAJĄCY | WARTOŚĆ |
| 16 stycznia | FFiL Śnieżka (biznes farb proszkowych) | Teknos | FFiL Śnieżka | Nie ujawniono |
| 20 stycznia | Torf Corporation Fabryka Leków TOŁPA (70% udziałów) | Resource Partners | Wojciech Piasecki N | Nie ujawniono |
| 31 stycznia | Polimex-Mostostal | Enea, Energa, PGE, PGNiG Technologie | (emisja akcji) | 300 mln |
| 2 lutego | Departament Usług Elektronicznych Kolporter (ZCP) | Centrum Rozliczeń Elektronicznych Polskie ePłatności | Kolporter | Nie ujawniono |
| 20 lutego | Multicycle | Kross | spółka w stanie likwidacji | Nie ujawniono |
| 21 lutego | Żabka Polska | CVC Capital Partners | Mid Europa Partners | ok. 4,3 mld |
| 24 lutego | Sequoia (56% udziałów) | Grupa Maspex | J. Wypych A. Pakieła-Rajtkowska | Nie ujawniono |
| 10 marca | iAlbatros Poland | Sodexo Mobility and Expense Limited | iAlbatros Group | 193 mln |
| 17 marca | Konsalnet | China Security & Fire | Value4Capital | ok. 470 mln |
| 20 marca | Legia Warszawa (40% udziałów) | Dariusz Mioduski | B. Leśnodorski M. Wandzel | ok. 38 mln |
| Źródło: Raport M&A Index Poland Navigator Capital & FORDATA | ||||
Największa transakcja pierwszego kwartału przypadła na krajowego nowicjusza. Fundusz CVC Capital Partners tym samym zrobił na polskim rynku swoją drugą inwestycję. Pierwszą było nabycie PKP Energetyka. A dotychczasowy właściciel Żabki, fundusz Mid Europa Partners, w 2011 roku przejął sieć sklepów za 400 mln euro od funduszu Penta.
Drugą największą transakcją na rynku przejęć w pierwszym kwartale 2017 roku było nabycie ENGIE Energia Polska przez Eneę. Wartość tego zakupu przekroczyła również 1 mld zł i wyniosła ok 1,3 mld zł.
Możliwe dalsze przejęcia w handlu
- Wydaje się, że w najbliższym okresie możemy być świadkami kilku dużych transakcji dalszej konsolidacji sektora handlu detalicznego w Polsce. Będzie obejmować przede wszystkim lokalne sieci detaliczne średniej wielkości jak na standardy krajowego rynku fuzji i przejęć - wnioskuje Jan Kospin, Dyrektor w departamencie fuzji i przejęć w Navigator Capital Group.
Wiele funduszy zaangażowanych jest kapitałowo w takie sieci handlowe, jak Dino, Mila, SPS Handel Bać-Pol, Spar Polska czy Zielony Market. Jak zauważa Jan Kospin, w związku z określonymi horyzontami inwestycyjnymi funduszy private equity należy się spodziewać systematycznego wychodzenia z inwestycji przez fundusze w kolejnych latach.
Brak sztafety pokoleń
Coraz większą rolę po stronie sprzedającej w Polsce odgrywają inwestorzy prywatni. W pierwszym kwartale 2017 roku ich udział tu wyniósł 53%. Tak wysoki odsetek inwestorów prywatnych w liczbie transakcji bardzo często wynika ze sprzedaży firm rodzinnych.
Może mieć na to wpływ wiele czynników, m.in. brak chętnych sukcesorów, którym można by przekazać prowadzenie firmy. Może to być także niepewność otoczenia rynkowego oraz regulacyjnego, które bardzo często są właśnie impulsem do sprzedaży swoich firm przez właścicieli.
- Wydaje się, że podaż biznesów wynikająca z braku sukcesorów będzie się systematycznie nasilać. Będzie ona wynikiem wejścia w przedział wiekowy 60-70 lat przez coraz liczniejszą grupę przedsiębiorców, którzy rozpoczynali działalność biznesową na początku lat 90. W związku z tym należy przewidywać, że najbliższe lata będą obfitować w transakcje, w których celami inwestycyjnymi będą firmy rodzinne - zauważa Jan Kospin z Navigator Capital Group.
Azja przejmuje
Nie tylko silne zaplecze kapitałowe, ale także umocnienie juana w ostatnim czasie pomagało chińskim inwestorom we wchodzeniu na rynek polski. Dla inwestorów z dalekiej Azji Polska stanowi także pewnego rodzaju punkt do kolejnych inwestycji, zarówno w Unii Europejskiej, jak i w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, co sugeruje zwiększenie aktywności chińskich inwestorów także w przyszłych latach.
W ostatnim czasie na polskim rynku odnotowano dwie duże transakcje z udziałem chińskich inwestorów. W 2016 r. za 123 mln euro spółka China Everbright International Limited kupiła od funduszu private equity Abris Capital większościowy pakiet w spółce Novago, jednego z liderów krajowych podmiotów działających w branży przetwarzania odpadów.
A w tym roku China Security & Fire kupił za 110 mln euro od funduszu private equity Value4Capital akcje Konsalnet Holding, wiodącej firmy w branży ochroniarskiej w Polsce. Jak zauważa Jan Kospin, w kontekście nowych regulacji należy sądzić, że branża ochrony w Polsce ma potencjał konsolidacyjny.
Polskie firmy też przejmują
Ale nie tylko chińscy inwestorzy coraz śmielej pozwalają sobie na zagraniczne zakupy. Także polskie przedsiębiorstwa zaczynają przejmować zagraniczne spółki. W marcu tego roku Grupa Selena przejęła większościowy pakiet udziałów spółki Uniflex, lidera włoskiego rynku uszczelniaczy akrylowych - wynika z raportu.
Natomiast miesiąc wcześniej największy polski producent rowerów Kross przejął aktywa w holenderskiej spółki Multicycle, specjalizującej się w produkcji miejskich wysokiej klasy rowerów elektrycznych oraz rowerów premium. Wartości przejęcia nie ujawniono.
Jak podkreślają autorzy raportu, wysoka dynamika PKB oraz poprawa prognoz PKB na 2017 rok, niskie stopy procentowe w Polsce, które umożliwiają inwestorom relatywnie tanie pozyskiwanie kapitału pod dalsze akwizycje, przy założeniu braku negatywnych zdarzeń polityczno-gospodarczych powinny sprawić, że liczba transakcji na krajowym rynku fuzji i przejęć będzie od kilku do kilkunastu procent wyższa niż w 2016 roku.
