W VI sekcji Kanału Gliwickiego stężenie złotej algi wzrosło w ciągu kilku dni z 30 mln do 270 mln osobników na litr wody - podał Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach. Wody Polskie w Gliwicach poinformowały PAP we wtorek, że dotychczas nie odnotowano śnięcia ryb.
Złota alga (Prymnesium parvum) to glon, którego zakwity są toksyczne. Naukowcy uznali ją za bezpośrednią przyczynę katastrofy ekologicznej na Odrze w 2022 r., kiedy doszło do masowego śnięcia ryb, małży, ślimaków i innych organizmów skrzelodysznych. Doprowadziła również do masowego śnięcia w zbiorniku Dzierżno Duże w 2024 r.
Łukasz Adamczyk z biura prasowego Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach przekazał we wtorek, że stężenie złotej algi w VI sekcji Kanału Gliwickiego – w Porcie Gliwice – to 270 mln osobników na litr wody. Przed weekendem badania wskazywały na 30 mln osobników. W poprzednich latach przekraczało nawet 400 mln osobników.
– Zgodnie z rekomendacjami międzyresortowego zespołu ds. Odry (zebranie odbyło się we wtorek - PAP) zwiększona ma zostać liczba punktów poboru próbek wody – poinformował Łukasz Adamczyk.
Rzeczniczka Wód Polskich w Gliwicach Linda Hofman podkreśliła, że utrzymane zostają działania prewencyjne, które mają zapobiec śnięciu ryb. To zatrzymanie przepływu wód w dół z VI i V sekcji Kanału Gliwickiego oraz wstrzymanie śluzowania na śluzach Łabędy i Dzierżno.
– To co dla nas najistotniejsze, to dotychczas nie odnotowaliśmy śnięcia ryb. Niezmiennie prowadzimy regularne patrole kontrole od strony lądu i od strony wody – zapewniła Linda Hofman.
Wojewoda śląski Marek Wójcik wcześniej zapowiedział, że służby są gotowe, aby w razie konieczności użyć nadtlenku wodoru (H2O2), który skutecznie zwalcza złotą algę.
W 2024 r. na Kłodnicy przeprowadzono eksperyment neutralizacji złotej algi przy użyciu nadtlenku wodoru. Według raportu Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego spowodował on spadek liczebności złotej algi o ponad 90 proc.
Naukowcy nie odnotowali negatywnego wpływu tlenku wodoru - stosowanego w odpowiednim stężeniu - na florę i faunę rzeki.
Rozwojowi złotej algi w Kanale Gliwickim sprzyja połączenie kilku czynników. To m.in. stagnacja wód, ich nagrzewanie podczas upałów oraz wysoki poziom zasolenia.
Najwyższa Izba Kontroli w 2025 r. wykazała, że w latach 2020-2023 kopalnie na terenie woj. śląskiego wprowadzały do dorzecza Odry i Wisły średnio 183 mln metrów sześciennych wód dołowych rocznie. Oszacowano, że to około 1,5 mln ton soli (chlorków i siarczanów) rocznie.
W kontrolowanym okresie średnie zasolenie wód wprowadzanych do rzek przez kopalnie węgla kamiennego w woj. śląskim wynosiło 8 promili i było wyższe niż w Morzu Bałtyckim (ok. 7 promili), a w niektórych próbkach wyższe niż zasolenie wód oceanicznych (ok. 35 promili) lub Morza Śródziemnego (ok. 39 promili).
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi nabór na pilotaż innowacyjnych technologii odsalania wód kopalnianych. Testy przemysłowe mają odbyć się na wodach jednej ze spółek górniczych z woj. śląskiego. W 2026 r. MKiŚ poprzez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zamierza przeznaczyć na ten cel ok. 68 mln zł. (PAP)
pato/ pad/
