Lutowa inflacja najniższa od blisko 2 lat. Ale marcowa będzie znacznie wyższa

Luty przyniósł delikatne wyhamowanie inflacji CPI w Polsce. W skali roku ceny dóbr konsumpcyjnych rosły najwolniej od marca 2024 roku. Niestety wiemy już, że marcowa inflacja będzie wyraźnie wyższa od lutowej.

W lutym 2026 roku indeks cen towarów i usług konsumpcyjnych (czyli CPI) był o 2,1% wyższy w porównaniu z analogicznym miesiącem ubiegłego roku – wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego. Był to najniższy odczyt od blisko dwóch lat, czyli od marca 2024 roku.

Lutowy rezultat okazał się sporym zaskoczeniem dla większości ekonomistów. Rynkowy konsensus zakładał spadek inflacji CPI do 2,1%, choć były też prognozy mówiące o odczycie rzędu 2,0% lub nawet niższym. Warto też mieć świadomość, że w lutym GUS co roku dokonuje rewizji tzw. koszyka inflacyjnego – czyli systemu wag przyznawanym poszczególnym kategoriom nabywanych dóbr konsumenckich.

- Główny Urząd Statystyczny, podobnie jak w latach ubiegłych, w lutym br. dokonał aktualizacji systemu wag stosowanego w obliczeniach wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych. System wag oparty jest na strukturze wydatków gospodarstw domowych na zakup towarów i usług konsumpcyjnych z roku poprzedzającego rok badany (aktualnie jest to 2025 r.), uzyskanej z badania budżetów gospodarstw domowych – wyjaśnia polski urząd statystyczny.

W tym roku dodatkowo doszła do tego zmiana klasyfikacji wydatków gospodarstw domowych na model COICOP 2018. W nowej klasyfikacji precyzyjniej uwzględniono aktualne wzorce wydatków i pojawianie się nowych towarów i usług, jak również „przeksięgowano” niektóre wydatki do innych kategorii.

Względem stycznia wskaźnik cen dóbr konsumenckich (czyli CPI) wzrósł 0,3% po zwyżce o 0,7% mdm odnotowanym miesiąc wcześniej. W rezultacie względem grudnia 2025 roku CPI podniósł się już o 1,0%. Wiemy jednak, że w marcu doszło do skokowego wzrostu cen paliw, co samo w sobie podbije wskaźnik CPI za bieżący miesiąc o przynajmniej pół punktu procentowego. Do tego dojdą skutki osłabienia złotego. Zatem w kolejnych miesiącach inflacja CPI niemal z pewnością będzie przekraczać 2,5-procentowy cel Narodowego Banku Polskiego.

Co podrożało najmocniej. A co dopiero podrożeje?

Podobnie jak w poprzednich miesiącach najszybciej drożejącą kategorią gusowskiego koszyka inflacyjnego były napoje alkoholowe i wyroby tytoniowe, gdzie ceny poszły w górę aż o 6,9% rdr. To pokłosie kolejnych podwyżek akcyzy na piwo, wino, alkohole i papierosy. Ceny edukacji poszły w górę o 6,1%, cenniki restauratorów i hotelarzy podniosły się średnio o 4,6%, a zawierający m.in. ceny wizyt lekarskich i medykamentów  kategoria „zdrowie” podrożała o 4,8%.

Nieco wolniej drożały usługi związane z rekreacją, sportem i kulturą, które podrożały o 2,4%. Informacja i komunikacja kosztowała nas średnio o 4,3% więcej niż przed rokiem. Nośniki energii i użytkowanie mieszkania poszło w górę o 4,3%. W nieco rozsądniejszym tempie rosły ceny żywności (2,4%) i higieny osobistej (1,7%).

GUS odnotował za to aż cztery kategorie, gdzie ceny spadły. Pierwszą tradycyjnie były odzież i obuwie (ponoć tańsze o 3,4% rdr), gdzie polscy statystycy raportują spadające ceny już od blisko 20 lat. Drugą było wyposażenie mieszkania i prowadzenie gospodarstwa domowego (-1,3%). A trzecią transport, gdzie ceny miały spaść aż o 5,7% rdr. Był to przede wszystkim efekt cen paliw. Ale wiemy, że w marcu poszły one mocno w górę i są już wyraźnie wyższe, niż były rok temu. Zatem w marcowym odczycie CPI ta kategoria będzie działać mocno proinflacyjnie.

GUS zmienia koszyk. Mniej transportu i alkoholu, a więcej zdrowia i komunikacji

Jak co roku GUS dokonał zmiany tzw. koszyka inflacyjnego.  Dokonuje się ich w oparciu o badanie budżetów gospodarstw domowych, na podstawie którego opracowywany jest system wag. W tym roku do rutynowej zmiany wag w koszyku doszła zmiana kategorii w ramach wdrożenia systemu COICOP 2018.

I tak kategoria „łączność” nazywa się teraz „informacja i komunikacja”. Wydatki na sport dołączyły do kategorii „rekreacja i kultura”. Nową kategorią nabywanych dóbr są ubezpieczenia i usługi finansowe. Dawna grupa „inne towary i usługi” teraz zawiera także wydatki związane z higieną osobistą oraz  ochroną socjalną. Ponadto zamiast cen hoteli GUS uwzględnia teraz ceny „usług zakwaterowania”, co zapewne jest dostosowaniem do zmian zachodzących w turystyce (np. pojawienie się platform porównujących ceny hoteli czy ofert prywatnych gospodarzy).  

Względem roku poprzedniego najmocniej zmieniła się waga „informacji i komunikacji”, która wzrosła o 1,03 punktu procentowego. Z kolei waga „transportu” zmalała o 0,87 pkt. proc., a rekreacji, sportu i kultury o 0,70 pkt. proc. Wyraźny wzrost wydatków nastąpił w kategorii „zdrowie” (ich waga w koszyku inflacyjnym wzrosła o 0,38 pkt. proc.) oraz w użytkowaniu mieszkania i nośnikach energii (o 0,91 pkt. proc.). O 0,4 pkt. proc. spadła waga napojów alkoholowych i wyrobów tytoniowych.

W zmianach tych widać zachodzące procesy starzenia się polskiego społeczeństwa (spadek wydatków na alkohol, transport, sport i edukację) oraz negatywny wpływ drożejącej energii. Warto odnotować też minimalny – ale jednak – wzrost udziału wydatków na żywność. Teoretycznie wraz z bogaceniem się społeczeństwa udział akurat tej kategorii powinien maleć. Tymczasem w roku 2025 był on wyższy niż przed rokiem 2020.

Źródło: